จักรพรรดิเจียชิ่ง
 | หน้านี้มีเนื้อหาเป็นภาษาต่างประเทศ คุณสามารถช่วยพัฒนาหน้านี้ได้ด้วยการแปล ยกเว้นหากเนื้อหาเกือบทั้งหมดไม่ใช่ภาษาไทย ให้แจ้งลบแทน |
 | บทความนี้ยังต้องการเพิ่มแหล่งอ้างอิงเพื่อพิสูจน์ความถูกต้อง |
| เจียชิ่ง | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | |||||||||||||
| จักรพรรดิราชวงศ์ชิง | |||||||||||||
| ครองราชย์ | 9 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1796 – 2 กันยายน ค.ศ. 1820 (24 ปี 206 วัน) | ||||||||||||
| ก่อนหน้า | จักรพรรดิเฉียนหลง | ||||||||||||
| ถัดไป | จักรพรรดิเต้ากวง | ||||||||||||
| ผู้สำเร็จราชการ | จักรพรรดิเฉียนหลง (1796-1799) | ||||||||||||
| พระราชสมภพ | 13 พฤศจิกายน ค.ศ. 1760 พระราชวังฤดูร้อนเดิม, ปักกิ่ง หย่งเยี่ยน | ||||||||||||
| สวรรคต | 2 กันยายน ค.ศ. 1820 (59 ปี) พระราชวังตากอากาศเฉิงเต๋อและพระอารามนอกทั้งแปด, มณฑลเหอเป่ย์ | ||||||||||||
| ฝังพระศพ | สุสานชางหลิง สุสานหลวงตะวันตกแห่งราชวงศ์ชิง | ||||||||||||
| จักรพรรดินี | จักรพรรดินีเซี่ยวซูรุ่ย จักรพรรดินีเซี่ยวเหอรุ่ย | ||||||||||||
| พระมเหสี | เหออวี้หวงกุ้ยเฟย กงซุ่นหวงกุ้ยเฟย | ||||||||||||
| พระราชบุตร | Mianmu, Prince Mu Princess Zhuangjing องค์ชายเหมียนหนิง Princess Zhuangjing Princess Huian Miankai, Prince Dun Mianxin, Prince Rui Mianyu, Prince Hui | ||||||||||||
| |||||||||||||
| ราชสกุล | อ้ายซินเจว๋หลัว | ||||||||||||
| พระราชบิดา | จักรพรรดิเฉียนหลง | ||||||||||||
| พระราชมารดา | จักรพรรดินีเซี่ยวอี๋ฉุน | ||||||||||||
| ช่วงเวลา |  | ||||||||||||
| เหตุการณ์สำคัญ | ประหาร เหอเชิน | ||||||||||||
จักรพรรดิเจียชิ่ง (จีนตัวย่อ: 嘉庆; จีนตัวเต็ม: 嘉慶; พินอิน: Jiāqìng 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2303 – 2 กันยายน พ.ศ. 2363) พงศาวดารไทยเรียก เกียเข้ง[1] เป็นจักรพรรดิองค์ที่ 6 แห่งราชวงศ์ชิงและจักรพรรดิชิงองค์ที่ 5 ที่ปกครองแผ่นดินจีนโดยชอบธรรม จากปี ค.ศ. 1796 ถึงปี ค.ศ. 1820 พระองค์ดำเนินคดี เหอเชิน จอมทุจริตซึ่งเป็นคนโปรดของพระราชบิดา และพยายามคืนความสงบเรียบร้อยภายในจักรวรรดิต้าชิง ควบคุมการลักลอบขน ฝิ่น ภายในประเทศจีน
พระราชประวัติ
[แก้]จักรพรรดิเจียชิ่งประสูติใน พระราชวังฤดูร้อนเดิม 8 กิโลเมตร (5 ไมล์) ทางตะวันตกเฉียงเหนือของกำแพงเมือง ปักกิ่ง พระนามส่วนพระองค์คือ หย่งเยี่ยน (永琰) ต่อมาเปลี่ยนเป็น หย่งเยี่ยน (顒琰) เมื่อทรงเป็นจักรพรรดิ ตัวอักษรจีน คำว่า หย่ง ในพระนามของพระองค์เปลี่ยนจาก 永 เป็น 顒 ความแปลกใหม่นี้ได้รับการแนะนำโดยจักรพรรดิเฉียนหลง ที่เชื่อว่าไม่ควรมีภาษาจีนที่ใช้กันทั่วไป เนื่องมาจากธรรมเนียมการตั้งพระนามต้องห้ามในราชวงศ์มาช้านาน
