แผลเก่า

แผลเก่า ของ ไม้ เมืองเดิม

แผลเก่า เป็นผลงานประพันธ์เรื่องแรกของ ไม้ เมืองเดิม ตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2479 นำมาสร้างเป็นภาพยนตร์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2483 และ พ.ศ. 2489 ต่อมา เชิด ทรงศรี นำกลับมาสร้างภาพยนตร์อีกครั้งเมื่อ พ.ศ. 2520 ทำสถิติรายได้สูงสุดเมื่อออกฉายครั้งแรก ลบสถิติภาพยนตร์ทุกเรื่องที่เข้าฉายในเวลานั้นทั้งไทยและต่างประเทศ นอกจากนี้ยังได้ไปประกาศศักดาของภาพยนตร์ไทยโดยคว้ารางวัลชนะเลิศจากงานประกวดภาพยนตร์ ณ เมืองน็องต์ ประเทศฝรั่งเศส เมื่อปี พ.ศ. 2524 นอกจากนี้ยังถูกสร้างเป็นละครในชื่อ "ขวัญเรียม" ฉายทาง ช่อง 4 บางขุนพรหม และสร้างใหม่อีกหลายครั้ง ครั้งล่าสุดเมื่อ พ.ศ. 2544

เนื้อเรื่อง แผลเก่า

ในปี พ.ศ. 2479 ณ ท้องทุ่งบางกะปิ ไอ้ขวัญลูกผู้ใหญ่เขียน หนุ่มเลือดนักเลงรูปงามมีเพื่อนสนิท คือ ไอ้เฉ่ง ไอ้เยื้อน ไอ้สมิง ไอ้เปีย ผู้ใหญ่เขียนรักไอ้ขวัญมากจึงไม่คิดที่จะมีเมืยใหม่ แล้วความวุ่นวายก็เกิดขึ้นเมื่อ นายเรืองและไอ้เริญ รุกล้ำที่นาของผู้ใหญ่เขียนและเกิดเป็นคดีความขึ้น แต่นายเรืองแพ้จึงประกาศตัวเป็นศัตรูกับผู้ใหญ่เขียน แต่เหมือนเป็นกรรมเก่าที่ทำร่วมกันมา เพราะขวัญเกิดไปชอบพอกับเรียม ลูกสาวนายเรือง ซึ่งมีหนุ่มมารุมรักมากมาย รวมถึงไอ้จ้อยเศรษฐีมีเงิน

ขวัญกับเรียมแอบนัดพบกันเสมอ ความรักของทั้งสองยิ่งแน่นแฟ้นขึ้นจนทั้งคู่แอบมีอะไรกัน ขวัญพร่ำบอกว่ารักเรียมเท่าชีวิต แต่เรียมนั้นไม่แน่ใจจึงพาขวัญไปสาบานต่อหน้าศาลเจ้าพ่อไทร ขวัญโกรธที่เรียมไม่เชื่อใจจึงเอามีดกรีดแขนตัวเอง เพื่อใช้เลือดเป็นเครื่องยืนยันความรัก ทั้งคู่สาบานรักกันต่อหน้าศาลเจ้าพ่อไทรว่าจะซื่อสัตย์ต่อกันตลอดไป จ้อยเห็นขวัญกับเรียมอยู่ด้วยกันจึงถึบหน้าขวัญอย่างจัง ไอ้เริญได้ใช้ดาบฟันที่กกหูขวัญเป็นแผล

ขวัญจะฆ่าจ้อยแต่เรียมขอเอาไว้ อีกอย่างนายเรืองอนุญาตให้ขวัญยกขันหมากมาสู่ขอเรืยม ซึ่งสร้างความหวังให้กับทั้งคู่เป็นอย่างมาก แต่แล้วทุกอย่างก็ไม่เป็นไปตามที่หวัง เมื่อไอ้เริญและนางรวยเป่าหูนายเรืองให้กันขวัญออกจากเรียมแล้วยกให้ไอ้จ้อย เพื่อยกฐานะให้กับตนเอง เรียมถูกขายให้คุณนายทองคำที่บางกอก ขวัญจึงออกไปตามหาที่บางกอกแต่ไม่เจอ ไอ้ขวัญแทบคลั่ง ด้วยความเป็นห่วงลูกชาย ผู้ใหญ่เขียนแอบเก็บเงินเพื่อช่วยไถ่ตัวเรียมอีกแรง

