อักษรวาดาอัด

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
แผ่นหินราวพุทธศตวรรษที่ 19 จากโซมาเลีย เขียนด้วยอักษาอาหรับ[ต้องการอ้างอิง][Is this in Arabic, Somali, or mixed?]

อักษรวาดาอัด (Wadaad writing) หรืออักษรอาหรับวาดาอัด (wadaad Arabic) เป็นการนำอักษรอาหรับมาเขียนภาษาโซมาลี[1][2] แต่เดิมนั้น หมายถึงภาษาอาหรับที่ไม่ถูกไวยากรณ์โดยมีคำจากภาษาโซมาลีปนอยู่ อักษรวาดาอัดใช้โดยชายผู้รู้ศาสนาชาวโซมาลี (วาดาอาโด) เพื่อบันทึกกฎหมาย และยังใช้ในการค้าและการเขียนจดหมาย ต่อมามีนักวิชาการปรับอักษรอาหรับสำหรับใช้กับภาษาโซมาลี โดยในราว พ.ศ. 2493 มีการประดิษฐ์อักษรฆาลาล โดยเพิ่มอักษรแทนเสียงสระ

ประวัติ[แก้]

อักษรอาหรับเข้าสู่โซมาเลียในราวพุทธศตวรรษที่ 18 โดยเชค ยูซุฟ บิน อะห์หมัด อัลกอเนน เขาได้จัดตั้งการสอนอัลกุรอ่าน และได้พัฒนาการเขียนภาษาโซมาลีด้วยอักษรอาหรับ เนื่องจากมีวาดาอัดชาวโซมาลีจำนวนมากที่ใช้อักษรอาหรับเขียนภาษาโซมาลี จึงมีการปรับปรุงโดยเชค อูวาย อัลบาราวีในราวพุทธศตวรรษที่ 24 โดยใช้กับสำเนียงมาอายในโซมาลีใต้ซึ่งในเวลานั้นใกล้เคียงกับสำเนียงมาตรฐานของภาษาโซมาลี

อักษรวาดาอัดจะไม่สามารถเข้าใจได้โดยชาวโซมาลีที่เรียนภาษาอาหรับมาตรฐานสมัยใหม่ในโรงเรียน ต่อมา ในราว พ.ศ. 2473 โซมาลิแลนด์ที่อยู่ภายใต้การอารักขาของอังกฤษ มูฮัมหมัด อับดี มากาฮีอิล ได้พยายามปรับมาตรฐานอีกครั้ง ต่อมาในราว พ.ศ. 2493 นักภาษาศาสตร์ชาวโซมาลี มูซา ฮายี อิสมาอิล ฆาลาล ได้เสนอการปรับปรุงอักษรอาหรับเพื่อเขียนภาษาโซมาลี โดยเพิ่มสัญลักษณ์ที่เรียกว่าสระโซมาลี ซึ่งถือว่าใช้ออกเสียงภาษาโซมาลีได้ใกล้เคียงที่สุด

ตัวอย่างอักษรอาหรับสำหรับภาษาโซมาลี[แก้]

อักษรวาดาอัดที่ใช้สำหรับเขียนภาษาโซมาลีไม่ใช่อักษรแบบเดียว แต่มีการประดิษฐ์ในท้องถิ่นหลายแบบ บางครั้งอักษรตัวเดียวกันแต่ออกเสียงไม่เหมือนกัน รูปแบบต่อไปนี้เป็นรูปแบบที่ใช้โดยทั่วไป

อักษรอาหรับสำหรับภาษาโซมาลี อักษรละตินสำหรับภาษาโซมาลี
ى i
ئ e
ا a
ؤ o
و u
ىٓ ii
أى ee
آ aa
أو oo
وٓ uu
ب b
د d
ت t
ط dh
غ g
ك k
ق q
ء '
ف f
س s
ش sh
خ kh
ع c
ح x
ه h
ج j
م m
ن n
ر r
ل l
و w
ي y

อ้างอิง[แก้]