ระบบเลือกตั้งแบบสัดส่วนสมาชิกคู่
| ส่วนหนึ่งของชุดการเมือง |
| ระบบการลงคะแนน |
|---|
.svg) |
 สถานีย่อยการเมือง |
ระบบเลือกตั้งแบบสัดส่วนสมาชิกคู่ (อังกฤษ: Dual-member proportional representation, ย่อ: DMP) หรือ ระบบเลือกตั้งแบบสัดส่วนที่มีสมาชิกผสมคู่ (อังกฤษ: Dual-member mixed proportional) เป็นระบบการลงคะแนนที่ออกแบบให้ผลการเลือกตั้งมีความเป็นสัดส่วนโดยการเลือกผู้แทนสองคนพร้อมกันในแต่ละเขตเลือกตั้ง[1][2] โดยที่นั่งแรกนั้นจะตกเป็นของผู้สมัครรายที่ได้รับคะแนนเสียงมากที่สุด ซึ่งคล้ายกับระบบแบ่งเขตคะแนนสูงสุด (FPTP) ที่นั่งที่สองนั้นจะให้แก่หนึ่งในผู้สมัครรายที่เหลืออยู่โดยคำนึงถึงความเป็นสัดส่วนของทั้งเขตเลือกตั้งเป็นหลักโดยใช้การคำนวนเพื่อมุ่งเน้นให้ที่นั่งแก่พรรคการเมืองในเขตที่ได้รับคะแนนสูงสุด
ระบบสัดส่วนสมาชิกคู่ (DMP) นั้นถูกคิดค้นขึ้นในปี ค.ศ. 2013 โดยนักศึกษาภาควิชาคณิตศาสตร์ของมหาวิทยาลัยแอลเบอร์ตา ฌอน เกรแฮม[3] โดยระบบนี้มีวัตถุประสงค์หลักคือเพื่อเสนอระบบเพื่อใช้แทนระบบแบ่งเขตคะแนนสูงสุด (FPTP) สำหรับการเลือกตั้งทั่วไปในแคนาดา ในขณะที่การรณรงค์เพื่อสนับสนุนแบบสัดส่วนผสม (MMP) และแบบถ่ายโอนคะแนนเสียง (STV) ไม่ผ่านการรับรองในการลงประชามติในหลายรัฐในแคนาดา (เช่น ในรัฐบริติชโคลัมเบีย ค.ศ. 2005 รัฐพรินซ์เอ็ดเวิร์ดไอแลนด์ ค.ศ. 2005 รัฐออนแทรีโอ ค.ศ. 2007 และรัฐบริติชโคลัมเบีย ค.ศ. 2009) โดยเบื้องหลังการคิดค้นระบบ DMP คือเพื่อได้รับการยอมรับโดยประชาชนเพิ่มขึ้นเนื่องจากระบบนี้ยังคงไว้ซึ่งคุณสมบัติของระบบแบ่งเขตคะแนนสูงสุด (FPTP) เช่น การใช้บัตรลงคะแนนที่มีเสียงเดียว ขนาดของเขตเลือกตั้งที่ค่อนข้างเล็ก (เมื่อเทียบกับระบบ STV) และมีผู้แทนราษฎรเพียงแบบเดียวคือแบบแบ่งเขต (โดยเปรียบเทียบกับ MMP)[4]
ข้อเสนอการรับระบบ DMP ได้ถูกยื่นพิจารณาให้รัฐบาลแคนาดา[5][6] รัฐแอลเบอร์ตา[7] รัฐพรินซ์เอ็ดเวิร์ดไอแลนด์ (PEI)[8] และรัฐบริติชโคลัมเบีย (BC)[9] ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2016 คณะกรรมาธิการพิเศษของรัฐพรินซ์เอ็ดเวิร์ดไอแลนด์ได้รับรองอย่างเป็นทางการว่าระบบ DMP เป็นหนึ่งในห้าตัวเลือกสำหรับใช้ในการลงประชามติในปี ค.