ขวัญคลั่งหนักเมื่อรู้ข่าวว่าไอ้จ้อยจะไปไถ่ตัวเรียมเพื่อมาแต่งงาน ผู้ใหญ่เขึยนจึงไปกราบเท้านายเรืองให้ขวัญมีสิทธิ์ไถ่ถอนตัวเรียมมาแต่งงาน นายเรืองรับกราบ ขวัญเร่งทำงานหาเงินเพื่อไถ่ตัวเรียม เรียมอยู่ที่บางกอกในฐานะทาสรับใช้แต่คุณนายทองคำเอ็นดูเรียมเพราะหน้าคล้ายลูกสาวที่ตายไป จึงรับเป็นลูกบุญธรรม โดยซื้อจากนายเรือง นายเรืองบอกให้ขวัญนำเงินไปไถ่ถอนเรียมเอง แต่แล้วขวัญก็ต้องคลั่งอีกครั้งเมื่อรู้ว่านายเรืองได้ขายเรียมให้กับคุณนายทองคำไปแล้ว แต่ขวัญยังเชื่อในคำสาบานว่าเรียมจะกลับมาใช้ชีวิตร่วมกันผู้ใหญ่เขียนเห็นว่าน่าจะให้ขวัญบวชจะได้ทำให้ขวัญสงบลง

ฝ่ายเรียมเมื่อขยับขึ้นมาเป็นลูกบุญธรรม ชีวิตก็เปลี่ยนไป สมชายอดีตคู่หมั้นของลูกสาวคุณนายทองคำสนใจเรียมแล้วทั้งสองคนก็ใช้ความศิวิไลซ์ของบางกอกมัดใจเรียม เรียมพอใจกับความเป็นอยู่หรูหรา เริ่มมองว่าสมชายรักจริง และเริ่มมองขวัญเป็นเพียงพวกป่าเถื่อนด้อยพัฒนา ส่วนขวัญเฝ้าเวียนวนภาวนาต่อหน้าศาลเจ้าพ่อไทร ให้ดลใจให้เรียมนึกถึงคำสัญญา แล้วคำภาวนาก็สัมฤทธิ์ผลเมื่อนางรวยป่วย เรียมต้องกลับมาเยี่ยม ขวัญดีใจรีบไปหาเรียม

แต่ต้องผิดหวังเมื่อเรียมดูสูงส่งไม่เหมือนเรียมคนเดิม และเรียมได้หนีขวัญกลับบางกอกทั้งที่สัญญาว่าจะมาพบในตอนกลางคืน ขวัญเสียใจมากจะฆ่าาตัวตายต่อหน้าศาลเจ้าพ่อไทร แต่ผู้ใหญ่เขียนมาขวางไว้ ผู้ใหญ่เขียนได้โอกาสตอนที่ขวัญกำลังซมซานจึงพูดเรื่องที่จะให้ขวัญบวช ขวัญก็เออออตามพ่อ เพราะกำลังสับสน เช่นเดียวกับเรียมที่ตอบตกลงแต่งงานกับสมชายเพราะกำลังสับสน จนนางรวยเจ็บหน้าอกอีกครั้ง ทำให้เรียมต้องกลับมาดูแลแม่ ช่วงเวลา 3 วันที่อยู่บางกะปิ เรียมตัดสินใจคืนดีกับขวัญ ทั้งคู่ร่าเริงเหมือนปลาได้น้ำ แต่เรียมไม่สามารถกำหนดชะตาชีวิตตัวเองได้ นอกจากคุณนายทองคำคนเดียว

เวลาผ่านมาถึงวันที่ 4 นางรวยตาย หลังจากเสร็จงานศพ สมชายก็ตามเรียมกลับบางกอกเพราะคุณนายทองคำป่วย เรียมจำใจต้องกลับทั้งที่วันนี้เป็นวันบวชของขวัญ เรียมตั้งใจจะกลับไปบอกคุณนายทองคำว่าเป็นเมืยขวัญ และจะไม่แต่งงานกับสมชาย แต่เรียมไม่มีโอกาสที่จะไปบอกขวัญถึงการจากไปครั้งนี้

ที่บ้านผู้ใหญ่เขียนกำลังเตรียมงานบวชโดยที่ไม่รู้เลยว่างานบวชวันนี้จะเป็นงานศพแทน ขวัญเมื่อรู้เรื่องว่าเรียมจะไปบางกอกถึงกับสติแตกคว้ามีดซุยคู่ใจโดดออกจากเรีอน สมชายให้เรียมพาไปเที่ยวท้องนา เรียมตัดสินใจบอกว่าขวัญเป็นหนึ่งในดวงใจและจะไม่แต่งงานกับสมชาย แต่เขาไม่บังคับเพราะต้องการสมบัติของคุณนายทองคำอย่างเดียว ขวัญมาพบการพูดคุยกัน ทำให้ขวัญเข้าใจผิดคิดว่าเรียมจะหนีไอ้ขวัญไปชั่วชีวิต