เจ้าชายหย่งเยี่ยนเป็นพระราชโอรสองค์ที่ 15 ของจักรพรรดิเฉียนหลง พระราชมารดาของพระองค์คือ พระมเหสีหลิง บุตรสาวของ เว่ย ชิงไท่ (魏清泰) ขุนนางชาวฮั่นซึ่งครอบครัวได้รวมเข้ากับ แปดกองธง ของแมนจูมาเป็นเวลานานเป็นส่วนหนึ่งของกองธงฮั่น
จักรพรรดิเฉียนหลงเดิมมีพระราชโอรสอีก 2 พระองค์ในพระทัยสำหรับการสืบทอดต่อจากพระองค์ แต่ทั้ง 2 พระองค์สิ้นพระชนม์อย่างรวดเร็วด้วยโรคภัยต่าง ๆ เพราะฉะนั้นในเดือนธันวาคม ปี ค.ศ. 1773 พระองค์เลือกเจ้าชายหย่งเยี่ยนเป็นผู้สืบทอดของพระองค์เป็นการลับ ในปี ค.ศ. 1789 จักรพรรดิเฉียนหลงสถาปนาเจ้าชายหย่งเยี่ยนเป็น เจี่ยชินหวัง (嘉親王)
เสด็จขึ้นครองราชบัลลังก์
[แก้]ในเดือนตุลาคม ปี ค.ศ. 1795 ปีที่ 60 ในรัชสมัยของพระองค์ จักรพรรดิเฉียนหลงประกาศความตั้งพระทัยที่จะสละราชบัลลังก์เพื่อเจี่ยชินหวัง พระองค์ตัดสินพระทัยครั้งนี้เพราะพระองค์รู้สึกว่าเป็นการหมิ่นพระเกียรติที่จะปกครองนานกว่าพระอัยกาของพระองค์ จักรพรรดิคังซี ที่ครองบัลลังก์มา 61 ปี เจี่ยชินหวังเสด็จขึ้นครองบัลลังก์และรับศักราช เจียชิ่ง ในเดือนกุมภาพันธ์ ปี ค.ศ. 1796 ดังนั้นพระองค์จึงเป็นที่รู้จักในประวัติศาสตร์ว่าจักรพรรดิเจียชิ่ง อย่างไรก็ตาม ตลอด 3 ปีจักรพรรดิเจียชิ่งเป็นเพียงจักรพรรดิในนามเพราะการตัดสินพระทัยยังคงกระทำโดยพระราชบิดาของพระองค์ ซึ่งกลายเป็น ไท่ช่างหวัง (พระเจ้าหลวง) หลังการสละราชบัลลังก์ของพระองค์
หลังการสวรรคตของจักรพรรดิเฉียนหลงในต้นเดือนกุมภาพันธ์ ปี ค.ศ. 1799 จักรพรรดิเจียชิ่งเข้าควบคุมราชสำนักและดำเนินคดี เหอเชิน ขุนนางคนโปรดของพระราชบิดา เหอเชินถูกตั้งข้อหาทุจริตและใช้อำนาจโดยมิชอบ เขาถูกปลดออกจากตำแหน่ง ทรัพย์สินของเขาถูกยึด และมีพระบัญชาให้ฆ่าตัวตาย ลูกสะใภ้ของเหอเชิน เจ้าหญิงกู้หลุนเหอเซี่ยว พระขนิษฐาต่างพระมารดาของจักรพรรดิเจียชิ่งรอดพ้นจากการลงโทษและได้รับทรัพย์สินเล็กน้อยจากที่ดินของเหอเชิน
ในเวลานั้น จักรวรรดิต้าชิงเผชิญหน้ากับการก่อกบฏภายในที่สำคัญที่สุดคือ กบฏบัวขาวครั้งใหญ่ (1796–1804) และกบฏกลุ่มชนเหมียว (1795–1806)
เปลี่ยนชื่อเวียดนาม
[แก้]จักรพรรดิเจียชิ่งปฏิเสธคำขอของ จักรพรรดิซา ล็อง ผู้ปกครองเวียดนามที่จะเปลี่ยนชื่อประเทศของพระองค์เป็น นามเวียด พระองค์เปลี่ยนชื่อแทนเป็น เวียดนาม[2] พงศาวดารของเวียดนามมีจดหมายโต้ตอบทางการทูตเกี่ยวกับการตั้งชื่อ[3]
ต่อต้านศาสนาคริสต์
