รัฐกรณาฏกะ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
รัฐกรณาฏกะ
7th - 9th century Hindu and Jain temples, Pattadakal monuments Karnataka 5.jpg Shravanabelagola Bahubali wideframe.jpg
Hoysala emblem.jpg DGTF2318.jpg
Gol Gumbaz from gardens.jpg Yakshagana new.jpg
Hampi virupaksha temple.jpg
จากบนลงล่างและซ้ายไปขวา:
วังไมซอร์, ปัตตดะกัล (Pattadakal), รูปปั้นโคมเตศวร , ตราแห่งอาณาจักรฮอยซาลา, น้ำตกศิวนสมุทรา (Shivanasamudra Falls), โกลกุมบัซ (Gol Gumbaz), การแสดง ยักษคณะ (Yakshagana) และ วิรูปักษะมนเทียร แห่งฮัมปี
เพลง: "ชนะภารตะ ชนะนิยะ ตนุชันเต" (Jaya Bharata Jananiya Tanujate)[1]
"(ชัยชนะแด่มารดากรณาฏกะ กุมารีแห่งพระมารดาอินเดีย)"
แผนที่รัฐกรณาฏกะ
แผนที่รัฐกรณาฏกะ
พิกัดภูมิศาสตร์ (บังคาลอร์): 12°58′N 77°30′E / 12.97°N 77.50°E / 12.97; 77.50พิกัดภูมิศาสตร์: 12°58′N 77°30′E / 12.97°N 77.50°E / 12.97; 77.50
ประเทศ อินเดีย
ก่อตั้ง1 พฤศจิกายน 1956
(ในชื่อรัฐไมซอร์)
เมืองหลวงบังคาลอร์
เมืองใหญ่สุดบังคาลอร์
อำเภอ30 อำเภอ
การปกครอง
 • หน่วยงานรัฐบาลรัฐกรณาฏกะ
 • ราชยปาลวชุภาอี วลา (Vajubhai Vala)
 • มุขมนตรีบี.เอส. เยดิยุรัปปา (B. S. Yediyurappa) (พรรค BJP)
 • รองมุขมนตรี
 • วิธันภวัน (นิติบัญญัติรัฐ)
 • สันสัท (รัฐสภา)
พื้นที่[1]
 • ทั้งหมด191,791 ตร.กม. (74,051 ตร.ไมล์)
อันดับพื้นที่ที่ 6
ความสูงจุดสูงสุด1,925 เมตร (6,316 ฟุต)
ความสูงจุดต่ำสุด (ระดับน้ำทะเล)0 เมตร (0 ฟุต)
ประชากร (2011)[2]
 • ทั้งหมด61,130,704 คน
 • อันดับที่ 8
 • ความหนาแน่น320 คน/ตร.กม. (830 คน/ตร.ไมล์)
เดมะนิมคนกันนาดา (Kannadiga สำหรับบุรุษ
Kannadati สำหรับสตรี)
จีดีพี (2018–19)[3][4]
 • รวม₹ 15.35ข้อผิดพลาดนิพจน์: "[" เป็นอักขระที่ไม่รู้จัก
 • ต่อประชากร₹ 210,887
เขตเวลาIST (UTC+05:30)
รหัสไอเอสโอ 3166IN-KA
ทะเบียนพาหนะKA
ภาษาราชการภาษากันนาดา[5]
เอชดีไอ (2018)Increase 0.682[6] ปานกลาง · ที่ 19
การรู้หนังสือ (2011)75.36%[7]
อัตราส่วนเพศ (2011)973 /1000 [7]
เว็บไซต์karnataka.gov.in/
สัญลักษณ์ของรัฐกรณาฏกะ
ตรา
GBerunda.JPG
กานดาเบรุนดา (Gandaberunda) [8]
เพลง
Kannada in Kedage font.png
["ชนะภารตะ ชนะนิยะ ตนุชันเต" (Jaya Bharata Jananiya Tanujate)[9]
สัตว์
IndianElephant.jpg
ช้างเอเชีย[10]
สัตว์ปีก
Indian Roller (Coracias benghalensis)2.jpg
นกตะขาบทุ่ง[10]
ดอกไม้
Lotus flower (978659).jpg
บัวหลวง[10]
ต้นไม้
(Pterocarpus santalinus) red sandalwood tree at IG Zoo Park in Visakhapatnam 02.jpg
จันทน์ขาว[10]

กรณาฏกะ (ละติน: Karnataka; ISO: Karnāṭaka, IPA: [kɐnaːʈɐka]) เป็นรัฐหนึ่งในภูมิภาคตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศอินเดีย รัฐกรณาฏกะก่อตั้งขึ้นเมื่อ 1 พฤศจิกายน 1956 ตามการประกาศใช้ States Reorganisation Act ชื่อเดิมของรัฐขณะจัดตั้งคือMysore State และต่อมาจึงเปลี่ยนชื่อเป็นรัฐกรณาฏกะในปี 1973 รัฐกรณาฏกะตั้งอยู่ในภูมิภาคกรณาฏ (Carnatic region) เมืองหลวงและเมืองใหญ่สุดในรัฐคือบังคาลอร์

