หม่อมเจ้านิตยากร วรวรรณ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

หม่อมเจ้านิตยากร วรวรรณ อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

พระประวัติ[แก้]

หม่อมเจ้านิตยากร เป็นพระโอรสพระองค์ที่ 10 ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรวรรณากร กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์ และหม่อมผัน วรวรรณ ประสูติเมื่อวันพุธที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2436 ตรงกับปีมะเส็ง ทรงเข้ารับการศึกษาที่วังวรวรรณ โรงเรียนราชวิทยาลัย (โรงเรียน ภ.ป.ร. ราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์) และโรงเรียนนายร้อยทหารบก ตามลำดับ

วันที่ 11 กรกฎาคม พ.ศ. 2456 ทรงผนวชเป็นพระภิกษุ ณ พระอุโบสถ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยมีสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เป็นพระอุปัชฌาย์ พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นชินวรสิริวัฒน์ เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ผนวชแล้วไปจำพรรษา ณ วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร[1]

ต่อมาได้ทรงถวายตัวเป็นมหาดเล็กในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 7 ) ในขณะที่ยังดำรงพระอิสริยยศเป็น สมเด็จเจ้าฟ้าประชาธิปกศักดิ์เดช ในขณะที่ทรงมียศเป็น นายร้อยเอก (ร.อ.) ได้เกิดสงครามโลกครั้งที่หนึ่งขึ้น ได้ทรงอาสาไปราชการสงครามในตำแหน่งผู้บังคับกอง ในราชการครั้งนั้นทรงได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีศักดิ์รามาธิบดีชั้นอัศวิน และได้รับเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ของประเทศฝรั่งเศส อีกด้วย

ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เป็นราชองค์รักษ์ ต่อมาได้กราบถวายบังคมลาออกจากราชการมาประกอบอาชีพส่วนตัวบริหารกิจการรถไฟสายท่าเรือ–พระพุทธบาท และยังทรงได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของจังหวัดพระนครศรีอยุธยาอีกด้วยถึง 2 สมัย ในสังกัดพรรคสหชีพ โดยทรงได้รับเลือกครั้งแรกในการเลือกตั้งเมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2489 แทนที่ นายปรีดี พนมยงค์ ที่ลาออกไปก่อนหน้านั้นจากการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล (รัชกาลที่ 8) โดยบทบาทในทางการเมืองของ ม.จ.นิตยากร เป็นที่โดดเด่นมาก ถือเป็น ส.ส. ที่ฝีปากจัดจ้าน กล้าพูดกล้าวิจารณ์ จนได้รับฉายาว่า "เห่าหม้อ" จากการที่เมื่อทรงปราศรัยหรือพูดจบ มักจะลงท้ายด้วยคำว่า "เห่าหม้อ" ทุกครั้ง[2][3]

ชีวิตส่วนพระองค์ ทรงสมรสกับหม่อมแก้ว เอี่ยมจำนงค์ มีโอรสและธิดารวมทั้งหมด 8 ท่าน คือ

  1. หม่อมราชวงศ์อาชวากร วรวรรณ
  2. หม่อมราชวงศ์กัลยากร วรวรรณ
  3. หม่อมราชวงศ์อัศวินี สนิทวงศ์
  4. หม่อมราชวงศ์ดัชรีรัชนา รัชนี หม่อมในหม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี
  5. หม่อมราชวงศ์ศุภนิตย์ วรวรรณ
  6. หม่อมราชวงศ์นิติมา พนมยงค์

หม่อมเจ้านิตยากร วรวรรณ มีธิดากับหม่อมเล็ก คือ

  1. หม่อมราชวงศ์มลุลี สายาลักษณ์

พระองค์ได้ถึงชีพิตักษัยเมื่อวันอังคารที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2514 สิริชันษาได้ 77 ปีเศษ[4]

อ้างอิง[แก้]

  1. "การทรงผนวชและบวชนาคหลวง" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 30 (ง): 784–788. 20 กรกฎาคม 2456. สืบค้นเมื่อ 11 ตุลาคม 2559.
  2. ประวัติทางรถไฟสายท่าเรือ-พระพุทธบาท(รถไฟกรมพระนรา) โดยเจฟฟ์ จากเว็บบอร์ดการรถไฟแห่งประเทศไทย
  3. ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช. ชีวลิลิต. กรุงเทพฯ : มูลนิธิม.ร.ว. เสนีย์ ปราโมช, 2548. 216 หน้า. ISBN 9749353501
  4. พระประวัติหม่อมเจ้านิตยากร วรวรรณ