[แก้]ประมวลกฎหมายต้าชิง มาตราหนึ่งเรื่อง ข้อห้ามเกี่ยวกับพ่อมดและแม่มด (禁止師巫邪術) ในปี ค.ศ. 1811 มีการเพิ่มประโยคโดยอ้างอิงถึงศาสนาคริสต์ แก้ไขเมื่อ ค.ศ. 1815 และ ค.ศ. 1817 แก้ไขรูปแบบครั้งสุดท้ายในปี ค.ศ. 1839 ภายใต้ จักรพรรดิเต้ากวัง และยกเลิกในปี ค.ศ. 1870 ภายใต้ จักรพรรดิถงจื้อ มีการตัดสินประหารชีวิตชาวยุโรปเพราะเผยแพร่ ศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก ในหมู่ชาวจีนฮั่นและชาวแมนจู คริสเตียนที่ไม่กลับใจถูกส่งไปยังเมืองมุสลิมใน ซินเจียง ให้เป็นทาสผู้นำมุสลิม[4]
สวรรคตและการฝังพระบรมศพ
[แก้]ในวันที่ 2 กันยายน ค.ศ. 1820 จักรพรรดิเจียชิ่งเสด็จสวรรคตที่ สถานที่พักร้อนและหมู่วัดในเฉิงเต๋อ (熱河行宫) 230 กิโลเมตร (140 ไมล์) ตะวันออกเฉียงเหนือของ ปักกิ่ง ซึ่งเป็นช่วงที่ราชสำนักมาพำนักพักร้อน ชิงฉือเกา หรือ ต้นฉบับประวัติศาตร์ราชวงศ์ชิง ไม่ได้บันทึกสาเหตุการสวรรคต บางคนกล่าวว่าพระองค์สวรรคตหลังจากถูกฟ้าผ่า แต่บางทฤษฎีว่าพระองค์สวรรคตด้วยพระโรคหลอดเลือดสมอง เนื่องจากจักรพรรดิมีพระวรกายค่อนข้างอ้วน พระองค์ถูกสืบทอดราชบัลลังก์โดยโอรสองค์ที่สองของพระองค์ เจ้าชายเหมียนหนิง ซึ่งกลายเป็นที่รู้จักในพระนาม จักรพรรดิเต้ากวัง
พระบรมศพประดิษฐาน ณ สุสานหลวงตะวันตกแห่งราชวงศ์ชิง 120 กิโลเมตร (75 ไมล์) ทางตะวันตกเฉียงใต้ของ ปักกิ่ง
พระบรมวงศานุวงศ์
[แก้]- พระราชบิดา: จักรพรรดิเฉียนหลง
- พระราชมารดา: จักรพรรดินีเซี่ยวอี๋ฉุน
ฮองเฮา (皇后)
[แก้]| พระบรมสาลิสลักษณ์ | พระนาม/พระราชอิสริยยศ | พระราชบุตร | พระราชสกุลเดิม |
|---|---|---|---|
 |
จักรพรรดินีเซี่ยวซูรุ่ย
(孝淑睿皇后) ฐานันดรศักดิ์ รัชศกเฉียนหลง
รัชศกเจียชิ่ง
รัชศกเต้ากวง
|
พระราชโอรส
พระราชธิดา
|
สกุลสี่ถ่าล่า (喜塔臘) |
 |
จักรพรรดินีเซี่ยวเหอรุ่ย
(孝和睿皇后) ฐานันดรศักดิ์ รัชศกเฉียนหลง
รัชศกเจียชิ่ง
รัชศกเต้ากวง
|
พระราชโอรส
พระราชธิดา
|
สกุลหนิ่วฮู่ลู่ (鈕祜祿) |
หวงกุ้ยเฟย (皇貴妃)
[แก้]| พระบรมสาลิสลักษณ์ | พระนาม/พระราชอิสริยยศ | พระราชบุตร | พระราชสกุลเดิม |
|---|---|---|---|
| เหออวี้หวงกุ้ยเฟย (和裕皇貴妃)
รัชศกเฉียนหลง
รัชศกเจียชิ่ง
รัชศกเต้ากวง
|
พระราชโอรส
พระราชธิดา
|
สกุลหลิวเจีย (劉佳) | |
 |
กงซุ่นหวงกุ้ยเฟย (恭順皇貴妃)
รัชศกเจียชิ่ง
รัชศกเต้ากวง
รัชศกเสียนเฟิง
|
พระราชโอรส
พระราชธิดา
|
สกุลหนิ่วฮู่ลู่ (鈕祜祿) |
เฟย (妃)
[แก้]| พระนาม/พระราชอิสริยยศ | พระราชบุตร | พระราชสกุลเดิม |
|---|---|---|
| ฮว๋าเฟย (華妃) | พระราชโอรส
|
สกุลโฮ่วเจีย (侯佳) |
| ซูเฟย (恕妃) | สกุลหวานเหยียน (完顏) | |
| จวงเฟย (莊妃) | สกุลหวัง (王) | |
| ซิ่นเฟย (信妃) | สกุลหลิวเจีย (劉佳) |
ผิน (嬪)
[แก้]| พระนาม/พระราชอิสริยยศ | พระราชบุตร | พระราชสกุลเดิม |
|---|---|---|
| เจี่ยนผิน (簡嬪) | พระราชธิดา
|
สกุลกวนเจีย (關佳) |
| ซุ่นผิน (遜嬪) | พระราชธิดา
|
สกุลเฉินเจีย (沈佳) |
| เอินผิน (恩嬪) | สกุลอูหย่า (烏雅) | |
| หรงผิน (榮嬪) | สกุลเหลียง (梁) | |