ขวัญคลั่งทำลายทุกอย่างที่ขวางหน้ารวมทั้งฆ่าไอ้เริญกับสมุนตาย เรียมไม่คิดว่าเรื่องดีจะกลายเป็นเรื่องเลวร้าย เพราะไอ้ขวัญยอดรักถูกสมชายยิงตายไปต่อหน้า ตายไปพร้อมกับความเข้าใจผิดคิดว่าเรียมนอกใจ ทางด้านผู้ใหญ่เขียนวิ่งถือผ้าไตรและเครื่องบวชตามไอ้ขวัญมา ในขณะที่กระสุนปืนพุ่งใส่ร่างของไอ้ขวัญ ผู้ใหญ่เขียนสะดุดรากไม้ล้มลงพร้อมผ้าไตรและเครื่องบวช ผู้ใหญ่รู้ทันทีว่าไอ้ขวัญไม่มีวันกลับมาเป็นลูกชายของเขาอีก ทำได้แต่ก้มหน้าลงร้องไห้จนสิ้นสติไป

เรียมตัดสินใจจะเป็นเมียไอ้ขวัญเพียงคนเดียวชั่วชีวิต จึงตัดสินใจใช้มึดแทงตัวตายตามไอ้ขวัญไป ณ ท้องน้ำอันเป็นที่เริงรักของทั้งคู่ ท้องน้ำที่ไหลสู่ศาลเจ้าพ่อไทร สถานที่ที่ทั้งคู่เคยร่วมสาบานรักกันตราบจนกว่าความตายจะมาพรากทั้งคู่จากกันไป

ผู้รับบท ขวัญ-เรียม

ไอ้ขวัญ กับ อีเรียม ในภาพยนตร์ แผลเก่า (2520)

รูปแบบการนำเสนอ	ไอ้ขวัญ	อีเรียม
ภาพยนตร์ พ.ศ. 2483	สมพงษ์ จันทร์ประภา	ส่งศรี จันทรประภา
ภาพยนตร์ พ.ศ. 2489	ชีพ ชูพงษ์	พรทิพย์ โกศลมัชกิช
ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2510	กำธร สุวรรณปิยะศิริ	นันทวัน เมฆใหญ่
ภาพยนตร์ พ.ศ. 2520	สรพงศ์ ชาตรี	นันทนา เงากระจ่าง
ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2531	บิณฑ์ บรรลือฤทธิ์	ชุติมา นัยนา
ภาพยนตร์ พ.ศ. 2544	นินนาท สินไชย	ภัครมัย โปรตระนันท์
ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2545	ธีรเดช วงศ์พัวพันธ์	เข็มอัปสร สิริสุขะ

ภาพยนตร์

ใบปิดภาพยนตร์เรื่อง แผลเก่า (2489)

ภาพยนตร์ แผลเก่า (2483)

ภาพยนตร์เรื่อง แผลเก่า ฉบับ พ.ศ. 2483 สร้างโดยบริษัท ศรีกรุงภาพยนตร์ ของตระกูล วสุวัต นำแสดงโดย สมพงษ์ จันทร์ประภา ประพันธ์เพลงประกอบโดยพรานบูรพ์ เพลงประกอบทีมีชื่อเสียงคือเพลงขวัญของเรียม ขับร้องโดยส่งศรี จันทรประภา เพลงเคียงเรียม, สั่งเรียม, ลำนำแผลเก่า

ภาพยนตร์ แผลเก่า (2489)

ภาพยนตร์เรื่อง แผลเก่า ฉบับ พ.ศ. 2489 เป็นภาพยนตร์ 16 มม.สีธรรมชาติ สร้างโดย บูรพาศิลป์ภาพยนตร์ นำแสดงโดย ชีพ ชูพงษ์ (ท้วม ทรนง) และพรทิพย์ โกศลมัชกิช เข้าฉายที่โรงภาพยนตร์เฉลิมกรุง ทำรายได้สามแสนบาท ฉายซ้ำอีกครั้งในปี พ.ศ. 2497

ภาพยนตร์ แผลเก่า (2520)

ใบปิดภาพยนตร์เรื่อง แผลเก่า (2520)

