ปฏิบัติการคบเพลิง

ปฏิบัติการคบเพลิง
เป็นส่วนหนึ่งของ แนวรบแอฟริกาเหนือในสงครามโลกครั้งที่สอง
กองกำลังฝ่ายสัมพันธมิตรยกพลขึ้นบกใกล้กับเมืองแอลเจียร์
วันที่ 8- 10 พฤศจิกายน ค.ศ. 1942 สถานที่ โมร็อกโกและแอลจีเรีย ผลลัพธ์ ฝ่ายสัมพันธมิตรชนะ
คู่สงคราม
สหราชอาณาจักร สหรัฐอเมริกา	วิชีฝรั่งเศส
ความสูญเสีย
เสียชีวิต มากกว่า 479 คน บาดเจ็บ 720 คน	เสียชีวิต มากกว่า 1,346 คน บาดเจ็บ 1,997 คน

ปฏิบัติการคบเพลิง (อังกฤษ: Operation Torch) เดิมเคยเรียกว่า ปฏิบัติการจิมแนสท์ (อังกฤษ: Operation Gymnast) เป็นปฏิบัติการทางทหารในสงครามโลกครั้งที่สอง โดยกองกำลังผสมอังกฤษ-อเมริกัน เพื่อรุกรานอาณานิคมแอฟริกาเหนือของวิชีฝรั่งเศส ปฏิบัติการนี้เป็นส่วนหนึ่งของแนวรบแอฟริกาเหนือ

เนื่องจากสหภาพโซเวียตได้กดดันให้รัฐบาลอเมริกาและอังกฤษเปิดแนวรบที่สองในทวีปยุโรปเพื่อกดดันกองทัพเยอรมันต่อกองทัพโซเวียตในแนวรบตะวันออก ผู้บัญชาการทหารของสหรัฐอเมริกาจึงเห็นพ้องกันว่าจะเริ่มปฏิบัติการ "ค้อนยักษ์" (Sledgehammer) เพื่อยกพลขึ้นบกในยุโรปที่ถูกยึดครองโดยกองทัพนาซีให้เร็วที่สุด แต่ปฏิบัติการนี้ถูกผู้บัญชาการทหารของอังกฤษคัดค้านว่าจะทำให้พันธมิตรตะวันตกต้องเจอกับความสูญเสียอย่างหนัก การโจมตีอาณานิคมแอฟริกาเหนือของวิชีฝรั่งเศสจึงถูกเสนอมาแทนโดยมีเป้าหมายเพื่อกำจัดกองกำลังฝ่ายอักษะในแอฟริกาเหนือและทำให้ฝ่ายสัมพันธมิตรครองการควบคุมทะเลเมดิเตอร์เรเนียนได้มากขึ้นเพื่อเตรียมการบุกยุโรปใต้ต่อไปในปี ค.ศ. 1943

การรบ

แผนที่แสดงแผนปฏิบัติการคบเพลิง

แผนของฝ่ายสัมพันธมิตรคือการยกพลขึ้นบกเพื่อยึดท่าเรือและสนามบินที่สำคัญในโมร็อกโกและแอลจีเรีย เป้าหมายหลักของแผนปฏิบัติการนี้อยู่ที่เมืองสำคัญสามเมืองนั่นคือ กาซาบลังกา,โอรานและแอลเจียร์ ถ้าแผนการสำเร็จลุล่วงด้วยดีฝ่ายสัมพันธมิตรจะบุกไปทางตะวันออกมุ่งสู่ตูนีเซียต่อไป

กาซาบลังกา

กองกำลังอเมริกันยกพลขึ้นบกช่วงก่อนฟ้าสางของวันที่ 8 พฤศจิกายน ค.ศ. 1942 โดยไม่มีการทิ้งระเบิดก่อนการโจมตีเพราะฝ่ายสัมพันธมิตรคาดการณ์ว่ากองกำลังวิชีฝรั่งเศสจะไม่ทำการต่อต้านใดๆซึ่งเป็นการคาดการณ์ที่ผิดพลาดของฝ่ายสัมพันธมิตรเพราะมีบางส่วนของกองกำลังวิชีฝรั่งเศสที่ยิงต่อต้านฝ่ายสัมพันธมิตรแต่กองกำลังเหล่านั้นก็โดนยิงโต้ตอบและยอมจำนนในที่สุด กองเรือของวิชีฝรั่งเศสที่เมืองกาซาบลังกาซึ่งประกอบด้วย เรือลาดตระเวน,เรือพิฆาตและเรือดำน้ำได้เข้าโจมตีสกัดกองกำลังอเมริกันที่กำลังยกพลขึ้นบกแต่ถูกทำลายโดยปืนเรือและเครื่องบินของอเมริกันทำให้เรือลาดตระเวน 1 ลำ,เรือพิฆาต 6 ลำและเรือดำน้ำ 6 ลำของวิชีฝรั่งเศสต้องจมลง ส่วนฝ่ายอเมริกันมีเรือพิฆาตโดนโจมตีเสียหาย 2 ลำ