ศ. 2016 โดยต่อมาระบบที่ผ่านการลงประชามติคือ การลงคะแนนแบบหลายรอบในทันที (Instant-runoff)[10][11][12][13] โดยการลงประชามติมีขึ้นระหว่างวันที่ 29 ตุลาคม ถึง 7 พฤศจิกายน ค.ศ. 2016[14][15][16] ซึ่งระบบ DMP ตกรอบในรอบที่สามและคะแนนเสียงในภายหลังถูกเทไปให้ระบบ MMP ซึ่งเป็นผู้ชนะการลงประชามติโดยเอาชนะระบบ FTPT เดิมไป[17][18] (แต่อย่างไรก็ตามการลงประชามติครั้งนั้นไม่ได้มีผลผูกพันธ์และรัฐบาลในขณะนั้นเพิกเฉยต่อผลการลงประชามติ) ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2018 DMP เป็นหนึ่งในสามระบบสัดส่วนที่ได้ถูกคัดเลือกเพี่อผ่านการลงประชามติในรัฐบริติชโคลัมเบีย[19][20][21] ซึ่งประกอบด้วคำถามสองข้อซึ่งจะต้องส่งคืนผลทางไปรษณีย์ภายในวันที่ 7 ธันวาคม ค.ศ. 2018[22] โดยในคำถามแรก ผู้ลงคะแนนจำนวนร้อยละ 61 เลือกที่จะคงไว้ซึ่งระบบการลงคะแนนเดิม คือ FTPT ส่วนคำถามที่สองจะเป็นคำถามเพื่อเลือกระบบที่เหมาะสมมาแทนที่ โดย MMP ได้คะแนนนำ ตามด้วย DMP และรั้งท้ายคือระบบสัดส่วนเขตกันดาร-เขตเมือง[23]
การลงคะแนน
[แก้]
ในระบบ DMP ผู้ลงคะแนนจะได้รับบัตรลงคะแนนที่แตกต่างกันไปในแต่ละเขต โดยให้ผู้ลงคะแนนเลือกตัวเลือกต่าง ๆ ที่ระบุไว้ โดยแต่ละตัวเลือกนั้นจะต้องอยู่ในสามขอบเขตดังนี้
- เลือกผู้สมัครเป็นคู่ (ผู้สมัครหลักและผู้สมัครรอง) ซึ่งสังกัดพรรคการเมืองเดียวกัน
- เลือกผู้สมัครเพียงคนเดียวที่สังกัดพรรคการเมือง
- เลือกผู้สมัครที่ไม่สังกัดพรรคการเมือง (อิสระ)
คล้ายคลึงกับกรณีของระบบ FPTP ผู้ลงคะแนนจะต้องเลือกกาเพียงหนึ่งแบบเท่านั้น โดยลักษณะเฉพาะของบัตรลงคะแนนของ DMP นี้คือพรรคการเมืองสามารถส่งผู้สมัครเป็นคู่ได้ หากพรรคการเมืองใดส่งผู้สมัครเป็นคู่ คะแนนเสียงที่ออกโดยผู้ลงคะแนนนั้นจะถือว่าลงคะแนนให้กับผู้สมัครหลักก่อน โดยผู้สมัครรอง (ลำดับที่สอง) จะได้รับพิจารณาก็ต่อเมื่อผู้สมัครหลักสามารถชนะที่นั่งแรกในเขตนั้นได้ ในกรณีนี้ คะแนนเสียงที่พรรคการเมืองนี้ได้รับในเขตนั้นจะโอนให้แก่ผู้สมัครรองเป็นมูลค่าครึ่งหนึ่ง ซึ่งจะเป็นการเพิ่มโอกาสให้ผู้สมัครรองได้รับเลือกเช่นกัน แต่น้ำหนักเพียงครึ่งหนึ่งของคะแนนเสียงพรรคที่โอนมานั้นทำให้ยากที่พรรคการเมืองเดียวจะเอาชนะได้ทั้งสองที่นั่งพร้อม ๆ กัน ในกรณีทั่วไปผู้สมัครหลักของสองพรรคการเมืองจะได้รับเลือกตั้งไป
