ราชวงศ์สุโขทัย เป็นราชวงศ์ที่ 3 ที่ปกครองกรุงศรีอยุธยา โดยสืบเชื้อสายจากกษัตริย์แห่งกรุงสุโขทัย ราชวงศ์สุโขทัยถูกสถาปนาขึ้นโดย สมเด็จพระมหาธรรมราชา ซึ่งเดิมเป็นขุนนางในตำแหน่ง ขุนพิเรนทรเทพ ที่เชื่อว่าสืบเชื้อสายมาจากพ่อขุน หรือกษัตริย์แห่งกรุงสุโขทัยแต่ดั้งเดิม เป็นราชวงศ์ที่ถูกผลัดเปลี่ยนขึ้นมาแทนที่ ราชวงศ์สุพรรณภูมิ หรือราชวงศ์สุวรรณภูมิ ที่สูญสิ้นไปหลังจากการเสียกรุงศรีอยุธยาให้แก่พม่า โดยที่ พระเจ้าบุเรงนอง กษัตริย์พม่าให้สถาปนาขุนพิเรนทรเทพ ซึ่งมีส่วนช่วยเหลือพระองค์ในการทำสงครามกับกรุงศรีอยุธยา ขึ้นเป็นกษัตริย์ปกครองกรุงศรีอยุธยา ภายใต้การเป็นเมืองขึ้นของพม่าต่อไป
รายพระนามของพระมหากษัตริย์ในราชวงศ์สุโขทัย ประกอบด้วย
- สมเด็จพระมหาธรรมราชา หรือ สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 1 ทรงปรับปรุงพระนครเพื่อรับมือข้าศึก เสวยราชสมบัติเมื่อ พ.ศ. 2112 เสด็จสวรคตเมื่อ พ.ศ. 2133 ครองราชย์ทั้งสิ้น 21 ปี
- สมเด็จพระนเรศวรมหาราช หรือ สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 2 ทรงประกาศอิสรภาพจากการเป็นประเทศราชของพม่า ทรงทำสงครามเพื่อกอบกู้เอกราช ทรงปรับปรุงการปกครองเพื่อดึงอำนาจเข้าสู่ศูนย์กลางมากขึ้นเพื่อความมั่นคงของราชอาณาจักร เสวยราชสมบัติเมื่อ พ.ศ. 2133 เสด็จสวรคตเมือ พ.ศ. 2148 ครองราชย์ทั้งสิ้น 15 ปี
- สมเด็จพระเอกาทศรถ หรือ สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 3 ทรงประกาศใช้กฎหมายเกี่ยวกับการเรียกเก็บภาษีอากรรูปแบบใหม่เพิ่มขึ้น เสวยราชสมบัติเมื่อ พ.ศ. 2148 เสด็จสวรคตเมื่อ พ.ศ. 2163 ครองราชย์ทั้งสิ้น 15 ปี
- สมเด็จพระศรีเสาวภาคย์ หรือ สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 4 เสวยราชสมบัติเมื่อ พ.ศ. 2163 เสด็จสวรคตเมื่อ พ.ศ. 2163 ครองราชย์ไม่ถึงปี
- สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม หรือ สมเด็จพระบรมราชาที่ 1 ทรงประกาศใช้กฎหมายการศาล เสวยราชสมบัติเมื่อ พ.ศ. 2163 เสด็จสวรคตเมื่อ พ.ศ. 2171 ครองราชย์ทั้งสิ้น 8 ปี
- สมเด็จพระเชษฐาธิราช หรือ สมเด็จพระบรมราชาที่ 2 ส่งราชทูตไปเจริญสัมพันธ์ไมตรีกับประเทศญี่ปุ่นในปี พ.ศ. 2173 เสวยราชสมบัติเมื่อ พ.ศ. 2171 เสด็จสวรคตเมื่อ พ.ศ. 2172 ครองราชย์ทั้งสิ้น 1 ปี
- สมเด็จพระอาทิตยวงศ์ เสวยราชสมบัติเมื่อ พ.ศ. 2172 เสด็จสวรคตเมื่อ พ.ศ. 2173 ครองราชย์ทั้งสิ้น 36 วัน
[แก้] ดูเพิ่ม