โอราน

กองกำลังสัมพันธมิตรยกพลขึ้นบกที่หาดสามแห่ง สองแห่งอยู่ทางตะวันตกและอีกแห่งอยู่ทางตะวันออกของโอรานตามลำดับ การยกพลขึ้นบกทเพื่อยึดหาดที่อยู่ทางตะวันตกที่สุดต้องประสบปัญหาล่าช้ากว่าหาดอื่นเนื่องมาจากหลายสาเหตุทั้งการเคลียร์ทุ่นระเบิดที่ล่าช้าและสับสนและไม่มีการส่งหน่วยลาดตระเวนมาประเมินสภาพแวดล้อมของหาดทำให้เรือระบายพลบางลำเกยตื้นหรือโดนทุ่นระเบิดได้รับความเสียหาย ความผิดพลาดนี้จะถูกนำแก้ไขในปฏิบัติการสะเทินน้ำสะเทินบกครั้งต่อๆไปของฝ่ายสัมพันธมิตร เช่น ปฏิบัติการโอเวอร์ลอร์ด เป็นต้น กองกำลังวิชีฝรั่งเศสยิงโต้ตอบกับกองเรือของฝ่ายสัมพันธมิตรเป็นเวลาสองวันแต่หลังจากโดนระดมยิงด้วยปืนใหญ่จากเรือประจัญบานของอังกฤษในวันที่ 9 พฤศจิกายน ค.ศ.1942 กองกำลังวิชีฝรั่งเศสที่ปกป้องเมืองโอรานก็ยอมจำนนต่อฝ่ายสัมพันธมิตร

การบุกโดยพลร่ม

ปฏิบัติการคบเพลิงเป็นการบุกโดยใช้พลร่มครั้งแรกๆของสหรัฐอเมริกาโดยพลร่มที่เข้าร่วมปฏิบัติการนี้บินจากเกาะอังกฤษผ่านสเปนและจะถูกปล่อยลงใกล้กับเมืองโอรานเพื่อยึดสนามบินที่สำคัญสองแห่งคือ Tafraoui และ La Senia ซึ่งห่างจากโอราน 15 และ 5 ไมล์ทางใต้ของโอรานตามลำดับ ภารกิจนี้ถูกขัดขวางโดยสภาพอากาศที่แย่เหนือสเปน,ปัญหาเรื่องระบบนำร่องและระบบการสื่อสารและระยะทางที่ไกลมากจากจุดที่เครื่องขึ้นถึงจุดปล่อย แต่อย่างไรก็ตามสนามบินทั้งสองก็ถูกยึดได้และภารกิจนี้ก็ประสบความสำเร็จ

แอลเจียร์

การบุกแอลเจียร์นำโดยกองพลทหารราบที่ 34 ของอเมริกันและกองพลน้อยอังกฤษที่ 78 ยกพลขึ้นบกที่หาดสามหาดใกล้แอลเจียร์ ซึ่งกองกำลังสัมพันธมิตรบางส่วนยกพลขึ้นบกผิดหาดแต่ก็ไม่มีผลกระทบที่เลวร้ายอะไรเพราะกองกำลังวิชีฝรั่งเศสไม่ได้ทำการต่อต้านใดๆ การรบที่แอลเจียร์เกิดขึ้นที่เดียวคือ ที่ท่าเรือของเมืองแอลเจียร์ เมื่อฝ่ายสัมพันธมิตรเริ่มปฏิบัติการเทอมินอล โดยเรือพิฆาตสัญชาติอังกฤษ 2 ลำพยายามนำเรือเข้าเทียบท่าเพื่อส่งหน่วยเรนเจอร์ของอเมริกาลงไปเพื่อยึดท่าเรือก่อนที่กองกำลังป้องกันจะทำลายท่าเรือและจมเรือที่ทอดสมออยู่ การยิงจากปืนใหญ่ของฝ่ายป้องกันทำให้เรือพิฆาตของฝ่ายสัมพันธมิตร 1 ใน 2 ลำต้องถอนตัวจากปฏิบัติการแต่อีกลำสามารถเทียบท่าได้สำเร็จและหน่วยเรนเจอร์ก็สามารถยึดท่าเรือได้ กองกำลังสัมพันธมิตรที่ขึ้นบกสำเร็จแล้วก็เข้าโอบล้อมกองกำลังของวิชีฝรั่งเศสและในเวลา 18.00 น. ของวันที่ 8 พฤศจิกายน ค.ศ. 1942 กองกำลังวิชีฝรั่งเศสที่เมืองแอลเจียร์ก็ยอมจำนนต่อฝ่ายสัมพันธมิตร

ผลลัพธ์ของการรบ

กองกำลังวิชีฝรั่งเศสยอมจำนนต่อฝ่ายสัมพันธมิตร ฝ่ายสัมพันธมิตรมุ่งหน้าบุกต่อไปยังตูนีเซีย