คะแนนเสียงหนึ่งที่ลงให้กับผู้สมัครที่สังกัดพรรคการเมืองรายใดรายหนึ่ง (หรือทั้งคู่นั้น) สามารถส่งผลต่อการเลือกตั้งได้ในหลายมิติ ได้แก่:
- ประการแรกคือการช่วยให้ผู้สมัครหลักของพรรคการเมืองที่ผู้ลงคะแนนชอบชนะการเลือกตั้งที่นั่งแรกในเขตไป หากพรรคการเมืองที่ผู้ลงคะแนนเลือกได้คะแนนนำในเขต (มีจำนวนคะแนนเสียงมากกว่าพรรคการเมืองอื่น หรือมากกว่าผู้สมัครอิสระ) ผู้สมัครหลักของพรรคการเมืองนั้นจะชนะที่นั่งแรก ในกรณีนี้ คะแนนนี้จะมีส่วนช่วยให้ผู้สมัครรอง (ถ้ามีการส่งด้วย) ของพรรคการเมืองนี้ได้รับเลือกที่นั่งที่สองในเขตนั้นได้
- หากพรรคการเมืองที่ผู้ลงคะแนนเลือกไม่ชนะที่นั่งแรกในเขตนั้น คะแนนเสียงที่ผู้ลงคะแนนออกเสียงไปจะช่วยให้ผู้สมัครหลักของพรรคการเมืองนี้ได้รับที่นั่งที่สองของเขต
- คะแนนเสียงที่ออกให้แกพรรคการเมืองใด ๆ จะมีส่วนช่วยเพิ่มส่วนแบ่งในคะแนนนิยมพรรคของทั้งภูมิภาค ซึ่งจะถูกนำเอาไปคำนวนจำนวนที่นั่งที่แต่ละพรรคการเมืองพึงได้รับในภูมิภาคนั้น ๆ
คะแนนเสียงหนึ่งที่ลงให้แก่ผู้สมัครอิสระจะช่วยให้ผู้สมัครรายนี้ได้ที่นั่งในเขตนั้น ๆ โดยผู้สมัครอิสระรายใดที่ได้รับคะแนนเสียงมากที่สุดในเขตนั้น (คะแนนนำ) จะได้รับที่นั่งแรกไปซึ่งเหมือนกันกับกรณีผู้สมัครที่สังกัดพรรคการเมือง แต่แตกต่างกันตรงที่นั่งที่สองซึ่งผู้สมัครอิสระจะสามารถชนะที่นั่งที่สองได้หากผู้สมัครรายนั้นได้คะแนนนำเป็นลำดับที่สองในเขตเลือกตั้ง[1]: 32 ในทางตรงกันข้าม ผู้สมัครที่สังกัดพรรคการเมืองที่ได้คะแนนในเขตเป็นอันดับสอง สาม สี่ หรือห้า อาจชนะหรืออาจไม่ชนะที่นั่งสองก็ได้ โดยขึ้นอยู่กับคะแนนเสียงส่วนของผู้สมัครรายนั้น และคะแนนเสียงของพรรคจากคะแนนนิยมจากทั้งภูมิภาค
การคำนวน
[แก้]ขั้นตอนที่ 1: การจัดสรรที่นั่งแก่พรรคการเมือง
[แก้]ขั้นตอนที่ 2: การหาผู้ชนะตามเกณฑ์คะแนนนำและถ่ายโอนคะแนน
[แก้]ขั้นตอนที่ 3: การหาผู้ชนะรายที่เหลือ
[แก้]ตัวแปร
[แก้]เปรียบเทียบกับระบบ MMP
[แก้]ข้อได้เปรียบต่อ MMP
[แก้]ข้อเสียเปรียบต่อ MMP
[แก้]ดูเพิ่ม
[แก้]อ้างอิง
[แก้]- 1 2 Graham, Sean (เมษายน 4, 2016). "Dual-Member Mixed Proportional: A New Electoral System for Canada".
