อำเภอแม่ระมาด
อำเภอแม่ระมาด | |
|---|---|
| การถอดเสียงอักษรโรมัน | |
| • อักษรโรมัน | Amphoe Mae Ramat |
| คำขวัญ: พระพุทธรูปหินอ่อนงามซึ้ง กล้วยอบน้ำผึ้งรสดี ประเพณีขึ้นธาตุ อุทยานแห่งชาติขุนพะวอ แหล่งผ้าทอชาวกะเหรี่ยง | |
แผนที่จังหวัดตาก เน้นอำเภอแม่ระมาด | |
| พิกัด: 16°58′59″N 98°31′0″E / 16.98306°N 98.51667°E | |
| ประเทศ | |
| จังหวัด | ตาก |
| พื้นที่ | |
• ทั้งหมด | 1,475.5 ตร.กม. (569.7 ตร.ไมล์) |
| ประชากร (2568) | |
• ทั้งหมด | 59,687 คน |
| • ความหนาแน่น | 40.70 คน/ตร.กม. (105.4 คน/ตร.ไมล์) |
| รหัสไปรษณีย์ | 63140 |
| รหัสภูมิศาสตร์ | 6304 |
| ที่ตั้งที่ว่าการ | ที่ว่าการอำเภอแม่ระมาด หมู่ที่ 4 ตำบลแม่ระมาด อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก 63140 |
แม่ระมาด เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดตาก ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของเทือกเขาถนนธงชัย มีแม่นํ้าเมย มีลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นภูเขา
ประวัติ
[แก้]สันนิษฐานว่าเดิมเป็นหมู่บ้านที่อยู่อาศัยของชาวกะเหรี่ยงมานานกว่า 100 ปี เมื่อรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชยกทัพกลับกรุงศรีอยุธยาหลังตีเมืองเชียงใหม่ โดยใช้เส้นทางตามลุ่มแม่น้ำปิง ระหว่างทางได้ผ่านเมืองอินทรคีรี ซึ่งคาดว่าเป็นเมืองของชาวกะเหรี่ยง และสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงสันนิษฐานว่า เมืองดังกล่าวคืออำเภอแม่ระมาดในปัจจุบัน[1] ต่อมามีชาวไทยจากทางภาคเหนือ ได้แก่ จังหวัดลำปาง จังหวัดลำพูน จังหวัดแพร่ จังหวัดน่าน ได้พากันอพยพลงมาหาที่ทำกิน และเห็นว่าเป็นแหล่งอุดมสมบูรณ์ จึงได้ตั้งหลักฐานอยู่อาศัยและมีคนอพยพมาอยู่เรื่อย ๆ จนเป็นหมู่บ้านใหญ่ จึงได้ตั้งเป็นตำบลขึ้นกับอำเภอแม่สอด เมื่อหมู่บ้านขยายใหญ่ขึ้นอีก พระอินทรคีรี นายอำเภอแม่สอด ในสมัยนั้น จึงได้ยกฐานะขึ้นเป็นกิ่งอำเภอแม่ระมาด และได้สร้างที่ว่าการกิ่งอำเภอขึ้นที่หมู่ที่ 5 ตำบลแม่ระมาด และแต่งตั้งให้ขุนโสภิตบรรณลักษณ์เป็นปลัดกิ่งอำเภอคนแรก และที่ว่าการอำเภอยังตั้งอยู่ ณ ที่เดิมจนทุกวันนี้
ต่อมาในปี พ.ศ. 2491 ทางราชการได้โอนกิ่งอำเภอท่าสองยางซึ่งขึ้นอยู่กับอำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน มาขึ้นกับอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก และเมื่ออำเภอแม่ระมาดได้ยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอ เมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2493 ต่อมาเมื่อ 16 มกราคม 2494 กิ่งอำเภอท่าสองยางจึงได้โอนจากอำเภอแม่สอด มาขึ้นกับอำเภอแม่ระมาดด้วย และได้แยกไปเมื่อได้ยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อปี 2501
- วันที่ 29 เมษายน 2460 เปลี่ยนแปลงชื่อกิ่งอำเภอแม่สอด อำเภอแม่สอด เป็น กิ่งอำเภอแม่ระมาด[2]
- วันที่ 10 กันยายน 2489 ตั้งตำบลแม่จะเรา แยกออกจากตำบลแม่ระมาด[3]
- วันที่ 28 ธันวาคม 2493 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอแม่ระมาด อำเภอแม่สอด เป็น อำเภอแม่ระมาด[4]
- วันที่ 16 มกราคม 2494 โอนพื้นที่ กิ่งอำเภอท่าสองยาง อำเภอแม่สอด มาขึ้นการปกครองกับอำเภอแม่ระมาด[5]
- วันที่ 7 มกราคม 2500 จัดตั้งสุขาภิบาลแม่ต้าน ในท้องที่หมู่ 1 บ้านแม่ต้าน และหมู่ 23 บ้านลำร้อง ตำบลแม่ต้าน[6] จัดตั้งสุขาภิบาลแม่ระมาด ในท้องที่บางส่วนของตำบลแม่ระมาด[7]
- วันที่ 22 กรกฎาคม 2501 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอท่าสองยาง อำเภอแม่ระมาด เป็น อำเภอท่าสองยาง[8]
