สแตติน

โลวาสแตติน, เป็นสแตตินตัวแรกที่วางตลาด

สแตติน (statins หรือ HMG-CoA รีดักเทส อินฮิบิเตอร์) เป็นกลุ่มของยาลดไขมัน (hypolipidemic agent) ใช้เป็นเภสัชภัณฑ์เพื่อลดระดับคอเลสเตอรอลในกลุ่มคนที่เสี่ยงต่อการเป็นโรคคาร์ดิโอวาสคูลาร์ เพราะว่ามีไขมันสูงกว่าปกติ

สมาชิกของยาในกลุ่มสแตติน

มีดังนี้

• อะโทวาสแตติน (atorvastatin-Lipitor®)
• ฟลูวาสแตติน (fluvastatin-Lescol®)
• โลวาสแตติน (lovastatin-Mevacor®, Altocor®, not marketed in the UK)
• ปราวาสแตติน (pravastatin-Pravachol®, Selektine®, Lipostat®)
• โรสุวาสแตติน (rosuvastatin-Crestor®)
• ซิมวาสแตติน (simvastatin-Zocor®, Lipex®)
• เซอวิวาสแตติน (cerivastatin-Lipobay®, Baycol®)
• ยาผสมระหว่าง อีซีติมิบี และ ซิมวาสแตติน (ezetimibe-Vytorin®)

เภสัชวิทยา

กลไกการออกฤทธิ์

The HMG-CoA reductase pathway

สแตตินออกฤทธ์ยับยั้งเอ็นไซม์ เอชเอ็มจี-โคเอ รีดักเทส (HMG-CoA reductase) ในกระบวนการสังเคราะห์คอเลสเตอรอล ของร่างกาย

การจัดกลุ่ม

สแตตินแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มดังนี้:

• การหมัก (Fermentation) กลุ่มที่ได้จากการหมักมีดังนี้:โลวาสแตติน, ซิมวาสแตติน และ ปราวาสแตติน
• การสังเคราะห์ (Synthetic) กลุ่มที่ได้จากการสังเคราะห์มีดังนี้: ฟลูวาสแตติน, อะโทวาสแตติน, เซอวิวาสแตติน และ โรสุวาสแตติน

ข้อบ่งใช้

ยาในกลุ่มสแตตินเป็นยาลดคอเลสเตอรอล ที่ออกฤทธิ์แรงโดยเฉพาะคอเลสเตอรอล ชนิด แอลดีแอล คอเลสเตอรอล(LDL-cholesterol หรือ "คอเลสเตอรอล เลว") ซึ่งมีอยู่ประมาณ 30-50 % อย่างไรก็ดีพวกมันก็มีฤทธิ์น้อยกว่าการที่ไฟเบรต (fibrate) ออกฤทธิ์ลดไขมันไตรกลีเซอไรด์ (triglyceride) และเพิ่มปริมาณ เอชดีแอล คอเลสเตอรอล (HDL-cholesterol หรือ "คอเลสเตอรอล ดี")

ในงานวิจัยผลของการใช้สแตตินป้องกัน โรคหัวใจโคโรนารี (coronary heart disease) และ กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด (myocardial infarction) พบว่ามีผลข้างเคียงบ้างดังนี้

• การอักเสบ (inflammation)
• โรควิกลจริตที่มีจิตเสื่อม (dementia)
• เนื้องอก (neoplasm-tumors)