ภาพยนตร์เรื่อง แผลเก่า ของ เชิด ทรงศรี นำแสดงโดยสรพงศ์ ชาตรี รับบท "ขวัญ", นันทนา เงากระจ่าง รับบท "เรียม", ส. อาสนจินดา, ชลิต เฟื่องอารมย์, เศรษฐา ศิระฉายา และศรินทิพย์ ศิริวรรณ ถ่ายทำด้วยฟิล์ม 70 มม. ฉายครั้งแรกเมื่อวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2520 มีคำโฆษณาหนังว่า "เราจักสำแดงความเป็นไทยต่อโลก" มีเพลงประกอบคือเพลงแสนแสบ ประพันธ์คำร้องโดย ชาลี อินทรวิจิตร ทำนองโดย สมาน กาญจนะผลิน ขับร้องโดย ไพรวัลย์ ลูกเพชร (เพลงนี้เคยขับร้องโดย ชรินทร์ นันทนาคร เมื่อ พ.ศ. 2503)

ในขณะถ่ายทำ เนื่องจากเป็นภาพยนตร์แนวย้อนยุค ในขณะที่ผู้สร้างในขณะนั้นนิยมสร้างภาพยนตร์ร่วมสมัย จึงไม่มีผู้ค้ารายใดซื้อหนังเรื่องนี้ไปฉายเลย แต่เมื่อภาพยนตร์ออกฉาย ปรากฏว่าเป็นที่นิยม ทำรายได้สูงสุดในประเทศไทย ได้รับรางวัลบทประพันธ์ยอดเยี่ยมและรางวัลเครื่องแต่งกายและแต่งหน้ายอดเยี่ยมจากการประกวดในประเทศ ได้รับโล่เกียรติยศภาพยนตร์ที่เชิดชูเอกลักษณ์ไทยยอดเยี่ยมจากพลเอกเกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น

พ.ศ. 2524 "แผลเก่า" ได้รับรางวัลกรังด์ปรีซ์จากการประกวดภาพยนตร์ในงาน Festival des 3 Continents เมืองน็องต์ ประเทศฝรั่งเศส

พ.ศ. 2541 "แผลเก่า" ได้รับเลือกจากหอภาพยนตร์และโทรทัศน์แห่งชาติของประเทศอังกฤษ (National Film and Television Archive) ร่วมกับนิตยสาร Sight and Sound ของสถาบันภาพยนตร์อังกฤษ (British Film Institute) และผู้กำกับภาพยนตร์และนักวิจารณ์ภาพยนตร์จากทั่วโลก ให้เป็น 1 ใน 360 ภาพยนตร์คลาสสิคของโลก โดยมีการประกาศผลเมื่อเดือนธันวาคม พ.ศ. 2544

พ.ศ. 2550 มูลนิธิหนังไทยร่วมกับหอภาพยนตร์แห่งชาติ นำผลงานภาพยนตร์ของเชิด ทรงศรี จำนวน 5 เรื่อง รวมทั้งแผลเก่า มาจัดฉายอีกครั้งในระหว่างวันที่ 21 – 30 กันยายน พ.ศ. 2550 เพื่อนำรายได้ไปจัดสร้างประติมากรรมขนาดเท่าตัวจริงของเชิด ทรงศรี เพื่อจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์ภาพยนตร์ไทย หอภาพยนตร์แห่งชาติ ศาลายา

ละครโทรทัศน์

ภาพยนตร์เรื่อง แผลเก่า ทีทำเป็นภาพยนตร์แล้ว นอกจากนี้ยังถูกสร้างเป็นละครครั้งแรก ในชื่อ "ขวัญเรียม" ฉายทาง ช่อง 4 บางขุนพรหม เป็นครั้งแรก ซึ่งฉายก่อนในรูปแบบ ภาพยนตร์ ปี พ.ศ. 2520 และสร้างใหม่อีกหลายครั้ง ได้แก่

• ละคร ขวัญเรียม (ช่อง 4)
• ครั้งแรก ถูกนำไปสร้างเป็นละครโทรทัศน์ครั้งแรก ในชื่อ ขวัญเรียม ประมาณปี พ.ศ. 2510 ฉายทาง ช่อง 4 บางขุนพรหม นำแสดงโดย กำธร สุวรรณปิยะศิริ รับบทเป็น ไอ้ขวัญ และ นันทวัน เมฆใหญ่ รับบทเป็น อีเรียม