- วันที่ 7 กรกฎาคม 2531 จัดตั้งสุขาภิบาลแม่จะเรา ในท้องที่หมู่ 1,2,3 และ 12 ตำบลแม่จะเรา[9]
- วันที่ 9 พฤศจิกายน 2538 ตั้งตำบลพระธาตุ แยกออกจากตำบลแม่จะเรา[10]
- วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลแม่ระมาด และสุขาภิบาลแม่จะเรา เป็นเทศบาลตำบลแม่ระมาด และเทศบาลตำบลแม่จะเรา ตามลำดับ[11] ด้วยผลของกฎหมาย
- วันที่ 7 กันยายน 2554 เปลี่ยนแปลงชื่อองค์การบริหารส่วนตำบลแม่จะเรา เป็นองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งหลวง และจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งหลวง ขึ้นเป็น เทศบาลตำบลทุ่งหลวง
ที่ตั้งและอาณาเขต
[แก้]อำเภอแม่ระมาดมีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียง ดังต่อไปนี้
- ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอท่าสองยาง อำเภออมก๋อย (จังหวัดเชียงใหม่) และอำเภอสามเงา
- ทิศตะวันออก ติดต่อกับอำเภอบ้านตาก
- ทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเมืองตากและอำเภอแม่สอด
- ทิศตะวันตก ติดต่อกับรัฐกะเหรี่ยง (ประเทศพม่า)
การแบ่งเขตการปกครอง
[แก้]การปกครองส่วนภูมิภาค
[แก้]อำเภอแม่ระมาดแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 6 ตำบล 58 หมู่บ้าน ได้แก่
| ลำดับ | อักษรไทย | อักษรโรมัน | จำนวนประชากร (กันยายน 2568) |
จำนวนหมู่บ้าน |
|---|---|---|---|---|
| 1. | แม่ระมาด | Mae Ramat | 11,049 |
8 |
| 2. | แม่จะเรา | Mae Charao | 13,258 |
10 |
| 3. | ขะเนจื้อ | Khane Chue | 11,126 |
14 |
| 4. | แม่ตื่น | Mae Tuen | 10,554 |
13 |
| 5. | สามหมื่น | Sam Muen | 7,436 |
5 |
| 6. | พระธาตุ | Phra That | 6,264 |
8 |
การปกครองส่วนท้องถิ่น
[แก้]ท้องที่อำเภอแม่ระมาดประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 8 แห่ง ได้แก่
- เทศบาลตำบลแม่ระมาด ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแม่ระมาด
- เทศบาลตำบลแม่จะเรา ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแม่จะเรา
- เทศบาลตำบลทุ่งหลวง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่จะเรา (นอกเขตเทศบาลตำบลแม่จะเรา)
- องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ระมาด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ระมาด (นอกเขตเทศบาลตำบลแม่ระมาด)
- องค์การบริหารส่วนตำบลขะเนจื้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลขะเนจื้อทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ตื่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่ตื่นทั้งตำบล[1]
- องค์การบริหารส่วนตำบลสามหมื่น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสามหมื่นทั้งตำบล
- องค์การบริหารส่วนตำบลพระธาตุ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลพระธาตุทั้งตำบล
เส้นทางคมนาคม
[แก้]ในอำเภอแม่ระมาด มีเส้นทางคมนาคมทางรถยนต์ได้แก่ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 105 สาย แม่สอด-แม่สะเรียง จะมีช่องทางสัญจร 4 เลน จากแม่สอด ถึงแยกแม่ระมาด จะเป็น 2เลน จนถึงแม่สะเรียง , ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1175 สายแม่ระมาด-บ้านตาก มีช่องทางสัญจร 2 เลน ,ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1215 สาย แยกห้วยบง-บ้านวังผา
สถานที่ท่องเที่ยว
[แก้]อำเภอแม่ระมาด มีลักษณะภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นภูเขา ซึ่งมีสถานที่ท่องเที่ยวมากมายเช่น อุทยานแห่งชาติขุนพะวอ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงเลอตอ และสถานที่สำคัญด้านศาสนา เช่น วัดดอนแก้ว วัดพระธาตุดอยทีมู[12]
