เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
China
เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์
ชื่อย่อ: 新 (ซิน)
Xinjiang in China (de-facto).svg
ชื่อเรียก
ภาษาไทย เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์
ภาษาอุยกูร์
- อักษรอาหรับ شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايون
- อักษรโรมัน Xinjang Uyghur Aptonom Rayoni
ภาษาจีน
- อักษรจีนตัวย่อ 新疆维吾尔自治区
- พินอิน Xīnjiāng Wéiwú'ěr Zìzhìqū
ภาษาอังกฤษ Xinjiang Uyghur Autonomous Region
ข้อมูลทั่วไป
ความหมายของชื่อ 新 ซิน - ใหม่
疆 เจียง - ดินแดน
"ดินแดนใหม่"
ประเภทเขตปกครอง เขตปกครองตนเอง
เมืองเอก อุรุมชี (อูหลู่มู่ฉี)
เมืองสำคัญ คาราเมย์ (เค่อลาหม่าอี)
เลขาธิการพรรค จาง ชุนเสียน
ผู้ว่าการ นูร์ เบกรี (นู่เอ่อ ไป๋เค่อลี่)
พื้นที่ 1,660,000 ตร.กม. (อันดับที่ 1)
ประชากร (ข้อมูลปี {{{ปีประชากร}}})
- จำนวน 19,630,000 (อันดับที่ 24)
- ความหนาแน่น 11.8 คน/ตร.กม. (อันดับที่ 29)
GDP
(พ.ศ. 2545)
220.0 พันล้านเหรินหมินปี้ (อันดับที่ 25)
- ต่อหัว 11,200 เหรินหมินปี้ (อันดับที่ 13)
HDI
(พ.ศ. 2548)
0.757 ปานกลาง (อันดับที่ 14)
กลุ่มชาติพันธุ์ อุยกูร์ (เหวยอู๋เอ่อ) - 45%
ฮั่น - 41%
คาซัค (ฮาซาเค่อ) - 7%
หุย - 5%
คีร์กีซ (เคอเอ่อร์เค่อซือ) - 0.9%
มองโกล - 0.8%
ตงเซียง - 0.3%
ทาจิก - 0.2%
ซีเปอ - 0.2%
จำนวนจังหวัด 14
จำนวนเมือง/อำเภอ 99
จำนวนตำบล 1005
ISO 3166-2 CN-65
เว็บไซต์ http://www.xinjiang.gov.cn

เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ (อุยกูร์: شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى-; จีน: 新疆维吾尔自治区) ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของสาธารณรัฐประชาชนจีน มีขนาดประมาณ 1/6 ของพื้นที่ทั้งประเทศ นับเป็นพื้นที่เขตปกครองที่ใหญ่ที่สุดของจีน

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

เขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์มีพื้นที่ติดต่อดังนี้

ประวัติศาสตร์[แก้]

ตั้งแต่สองพันปีก่อนเป็นต้นมา ดินแดนซินเจียงก็เป็นดินแดนส่วนหนึ่งของประเทศจีน ที่มีความเป็นเอกภาพและประกอบด้วยหลายชนชาติ เมื่อ 60 ก่อนคริสต์ศักราช ราชวงศ์ฮั่นได้จัดตั้งองค์กรบริหารซียี่ เพื่อปกครองเขตซินเจียงโดยตรง ซึ่งมีขอบเขตรวมถึงทะเลสาบบาเอ่อคาสือและเขตพ่าหมี่เอ่อ ภายในเวลา 1000 ปีเศษต่อจากนั้น เขตซินเจียงสังกัดอยู่ในองค์กรบริหารท้องถิ่น ที่จัดตั้งโดยรัฐบาลกลาง

ครั้นถึงราชวงศ์ชิง รัฐบาลกลางได้แต่งตั้งนายพลอีหลี เพื่อปกครองดินแดนซินเจียงทั้งหมดและเมื่อถึงปี พ.ศ. 2427 เขตซินเจียงได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นมณฑล ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างซินเจียงกับมณฑลต่างๆในแผ่นดินใหญ่จีนมีความใกล้ชิดยิ่งขึ้น

เดือนกันยายน พ.ศ. 2492 ซินเจียงได้รับการปลดแอกอย่างสันติ จนเมื่อถึงวันที่ 1 ตุลาคม สาธารณรัฐประชาชนจีนได้สถาปนาขึ้น เขตซินเจียงจึงกลายเป็นเขตบริหารระดับมณฑลที่มีอำนาจปกครองตนเองได้เขตหนึ่งของจีน

ประวัติศาสตร์จีนในสมัยโบราณมีมาตั้งแต่สมัยวัฒนธรรมเครื่องปั้นดินเผาแดงและเครื่องปั้นดินเผาดำเริ่มต้นการปกครองโดยราชวงศ์เซี่ย ราชวงศ์ซาง ราชวงศ์โจว และราชวงศ์ฉินตามลำดับ และสิ้นสุดลงที่สมัยราชวงศ์ฮั่น ค.ศ. 220

ภูมิประเทศ[แก้]

