อักษรอยามี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

อักษรอยามี ( Ajami: อาหรับ: عجميʿaǧamī )หรืออยามิยะห์ (อาหรับ: عجميةʿaǧamiyyah), เป็นชื่อของอักษรชนิดหนึ่งโดยมีรากศัพท์มาจากภาษาอาหรับหมายถึงต่างชาติ เป็นการนำอักษรอาหรับมาใช้เขียนภาษาในกลุ่มภาษาแอฟริกา โดยเฉพาะภาษาฮัวซาและภาษาสวาฮิลี ภาษากลุ่มแอฟริกามีระบบสัทวิทยาต่างจากภาษาอาหรับทำให้มีการปรับอักษรอาหรับเพื่อแสดงเสียงเหล่านั้น ด้วยระบบที่ต่างไปจากอักษรอาหรับที่ใช้ในกลุ่มที่ไม่ได้พูดภาษาอาหรับในตะวันออกกลาง [1]

ภาษาฮัวซาในแอฟริกาตะวันตกเป็นตัวอย่างของภาษาที่ใช้อักษรอยามี โดยเฉพาะในช่วงก่อนเป็นอาณานิคม เมื่อมีโรงเรียนสอนอัลกุรอ่านให้แก่เยาวชนมุสลิม และได้สอนอักษรอยามีด้วย เมื่อเจ้าอาณานิคมตะวันตกได้พัฒนาระบบการเขียนภาษาฮัวซาด้วยอักษระลตินหรือโบโก การใช้อักษรอยามีได้ลดลง และปัจจุบันใช้น้อยกว่าอักษรละติน แต่ยังใช้อยู่มากในงานทางด้านศาสนาอิสลาม การใช้อักษรอยามีกับภาษาอื่นในประเทศมุสลิมพบได้ทั่วไป[2]

อักษรอยามีสำหรับภาษาฮัวซา[แก้]

ภาษาฮัวซาเขียนด้วยอักษรอยามีตั้งแต่ประมาณพุทธศตวรรษที่ 20 ไม่มีระบบมาตรฐานสำหรับอักษรอยามี และผู้เขียนต่างคนกันใช้ตัวอักษรต่างกัน สระเสียงสั้นแสดงด้วยเครื่องหมายสระซึ่งมีใช้น้อยในอักษรอาหรับที่ไม่ได้ใช้เขียนอัลกุรอ่าน เอกสารลายมือเขียนภาษาฮัวซายุคกลางจำนวนมากคล้ายกับเอกสารทิมปุกตูที่เขียนด้วยอักษรอยามี [3] ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างอักษรอยามีสำหรับภาษาฮัวซา

อักษรละติน IPA อักษรอยามี
a a   ـَ
a   ـَا
b b   ب
ɓ ɓ   ب (เหมือนกับ b), ٻ (ไม่ใช้ในภาษาอาหรับ)
c   ث
d d   د
ɗ ɗ   د (เหมือนกับ d), ط (ใช้กับเสียง ts ด้วย)
e e   تٜ (ไม่ใช้ในภาษาอาหรับ)
e   تٰٜ (ไม่ใช้ในภาษาอาหรับ)
f ɸ   ف
g ɡ   غ
h h   ه
i i   ـِ
i   ـِى
j /(d)ʒ/   ج
k k   ك
ƙ   ك (เหมือนกับ k), ق
l l   ل
m m   م
n n   ن
o o   ـُ  (เหมือนกับ u)
o   ـُو  (เหมือนกับ u)
r r, ɽ   ر
s s   س
sh ʃ   ش
t t   ت
ts /(t)sʼ/   ط (ใช้กับ ɗด้วย), ڟ (ไม่ใช้ในภาษาอาหรับ)
u u   ـُ  (เหมือนกับ o)
u   ـُو  (เหมือนกับ o)
w w   و
y j   ی
z z   ز     ذ
ʼ ʔ   ع


อ้างอิง[แก้]

  1. [1]
  2. Donaldson, Coleman. 2013. Jula Ajami in Burkina Faso: A grassroots literacy in the former Kong empire. Working Papers in Educational Linguistics 28.2: 19-36.
  3. http://www.saudiaramcoworld.com/issue/201105/from.africa.in.ajami.htm

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]