อาณาเขตของรัฐติดกับทะเลอาหรับทางตะวันตก, รัฐกัวทางตะตกเฉียงเหนือ, รัฐมหาราษฏระทางเหนือ, รัฐเตลังคานาทางตะวันออกเฉียงเหนือ, รัฐอานธรประเทศทางตะวันออก, รัฐทมิฬนาฑูทางตะวันออกเฉียงใต้ และรัฐเกรละทางใต้ รัฐกรณาฏกะจึงถือเป็นรัฐเดียวในอินเดียใต้ที่มีอาณาเขตติดต่อกับรัฐทางใจ้อื่น ๆ ทั้งสี่รัฐ รัฐกรณาฏกะกินพื้นที่ราว 191,976 กม² (74,122 ไมล์²) หรือคิดเป็น 5.83% ของพื้นที่ทั้งประเทศ มีพื้นที่ใหญ่เป็นลำดับที่หกของอินเดีย ด้วยประชากร 61,130,704 คน (2011) ซึ่งมากเป็นอันดับที่ 8 ของประเทศ และประกอบด้วย 30 districts ภาษากันนาดา ซึ่งเป็นหนึ่งในภาษาคลาสสิกของประเทศอินเดีย (classical language) เป็นภาษาที่ใช้อย่างแพร่หลายในรัฐและเป็นภาษาราชการประจำรัฐ ภาษาส่วนน้อยอื่น ๆ เช่นภาษาอูรดู, ภาษากงกณี, ภาษามราฐา, ภาษาตูลู, ภาษาทมิฬ, ภาษาเตลูกู, ภาษามลยาฬัม, ภาษาโกทวะ และภาษาบยารี (Beary) นอกจากนี้รัฐกรณาฏกะยังมีหมู่บ้านที่สื่อสารด้วยภาษาสันสกฤตอยู่เป็นหลัก[11][12][13]

อ้างอิง[แก้]

  1. "Protected Areas of India: State-wise break up of Wildlife Sanctuaries" (PDF). Wildlife Institute of India. Government of India. Archived from the original (PDF) on 24 October 2016. สืบค้นเมื่อ 24 August 2016. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  2. "Figures at a glance" (PDF). 2011 Provisional census data. Ministry of Home Affairs, Government of India. Archived from the original (PDF) on 24 October 2011. สืบค้นเมื่อ 17 September 2011. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  3. "MOSPI Gross State Domestic Product". Ministry of Statistics and Programme Implementation, Government of India. 1 August 2019. สืบค้นเมื่อ 16 September 2019.
  4. "Karnataka Budget 2018–19" (PDF). Karnataka Finance Dept. Archived from the original (PDF) on 16 March 2018. สืบค้นเมื่อ 15 March 2018. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  5. 50th Report of the Commission for Linguistic Minorities in India (PDF). nclm.nic.in. p. 123. Archived from the original (PDF) on 8 July 2016. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  6. "Sub-national HDI – Area Database". Global Data Lab (in อังกฤษ). Institute for Management Research, Radboud University. Archived from the original on 23 September 2018. สืบค้นเมื่อ 25 September 2018. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  7. 7.0 7.1 "Census 2011 (Final Data) – Demographic details, Literate Population (Total, Rural & Urban)" (PDF). planningcommission.gov.in. Planning Commission, Government of India. Archived from the original (PDF) on 27 January 2018. สืบค้นเมื่อ 3 October 2018. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  8. Shankar, Shiva (7 February 2018). "State flag may be a tricolour with Karnataka emblem on white". The Times of India. The Times Group. Archived from the original on 17 July 2018. สืบค้นเมื่อ 22 May 2018. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  9. "Poem declared 'State song'". The Hindu. The Hindu Group. 11 January 2004. Archived from the original on 1 January 2016. สืบค้นเมื่อ 22 May 2018. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  10. 10.0 10.1 10.2 10.3 Huq, Iteshamul, ed. (2015). "Introduction" (PDF). A Handbook of Karnataka (in อังกฤษ) (Fifth ed.). Karnataka Gazetteer Department. p. 48.
  11. "Seven Indian villages where people speak in Sanskrit". 24 September 2017. Archived from the original on 7 April 2019. สืบค้นเมื่อ 7 April 2019. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  12. "Know about these 4 Indian villages where SANSKRIT is still their first language". Archived from the original on 6 January 2019. สืบค้นเมื่อ 7 April 2019. Unknown parameter |url-status= ignored (help)
  13. "Five Indian villages where sanskrit is spoken". Archived from the original on 7 April 2019. สืบค้นเมื่อ 7 April 2019. Unknown parameter |url-status= ignored (help)