มีภูเขาอาเอ่อไท่ซัน ภูเขาเทียนชาน และภูเขาคุนหลุนชานตั้งอยู่จากทิศเหนือไปยังทิศใต้ มีแม่น้ำถ่าหลี่หมู่ ซึ่งเป็นแม่น้ำภายในดินแดนที่ไม่ไหลลงทะเล ที่ใหญ่ที่สุดของจีน มีทะเลสาบบ๋อซือเถิง ซึ่งเป็นทะเลสาบน้ำจืดที่ใหญ่ที่สุดของจีน และมีพื้นที่ต่ำถู่หลู่ฟัน ซึ่งเป็นพื้นที่ต่ำสุดของจีน พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นทะเลทราย ทะเลทรายทากลามากัน (ถ่าเค่อลาหม่ากัน) เป็นทะเลทรายที่ใหญ่ที่สุดของจีน และอันดับที่สองของโลก และมีทะเลทรายกู่เอ่อบันทงกู่เท่อ เป็นทะเลทรายใหญ่อันดับที่สองของจีน อุดมด้วยทรัพยากรน้ำมันปิโตเลียม แก๊สธรรมชาติ

พื้นที่ 1.66 ล้านตร.กม แบ่งเขตการปกครองเป็น 17 เมือง 70 อำเภอ และ 844 หมู่บ้าน ในจำนวนนี้มีหมู่บ้านชนส่วนน้อยถึง 42 หมู่บ้าน ในเมืองใหญ่ทั้ง 13 เมือง เป็นเขตปกครองตนเองของชนส่วนน้อยถึง 5 เมือง

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

เมือง[1] ภาษาอุยกูร์
(kona yezik̡)
อุยกูร์ละติน
(yengi yezik̡)
อักษรจีน พินอิน
เมืองระดับจังหวัด
อุรุมชี (Ürümqi) ئۈرۈمچى شەھرى Ürümqi Xəh̡ri 乌鲁木齐市 Wūlǔmùqí Shì
คาราเมย์ (Karamay) قاراماي شەھرى K̡aramay Xəh̡ri 克拉玛依市 Kèlāmǎyī Shì
เมืองระดับอำเภอที่ถูกปกครองโดยตรง
ชื่อเหอซี شىخەنزە شەھرى Xihənzə Xəh̡ri 石河子市 Shíhézǐ Shì
ตุมซุก تۇمشۇق شەھرى Tumxuk̡ Xəh̡ri 图木舒克市 Túmùshūkè Shì
อารัล ئارال شەھرى Aral Xəh̡ri 阿拉尔市 Ālā'ěr Shì
หวูเจียชู ئۇجاچۇ شەھرى Wujiaqü Xəh̡ri 五家渠市 Wǔjiāqú Shì
อำเภอ
อำเภอตูร์ฟาน تۇرپان ۋىلايىتى Turpan Vilayiti 吐鲁番地区 Tǔlǔfān Dìqū
อำเภอคูมุล قۇمۇل ۋىلايىتى K̡umul Vilayiti 哈密地区 Hāmì Dìqū
อำเภอโฮตาน خوتەن ۋىلايىتى Hotən Vilayiti 和田地区 Hétián Dìqū
อำเภออักซู ئاقسۇ ۋىلايىتى Ak̡su Vilayiti 阿克苏地区 Ākèsū Dìqū
อำเภอคัชการ์ قەشقەر ۋىلايىتى K̡əxk̡ər Vilayiti 喀什地区 Kāshí Dìqū
อำเภอต่าเฉิง تارباغاتاي ۋىلايىتى Tarbaƣatay Vilayiti 塔城地区 Tǎchéng Dìqū
อำเภออัลไต ئالتاي ۋىلايىتى Altay Vilayiti 阿勒泰地区 Ālètài Dìqū
เขตปกครองตนเอง
เขตปกครองตนเองชนชาติคีร์กึซคิซิลซู قىزىلسۇ قىرغىز ئاپتونوم ئوبلاستى K̡izilsu K̡irƣiz Aptonom Oblasti 克孜勒苏柯尔克孜自治州 Kèzīlèsū Kē'ěrkèzī Zìzhìzhōu
เขตปกครองตนเองชนชาติมองโกลบายินโกลิง بايىنغولىن موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى Bayinƣolin Mongƣol Aptonom Oblasti 巴音郭楞蒙古自治州 Bāyīnguōlèng Měnggǔ Zìzhìzhōu
เขตปกครองตนเองชนชาติหุยชางจี้ سانجى خۇيزۇ ئاپتونوم ئوبلاستى Sanji Huizu Aptonom Oblasti 昌吉回族自治州 Chāngjí Huízú Zìzhìzhōu
เขตปกครองตนเองชนชาติมองโกลเบอร์ตาลา بۆرتالا موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى Bɵrtala Mongƣol Aptonom Oblasti 博尔塔拉蒙古自治州 Bó'ěrtǎlā Měnggǔ Zìzhìzhōu
เขตปกครองตนเองชนชาติคาซัคอีลี่ ئىلى قازاق ئاپتونوم ئوبلاستى Ili K̡azak̡ Aptonom Oblasti 伊犁哈萨克自治州 Yīlí Hāsàkè Zìzhìzhōu

อ้างอิง[แก้]

  1. Zhōngguó dìmínglù 中国地名录 (Beijing, Zhōngguó dìtú chūbǎnshè 中国地图出版社 1997) ; ISBN 7-5031-1718-4.

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]