| ฉุนผิน (淳嬪) | สกุลต่งเจีย (董佳) | |
| อันผิน (安嬪) | สกุลซูหวานหนีกัวเอ่อร์เจีย (蘇完尼瓜爾佳) |
พระราชโอรส
- องค์ชายไม่ปรากฏพระนาม (1779–1780) มู่จวิ้นอ๋อง (穆郡王) สถาปนาหลังสิ้นพระชนม์;พระโอรสในเหออวี้หวงกุ้ยเฟย
- องค์ชายเหมียนหนิง (綿寧,1782–1850) จื้อชินอ๋อง (智親王) ภายหลังเป็นจักรพรรดิ;พระโอรสในจักรพรรดินีเซี่ยวซูรุ่ย
- องค์ชายเหมียนข่าย (綿恺,1795–1838) ตุนเค่อชินอ๋อง (惇恪親王,1819-1838) พระโอรสในจักรพรรดินีเซี่ยวเหอรุ่ย
- องค์ชายเหมียนซิน (綿忻,1805–1828) รุ้ยหวยชินอ๋อง (瑞懷親王,1819-1828) พระโอรสในจักรพรรดินีเซี่ยวเหอรุ่ย
- องค์ชายเหมียนหยู (綿愉,1814–1865) ฮุ่ยตวนชินอ๋อง (惠端親王,1820-1865) พระโอรสในกงซุ่นหวงกุ้ยเฟย
พระราชธิดา
- องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1780–1783) พระธิดาในเจี่ยนผิน
- องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1780–1783) พระธิดาในจักรพรรดินีเซี่ยวซูรุ่ย
- องค์หญิงจวงจิ้งเหอซั่วกงจวู่ (莊敬和硕公主,1781–1811) พระธิดาในเหออวี้หวงกุ้ยเฟย
- องค์หญิงจวงจิ้งกู้หลุนกงจวู่ (莊静固伦公主,1784–1811) พระธิดาในจักรพรรดินีเซี่ยวซูรุ่ย
- องค์หญิงฮุ่ยอันเหอซั่วกงจวู่ (慧安和硕公主,1786–1795) พระธิดาในซุ่นผิน
- องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1789–1790) พระธิดาในหัวเฟย
- องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1793–1795) พระธิดาในจักรพรรดินีเซี่ยวเหอรุ่ย
- องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม (1805-1806) พระธิดาในกงซุ่นหวงกุ้ยเฟย
- องค์หญิงฮุ่ยมิ่นกู้หลุนกงจวู่ (慧愍固伦公主,1811–1815) พระธิดาในกงซุ่นหวงกุ้ยเฟย
ราชตระกูล
[แก้]| พงศาวลีของจักรพรรดิเจียชิ่ง | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
อ้างอิง
[แก้]- ↑ พระเจ้าบรมวงษ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ (2459). "พระราชพงษาวดาร กรุงรัตนโกสินทร รัชกาลที่ ๒ เรื่องราชทูตไปเมืองจีนครั้งที่ ๒". วชิรญาณ. สืบค้นเมื่อ 13 เมษายน 2563.
{{cite web}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน:|accessdate=(help) - ↑ Woodside 1971, p. 120.
- ↑ Jeff Kyong-McClain; Yongtao Du (2013). Chinese History in Geographical Perspective. Rowman & Littlefield. pp. 67–. ISBN 978-0-7391-7230-8.
- ↑ Robert Samuel Maclay (1861). Life among the Chinese: with characteristic sketches and incidents of missionary operations and prospects in China. Carlton & Porter. p. 336. สืบค้นเมื่อ 2011-07-06.
mohammedan slaves to beys.
 | บทความชีวประวัตินี้ยังเป็นโครง คุณสามารถช่วยวิกิพีเดียได้โดยการเพิ่มเติมข้อมูล |