อักษรอะญะมี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก อักษรอยามี)
ตรากองทัพไนจีเรีย ซึ่งมีข้อความภาษาอาหรับ (แปล: "ชัยชนะมาจากพระเจ้าเท่านั้น")

อะญะมี (อาหรับ: عجمي‎, ʿajamī) หรือ อะญะมียะฮ์ (อาหรับ: عجمية‎, ʿajamiyyah) เป็นชื่อของอักษรชนิดหนึ่งโดยมีรากศัพท์มาจากภาษาอาหรับหมายถึง ต่างชาติ เป็นการนำอักษรอาหรับมาใช้เขียนภาษาในกลุ่มภาษาแอฟริกา โดยเฉพาะภาษาเฮาซาและภาษาสวาฮิลี ภาษากลุ่มแอฟริกามีระบบสัทวิทยาต่างจากภาษาอาหรับทำให้มีการปรับอักษรอาหรับเพื่อแสดงเสียงเหล่านั้น ด้วยระบบที่ต่างไปจากอักษรอาหรับที่ใช้ในกลุ่มที่ไม่ได้พูดภาษาอาหรับในตะวันออกกลาง [1]

ภาษาเฮาซาในแอฟริกาตะวันตกเป็นตัวอย่างของภาษาที่ใช้อักษรอะญะมี โดยเฉพาะในช่วงก่อนเป็นอาณานิคม เมื่อมีโรงเรียนสอนอัลกุรอ่านให้แก่เยาวชนมุสลิม และได้สอนอักษรอะญะมีด้วย เมื่อเจ้าอาณานิคมตะวันตกได้พัฒนาระบบการเขียนภาษาเฮาซาด้วยอักษระลตินหรือโบโก การใช้อักษรอะญะมีได้ลดลง และปัจจุบันใช้น้อยกว่าอักษรละติน แต่ยังใช้อยู่มากในงานทางด้านศาสนาอิสลาม การใช้อักษรอะญะมีกับภาษาอื่นในประเทศมุสลิมพบได้ทั่วไป[2]

อักษรอะญะมีสำหรับภาษาเฮาซา[แก้]

ภาษาเฮาซาเขียนด้วยอักษรอะญะมีตั้งแต่ประมาณพุทธศตวรรษที่ 20 ไม่มีระบบมาตรฐานสำหรับอักษรอะญะมี และผู้เขียนต่างคนกันใช้ตัวอักษรต่างกัน สระเสียงสั้นแสดงด้วยเครื่องหมายสระซึ่งมีใช้น้อยในอักษรอาหรับที่ไม่ได้ใช้เขียนอัลกุรอ่าน เอกสารลายมือเขียนภาษาเฮาซายุคกลางจำนวนมากคล้ายกับเอกสารทิมปุกตูที่เขียนด้วยอักษรอะญะมี[3] ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างอักษรอะญะมีสำหรับภาษาเฮาซา

อักษรละติน สัทอักษรสากล อักษรอาหรับ อะญะมี
a /a/   ـَ‎
a /aː/   ـَا‎
b /b/   ب
ɓ /ɓ/   ب (เหมือนกับ b), ٻ (ไม่ใช้ในภาษาอาหรับ)
c /tʃ/   ث
d /d/   د
ɗ /ɗ/   د (เหมือนกับ d), ط (สามารถใช้เป็น ts)
e /e/   تٜ (ไม่ใช้ในภาษาอาหรับ)
e /eː/   تٰٜ‎ (ไม่ใช้ในภาษาอาหรับ)
f /ɸ/   ف
g /ɡ/   غ
h /h/   ه
i /i/   ـِ‎
i /iː/   ـِى
j /(d)ʒ/   ج
k /k/   ك
ƙ /kʼ/   ك (เหมือนกับ k), ق
l /l/   ل
m /m/   م
n /n/   ن
o /o/   ـُ‎   (เหมือนกับ u)
o /oː/   ـُو (เหมือนกับ u)
r /r/, /ɽ/   ر
s /s/   س
sh /ʃ/   ش
t /t/   ت
ts /(t)sʼ/   ط (สามารถใช้ตัว ɗ), ڟ (ไม่ใช้ในภาษาอาหรับ)
u /u/   ـُ‎   (เหมือนกับ o)
u /uː/   ـُو‎ (เหมือนกับ o)
w /w/   و
y /j/   ی
z /z/   ز     ذ
ʼ /ʔ/   ع

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. [1]
  2. Donaldson, Coleman (1 October 2013). "Jula Ajami in Burkina Faso: A Grassroots Literacy in the Former Kong Empire". Working Papers in Educational Linguistics (WPEL). 28 (2): 19–36. ISSN 1548-3134.
  3. "Archived copy". คลังข้อมูลเก่า เก็บจาก แหล่งเดิม เมื่อ 2014-11-30. สืบค้นเมื่อ 2011-10-16.CS1 maint: archived copy as title (link)

วรรณกรรม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]