รัฐอุตตรประเทศ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
รัฐอุตตรประเทศ
20191204 Taj Mahal Agra 0623 6541 DxO.jpg
Dhamek Stupa in Varanasi.jpg Panch Mahal-Fatehpur-Fatehpur Sikri India0014.JPG
Agra 03-2016 10 Agra Fort.jpg Varanasi, India (23534757655).jpg
New Yamuna bridge, Allahabad.jpg
จากบนลงล่าง และซ้ายไปขวา:
ทัชมาฮาล, ธรรมเมกขสถูปแห่งสารนาถ, ฟเตหปุระสีกรี, ป้อมอัคระ, มนิกรรณิกะฆัต (Manikarnika Ghat), สะพานนิวยมุนา (New Yamuna Bridge)
ศัพทมูลวิทยา: อุตตร (เหนือ) กับ ประเทศ (ดินแดน)
ที่ตั้งของรัฐอุตตรประเทศในประเทศอินเดีย
ที่ตั้งของรัฐอุตตรประเทศในประเทศอินเดีย
ที่ตั้งของรัฐอุตตรประเทศ
พิกัดภูมิศาสตร์: 26°51′N 80°55′E / 26.85°N 80.91°E / 26.85; 80.91พิกัดภูมิศาสตร์: 26°51′N 80°55′E / 26.85°N 80.91°E / 26.85; 80.91
ประเทศ อินเดีย
ได้รับสถานะเป็นรัฐ24 มกราคม 1950[1]
เมืองหลวงลัคเนา
อำเภอ75 อำเภอ[2][3]
การปกครอง
 • ประเภทระบบสองสภา
สภานิติบัญญัติ 100
สมัชชานิติบัญญัติ 403
+1 ชาวอินเดียเชื้อสายอังกฤษ (Anglo Indian) อาจเสนอชื่อได้โดย Governor
ราชยสภา 31
โลกสภา 80
 • หน่วยงานรัฐบาลรัฐอุตตรประเทศ
 • ราชยปาลอานันทเพน ปเฏล (Anandiben Patel)[4][5]
 • มุขมนตรีโยคีอาทิตยนาถ (Yogi Adityanath) (พรรค BJP)
 • รองมุขมนตรีเกษว ประสัท เมารยะ (Keshav Prasad Maurya) (พรรค BJP)
ทิเนษ ศรม (Dinesh Sharma) (พรรค BJP)
พื้นที่
 • ทั้งหมด243,290 ตร.กม. (93,930 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่ที่ 4
ประชากร (2011)[6][7]
 • ทั้งหมด199,812,341 คน
 • อันดับที่ 1
 • ความหนาแน่น820 คน/ตร.กม. (2,100 คน/ตร.ไมล์)
เดมะนิมชาวอุตตรประเทศี (Uttar Pradeshi)
จีดีพี (2019–20)[8]
 • รวม₹ 17.94ข้อผิดพลาดนิพจน์: "[" เป็นอักขระที่ไม่รู้จัก
 • ต่อประชากร₹ 70,418
ภาษา[9]
 • ภาษาราชการภาษาฮินดี
 • ภาษาราชการเพิ่มเติมภาษาอูรดู
เขตเวลาIST (UTC+05:30)
UN/LOCODEIN-UP
ทะเบียนพาหนะUP XX—XXXX
เอชเอไอ (2018)Increase 0.596[10] Medium · ที่ 35
การรู้หนังสือ (2011)67.68%[11]
อัตราส่วนเพศ (2011)912 /1000 [11]
เว็บไซต์up.gov.in

อุตตรประเทศ (ละติน: Uttar Pradesh; /ˌʊtər prəˈdɛʃ/; แม่แบบ:IPA-hi) เป็นรัฐในทางตอนเหนือของประเทศอินเดีย มีประชากรราวสองร้อยล้านคน ถือเป็นรัฐที่มีประชากรมากที่สุดในประเทศอินเดีย เช่นเดียวกับที่เป็นเขตการปกครองระดับบนที่มีประชากรมากที่สุดในโลก[12] รัฐอุตตรประเทศก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 เมษายน 1937 ภายใต้ชื่อจังหวัดร่วมแห่งอัคระและอูธ (United Provinces of Agra and Oudh) ในระหว่างภายใต้อาณัติปกครองของอังกฤษ และเปลี่ยนชื่อมาเป็น "อุตตรประเทศ" ในปี 1950 โดยมีอักษรย่อ ยูพี (UP) รัฐแบ่งมณฑลการปกครองออกเป็น 18 ส่วน และ 75 อำเภอ โดยมีเมืองหลวงคือลักเนา เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2000 รัฐใหม่ชื่อว่ารัฐอุตตรขัณฑ์ แยกตัวออกจากภูมิภาคเชิงเขาหิมาลัยของรัฐอุตตรประเทศ ทั้งแม่น้ำคงคาและแม่น้ำยมุนา มาบรรจบกันที่เมืองอลาหาบาด ภาษาฮินดีเป็นภาษาที่มีผู้พูดมากที่สุดในรัฐและเป็นภาษาราชการประจำรัฐควบคู่ไปกับภาษาอูรดู