สถานที่ราชการ
[แก้]สถานศึกษา
[แก้]อำเภอแม่ระมาด มี 34 โรงเรียน โดยแบ่งเป็นโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตากเขต 2 จำนวน 22 โรงเรียน สังกัดองค์การบริหารส่วนตำบลพระธาตุ 3 โรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 38 จำนวน 2 โรงเรียน สังกัดองค์การบริหารส่วนตำบลขะเนจื้อ 2 โรงเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน 2 โรงเรียน สังกัดเทศบาลตำบลทุ่งหลวง 1 โรงเรียน สังกัดเทศบาลตำบลแม่จะเรา 1 โรงเรียน และสังกัดองค์การบริหารส่วนตำบลสามหมื่น 1 โรงเรียน
| โรงเรียนกลาโหมราชเสนา | ขะเนจื้อ | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนชุมชนบ้านแม่จะเราบ้านทุ่ง | แม่จะเรา | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนเซนต์โยเซฟแม่ระมาด | แม่ระมาด | อนุบาล–มัธยมศึกษา | สช. |
| โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนจาตุรจินดา | พระธาตุ | อนุบาล–ประถมศึกษา | อบต.พระธาตุ |
| โรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนบ้านแสมใหญ่ | สามหมื่น | อนุบาล–ประถมศึกษา | อบต.สามหมื่น |
| โรงเรียนตือลือราษฎร์พัฒนา | ขะเนจื้อ | อนุบาล–ประถมศึกษา | อบต.ขะเนจื้อ |
| โรงเรียนท่านผู้หญิงพรสม กุลฑลจินดา | สามหมื่น | อนุบาล–มัธยมศึกษาตอนต้น | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านขะเนจื้อ | ขะเนจื้อ | อนุบาล–มัธยมศึกษาตอนต้น | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านขุนห้วยนกแล | พระธาตุ | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านขุนห้วยแม่ท้อ | สามหมื่น | อนุบาล–มัธยมศึกษาตอนต้น | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านจกปก | ขะเนจื้อ | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านต้นผึ้ง | แม่ระมาด | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านทุ่งมะขามป้อม | พระธาตุ | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านน้ำหอม | แม่ตื่น | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านป่าไร่ | แม่ระมาด | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านป่าไร่เหนือ | พระธาตุ | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านพะละ | ขะเนจื้อ | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านแม่จะเราสองแคว | แม่จะเรา | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านแม่ระมาดน้อย | ขะเนจื้อ | อนุบาล–มัธยมศึกษาตอนต้น | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านแม่ระมาดราษฎร์บำรุง | แม่ระมาด | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านวังผา | แม่จะเรา | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านสันป่าไร่ | พระธาตุ | อนุบาล–มัธยมศึกษาตอนต้น | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านสามหมื่น | สามหมื่น | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านสี่หลัง | พระธาตุ | อนุบาล–ประถมศึกษา | อบต.พระธาตุ |
| โรงเรียนบ้านห้วยกระทิง | พระธาตุ | อนุบาล–ประถมศึกษา | อบต.พระธาตุ |
| โรงเรียนบ้านห้วยนกแล | แม่ระมาด | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านห้วยบง | แม่จะเรา | อนุบาล–มัธยมศึกษาตอนต้น | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนบ้านห้วยโป่ง | แม่ตื่น | อนุบาล–ประถมศึกษา | สพป.ตาก เขต 2 |