• ละคร แผลเก่า (ช่อง 7)
• ครั้งที่ 2 ในปี พ.ศ. 2531 ออกอากาศทาง สถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 สร้างโดย ไพรัช สังวริบุตร ผลิตโดย ดาราวีดีโอ นำแสดงโดย บิณฑ์ บรรลือฤทธิ์, ชุติมา นัยนา, วีระยุทธ รสโอชา, มานพ อัศวเทพ, จุรี โอศิริ, วัชระ สิทธิกูล, เฉลิมพร พุ่มพันธ์วงศ์, สมพล กงสุวรรณ, จิระวดี อิศรางกูร ณ อยุธยา, เอกกวี ภักดีวงษ์, ศิรินภา สว่างล้ำ, เฉลา ประสพศาสตร์, จิตตรา จำเริญศักดิ์, ป๊อบ เกิดสกุล, ดำ สนามม้า, ประสงค์ แสไพศาล, แก้วใหญ่ หาทูล

• ละคร แผลเก่า (ช่อง 3)
• ครั้งที่ 3 ในปี พ.ศ. 2545 ฉายทาง สถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสีช่อง 3 สร้างโดย บรอดคาซท์ ไทย เทเลวิชั่น นำแสดงโดย ธีรเดช วงศ์พัวพันธ์, เข็มอัปสร สิริสุขะ, สรพงษ์ ชาตรี, ชลิต เฟื่องอารมย์, เดือนเต็ม สาลิตุล, ธิตินันท์ สุวรรณศักดิ์, วัชรเกียรติ บุญภักดี, เขมสรณ์ หนูขาว, ธรรมศักดิ์ สุริยน, อรสา พรหมประทาน, ศิรินทรา นิยากร, วัฒนา ศรีอนันต์, สกี อังคูณ, อดิศร อินทะศรี, พันธ์ศักดิ์ วันเสาร์, ไกรศร พรสว่าง, ประยูร แซ่เฮง, ซาศิณี โดมกระจ่าง, พิษณุ จันทร์หอม, ถวิล คงทน

รายชื่อนักแสดงนำ

ปี	พ.ศ. 2483	พ.ศ. 2489	พ.ศ. 2510	พ.ศ. 2520	พ.ศ. 2531	พ.ศ. 2544	พ.ศ. 2545
รูปแบบ	ภาพยนตร์ 16 มม. ขาว-ดำ	ภาพยนตร์ 16 มม. สี	ละคร ช่อง 4 บางขุนพรหม	ภาพยนตร์ 70 มม.	ละคร ช่อง 7	ภาพยนตร์ 35 มม.	ละคร ช่อง 3
ชื่อเรื่อง	แผลเก่า	แผลเก่า	ขวัญเรียม	แผลเก่า	แผลเก่า	ขวัญ-เรียม	แผลเก่า
ผู้กำกับ / ผู้สร้าง	ศรีกรุงภาพยนตร์ โดย พี่น้องวสุวัต	บูรพาศิลป์ภาพยนตร์		เชิด ทรงศรี	ไพรัช สังวริบุตร	สุทธากร สันติธวัช
ไอ้ขวัญ	สมพงษ์ จันทร์ประภา	ชีพ ชูพงษ์	กำธร สุวรรณปิยะศิริ	สรพงศ์ ชาตรี	บิณฑ์ บรรลือฤทธิ์	นินนาท สินไชย	ธีรเดช วงศ์พัวพันธ์
อีเรียม	ส่งศรี จันทรประภา	พรทิพย์ โกศลมัชกิช	นันทวัน เมฆใหญ่	นันทนา เงากระจ่าง	ชุติมา นัยนา	ภัครมัย โปรตระนันท์	เข็มอัปสร สิริสุขะ
ผู้ใหญ่เขียน (พ่อขวัญ)				ส. อาสนจินดา	มานพ อัศวเทพ	กิตติคุณ เชียรสงค์	สรพงศ์ ชาตรี
กำนันเรือง (พ่อเรียม)				สุวิน สว่างรัตน์	สมพล กงสุวรรณ	นิเวศน์ กันไทยราษฎร์	ชลิต เฟื่องอารมย์
พิศ, รวย (แม่เรียม)				ศรินทิพย์ ศิริวรรณ	จิตตรา จำเริญศักดิ์	วิยะดา โกมารกุล ณ นคร	เดือนเต็ม สาลิตุลย์

แหล่งข้อมูลอื่น

• แผลเก่า : ไม้ เมืองเดิม
• ฟังเพลงขวัญของเรียม ประกอบละครขวัญเรียม ทางช่อง 4 บางขุนพรหม
  ขับร้องโดย นันทวัน เมฆใหญ่
• ฟังเพลงไทรรัก ประกอบละครขวัญเรียม ทางช่อง 4 บางขุนพรหม
  ขับร้องโดย เพลินพรรณ เกียรตินิยม
• ฟังเพลงแสนแสบ ประกอบภาพยนตร์แผลเก่า (2520)
  ขับร้องโดย ชรินทร์ นันทนาคร