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ PEI Special Committee on Democratic Renewal (พฤศจิกายน 27, 2015). "Recommendations in Response to the White Paper on Democratic Renewal" (PDF). Prince Edward Island Legislative Assembly.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Canadian House of Commons Special Committee on Electoral Reform (กันยายน 29, 2016). "Meeting No. 33 Evidence".
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ The Guardian (ตุลาคม 29, 2016). "EDITORIAL: We endorse DMP option in plebiscite". The Guardian.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Graham, Sean (กันยายน 18, 2016). "Dual Member Proportional: An Electoral System for Canada" (PDF).
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Thomson, Stuart (กันยายน 30, 2016). "Electoral system born in Alberta on the ballot in PEI". Edmonton Journal.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Graham, Sean. "Reforming the Electoral System in Alberta: The Case for Dual-Member Mixed Proportional" (PDF).
- ↑ Graham, Sean. "Reforming the Electoral Formula in PEI: The Case for Dual-Member Mixed Proportional" (PDF).
- ↑ Graham, Sean. "How Dual Member Proportional Could Work in British Columbia" (PDF).
- ↑ PEI Special Committee on Democratic Renewal (เมษายน 15, 2016). Recommendations in Response to the White Paper on Democratic Renewal - A Plebiscite Question (รายงาน). Prince Edward Island Legislative Assembly.
{{cite report}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Campbell, Kerry (เมษายน 15, 2016). "PEI electoral reform committee proposes ranked ballot". CBC News.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Wright, Teresa (เมษายน 15, 2016). "Electoral reform plebiscite question will be a multi-option ballot". The Guardian.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Lithwick, Dara; Virgint, Erin (มิถุนายน 1, 2016). "Something in the Soil: Electoral Reform in Prince Edward Island". Library of Parliament. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2017-03-05. สืบค้นเมื่อ 2021-08-24.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Yarr, Kevin (กรกฎาคม 7, 2016). "Dates set for PEI electoral reform vote". CBC News.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "PEI sets voting-reform plebiscite for fall". CTV News. The Canadian Press. กรกฎาคม 7, 2016. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2021-08-24. สืบค้นเมื่อ 2021-08-24.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Campbell, Kerry (ตุลาคม 22, 2016). "Voting options: The 5 choices in the electoral reform plebiscite". CBC News.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "Plebiscite Results". Elections Prince Edward Island. พฤศจิกายน 7, 2016. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ พฤศจิกายน 8, 2016. สืบค้นเมื่อ กันยายน 18, 2018.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Bradley, Susan (พฤศจิกายน 7, 2016). "PEI plebiscite favours mixed member proportional representation". CBC News.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Eby, David (พฤษภาคม 30, 2018). "How We Vote: 2018 Electoral Reform Referendum Report and Recommendations of the Attorney General" (PDF). ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ สิงหาคม 31, 2018. สืบค้นเมื่อ มิถุนายน 9, 2018.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ McElroy, Justin (มิถุนายน 2, 2018). "Know your voting systems: three types of electoral reform on B.C.'s ballot". CBC News.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Zussman, Richard (มิถุนายน 7, 2018). "B.C. cabinet confirms format of electoral reform referendum". Global News.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ Saltman, Jennifer (พฤศจิกายน 23, 2018). "Deadline to return referendum ballots to Elections B.C. extended until Dec. 7". Vancouver Sun.
{{cite news}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์) - ↑ "2018 Referendum on Electoral Reform: Voting Results Available". Elections BC. สืบค้นเมื่อ พฤศจิกายน 1, 2020.
{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)