| โรงเรียนแม่จะเราวิทยาคม | แม่จะเรา | มัธยมศึกษา | สพม.38 |
| โรงเรียนแม่ระมาดวิทยาคม | แม่ระมาด | มัธยมศึกษา | สพม.38 |
| โรงเรียนห้วยปลากองวิทยาการ | ขะเนจื้อ | อนุบาล–ประถมศึกษา | อบต.ขะเนจื้อ |
| โรงเรียนอนุบาลเจริญวัย | แม่ระมาด | เตรียมอนุบาล–อนุบาล | สช. |
| โรงเรียนอนุบาลเทศบาลตำบลทุ่งหลวง | แม่จะเรา | อนุบาล | ทต.ทุ่งหลวง |
| โรงเรียนอนุบาลเทศบาลตำบลแม่จะเรา | แม่จะเรา | อนุบาล | ทต.แม่จะเรา |
อ้างอิง
[แก้]- 1 2 พิพัฒน์ กระแจะจันทร์, ผศ. (13 มกราคม 2564). "อมก๋อย ดินแดนดั้งเดิมของชาวเขาโบราณที่ถูกหลงลืมจากสิทธิขั้นพื้นฐาน". The Standard. สืบค้นเมื่อ 29 กันยายน 2568.
- ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนชื่ออำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 34 (0 ก): 40–68. เมษายน 29, 1917. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 2011-11-07. สืบค้นเมื่อ 2021-07-20.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอแม่ระมาศ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 63 (59 ง): 1379–1380. กันยายน 10, 1946.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ยกฐานะกิ่งอำเภอแม่ระมาศ อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ขึ้นเป็นอำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 67 (72 ง): (ฉบับพิเศษ) 1. ธันวาคม 28, 1950.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตอำเภอในท้องที่จังหวัดตาก" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 68 (6 ง): 216. มกราคม 16, 1951.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลแม่ต้าน กิ่งอำเภอท่าสองยาง อำเภอแม่ระมาศ จังหวัดตาก" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 74 (4 ง): (ฉบับพิเศษ) 41-42. มกราคม 7, 1957.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลแม่ระมาศ อำเภอแม่ระมาศ จังหวัดตาก" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 74 (4 ง): (ฉบับพิเศษ) 43-44. มกราคม 7, 1957.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "พระราชกฤษฎีกาจัดตั้งอำเภอกระสัง อำเภอกระนวน อำเภอบางกอกใหญ่ อำเภอขุนหาร อำเภอพนา อำเภอปากช่อง อำเภอวังเหนือ อำเภอวังชิ้น อำเภอแม่ทา อำเภอหนองหมู อำเภอสระแก้ว อำเภออมก๋อย อำเภอบางซ้าย อำเภอทับสะแก อำเภอบุณฑริก อำเภอลานสะกา อำเภอจอมบึง อำเภอท่ายาง อำเภอสามเงา อำเภอฟากท่า อำเภอบ้านเขว้า อำเภอชานุมาน อำเภอแม่พริก อำเภอท่าสองยาง อำเภอสะเมิง อำเภอหนองแขม และอำเภอพระแสง พ.ศ. ๒๕๐๑" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 75 (55 ก): 321–327. กรกฎาคม 22, 1958. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 2012-04-06. สืบค้นเมื่อ 2021-07-20.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลแม่จะเรา อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 105 (107 ง): 5150–5152. กรกฎาคม 7, 1988.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอท่าสองยางและอำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 112 (90 ง): 64–71. พฤศจิกายน 9, 1995.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (9 ก): 1–4. กุมภาพันธ์ 24, 1999. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 2008-04-09. สืบค้นเมื่อ 2021-07-20.
{{cite journal}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "อุทยานแห่งชาติขุนพะวอ", วิกิพีเดีย, 2025-09-18, สืบค้นเมื่อ 2025-10-04