อาณาเขตของรัฐยูพีติดต่อกับรัฐราชสถานทางตะวันตก, รัฐหรยาณา รัฐหิมาจัลประเทศ และ เดลี ทางตะวันตกเฉียงเหนือ, รัฐอุตตรขัณฑ์ และ ประเทศเนปาล ทางเหนือ, รัฐพิหาร ทางตะวันออก, รัฐมัธยประเทศ ทางใต้ และติดกับรัฐฌารขัณฑ์กับ ฉัตตีสครห์ไปทางตะวันออกเฉียงใต้ ครอบคลุมพื้นที่ 93,933 ไมล์² (243,290 กม²), หรือ 7.34% ของประเทศอินเดีย นับเป็นรัฐที่มีพื้นที่เป็นอันดับที่สี่ของประเทศ เกษตรกรรมและธุรกิจบริการเป็นส่วนสำคัญของเศรษฐกิจรัฐยูพี ภาคบริการเช่นการท่องเที่ยว, อุตสาหกรรมโรงแรม, อสังหาริมทรัพย์, ประกันชีวิต และบริการปรึกษาทางการเงิน รัฐยูพีมีจีดีพีอยู๋ที่ ₹ 17.94ข้อผิดพลาดนิพจน์: "[" เป็นอักขระที่ไม่รู้จัก หรือ ₹ 70ข้อผิดพลาดนิพจน์: "[" เป็นอักขระที่ไม่รู้จัก ต่อประชากร คิดเป็นอันดับที่ห้าของประเทศ[8] เอชดีไอของรัฐอยู่ที่อันดับที่ 35 ของประเทศ[10]

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

รัฐอุตตรประเทศแบ่งออกเป็น 75 อำเภอ ภายใต้ 18 มณฑล (divisions)[13]

รายชื่อมณฑลเรียงตามจำนวนประชากรในปี 2011[14]

อันดับ (ในประเทศอินเดีย) อำเภอ ประชากร อัตราการเติบโต (%) อัตราส่วนผู้หญิงต่อผู้ชาย 1000 คน อัตราการรู้หนังสือ (%)
13 อลาหาบาด 5,954,391 20.63 901 72.32
26 โมราดาบาด (Moradabad) 4,772,006 25.22 906 56.77
27 ฆาซีบาด (Ghaziabad) 4,681,645 42.27 881 78.07
30 อะซามครห์ (Azamgarh) 4,613,913 17.11 1019 70.93
31 ลัคเนา 4,589,838 25.82 917 77.29
32 กานปุรนคร 4,581,268 9.92 862 79.65
50 พะเรอิลลี (Bareilly) 4,448,359 22.93% 887 58.5
เมืองที่มีประชากรเกินหนึ่งล้านคนในรัฐอุตตรประเทศ (ข้อมูลปี 2011)
เมือง ประชากร เมือง ประชากร
ลัคเนา 2,817,105 กานปุระ 2,767,348
ฆาซีอาบาด (Ghaziabad) 2,358,525 Agra 1,585,704
อลาหาบาด 1,540,544 มีรุต (Meerut) 1,424,908
พาราณสี 1,201,815

อ้างอิง[แก้]

  1. "United Province, UP was notified in Union gazette on January 24, 1950". The New Indian Express. 2 May 2017. Archived from the original on 8 May 2017. สืบค้นเมื่อ 4 May 2017. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  2. "Uttar Pradesh District". up.gov.in. Government of Uttar Pradesh. Archived from the original on 15 April 2017. สืบค้นเมื่อ 12 April 2017. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  3. "List of districts in Uttar Pradesh". archive.india.gov.in. Government of India. Archived from the original on 26 April 2017. สืบค้นเมื่อ 12 April 2017. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  4. PTI (20 July 2019). "Anandiben Patel made UP governor, Lal ji Tandon to replace her in Madhya Pradesh". India Today (in อังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 20 July 2019.
  5. "The Governor of Uttar Pradesh". uplegisassembly.gov.in. Uttar Pradesh Legislative Assembly. Archived from the original on 3 May 2017. สืบค้นเมื่อ 12 April 2017. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  6. "Social Demography" (PDF). Government of Uttar Pradesh. Archived from the original (PDF) on 29 June 2017. สืบค้นเมื่อ 30 August 2017. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  7. "Statistics of Uttar Pradesh". up.gov.in. Government of Uttar Pradesh. Archived from the original on 12 April 2017. สืบค้นเมื่อ 12 April 2017. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  8. 8.0 8.1 "MOSPI Net State Domestic Product, Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India". สืบค้นเมื่อ 7 April 2020. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  9. อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ 2011lang
  10. 10.0 10.1 "Sub-national HDI – Area Database". Global Data Lab. Institute for Management Research, Radboud University. Archived from the original on 23 September 2018. สืบค้นเมื่อ 25 September 2018. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  11. 11.0 11.1 "Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural & Urban)" (PDF). planningcommission.gov.in. Planning Commission, Government of India. Archived from the original (PDF) on 27 January 2018. สืบค้นเมื่อ 3 October 2018. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  12. Kopf, Dan; Varathan, Preeti (11 October 2017). "If Uttar Pradesh were a country". Quartz India (in อังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 20 May 2019.
  13. "State division of Uttar Pradesh". Government of India. Archived from the original on 10 May 2012. สืบค้นเมื่อ 22 July 2012. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  14. "Indian Districts by population". 2011 Census of India. Archived from the original on 11 June 2011. สืบค้นเมื่อ 5 October 2012. Unknown parameter |url-status= ignored (help)