อำเภอครบุรี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
อำเภอครบุรี
แผนที่จังหวัดนครราชสีมา เน้นอำเภอครบุรี
น้ำตกวังเต่า เขาจอมทอง
สองเขื่อนงามล้ำ ถ้ำวัวแดง
ศิลาแลงปรางค์ครบุรี บารมีหลวงปู่นิล
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทย อำเภอครบุรี
อักษรโรมัน Amphoe Khon Buri
จังหวัด นครราชสีมา
รหัสทางภูมิศาสตร์ 3002
รหัสไปรษณีย์ 30250
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่ 1,816.9 ตร.กม.
ประชากร 95,005 คน (พ.ศ. 2555)
ความหนาแน่น 52.28 คน/ตร.กม.
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้ง ที่ว่าการอำเภอครบุรี หมู่ที่ 4
ถนนสุขาภิบาล 14 ตำบลแชะ อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา 30250
พิกัด 14°31′24″N 102°14′54″E / 14.52333°N 102.24833°E / 14.52333; 102.24833
หมายเลขโทรศัพท์ 0 4444 4475
หมายเลขโทรสาร 0 4444 4475

สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ครบุรี เป็นอำเภอหนึ่งทางตอนใต้ของจังหวัดนครราชสีมา

ประวัติศาสตร์[แก้]

เดิมอยู่ในเขตการปกครองของอำเภอกระโทก (อำเภอโชคชัยในปัจจุบัน) ได้รับการยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอ ในปี พ.ศ. 2450 ซึ่งขณะนั้นมีเขตการปกครอง รวม 3 ตำบล (ตำบลแชะ ตำบลจระเข้หิน และตำบลสระตะเคียน) เรียกว่า กิ่งอำเภอแชะ เนื่องจากที่ตั้งของที่ว่าการอำเภอ อยู่ในเขตหมู่บ้านแชะ ตำบลแชะ สำหรับคำว่า "แชะ" เป็นสำเนียงภาษาพื้นเมือง หมายถึง "แฉะ" และการที่ได้ชื่อว่า "บ้านแชะ" ตามคำพูดของผู้สูงอายุในหมู่บ้านต่าง ๆ ว่ามาจากสภาพของหมู่บ้านซึ่งเป็นที่ต่ำและมีโคลนตมอยู่ทั่วไป ชาวบ้านจึงเรียกว่า "บ้านแชะ" ต่อมาในปี พ.ศ. 2482 ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นอำเภอ และได้ชื่อว่า อำเภอครบุรี โดยรวมพื้นที่กิ่งอำเภอแชะเดิมกับตำบลครบุรี คำว่า "ครบุรี" แปลว่า เมืองต้นน้ำ หรือเมืองสายน้ำ เพราะมีแควน้ำหลายสายจึงเรียกว่า "เมืองสาครบุรี" ต่อมาคำว่า "สาครบุรี" กร่อนหายไปเหลือคำว่า "ครบุรี" มาตราบจนวันนี้

ภาพตัวอำเภอครบุรี ตั้งอยู่ในเขตเทศบาลตำบลแชะ
  • พ.ศ. .......... ตั้งเป็น กิ่งอำเภอแซะ ขึ้นกับอำเภอกระโทกหรืออำเภอโชคชัยในปัจจุบัน
  • วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2482 ยุบกิ่งอำเภอสะแกราช โดยให้ตำบลสะแกราชและตำบลสำโรงไปกับอำเภอปักธงไชย (ในขณะนั้น) และตำบลครบุรีมาขึ้นกับกิ่งอำเภอแซะ อำเภอกระโทก (โชคชัย)[1] และ ได้ยกฐานะจาก กิ่งอำเภอแซะ เป็น อำเภอครบุรี[2]
  • วันที่ 19 ธันวาคม 2495 ตั้งตำบลโคกกระชาย แยกออกจากตำบลแชะ[3]
  • วันที่ 30 สิงหาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลแชะในท้องที่บางส่วนของตำบลแชะ[4]
  • วันที่ 30 กันยายน 2514 ตั้งตำบลเฉลียง แยกออกจากตำบลแชะ[5]
  • วันที่ 7 พฤษภาคม 2519 แยกพื้นที่ตำบลสระตะเคียน ตั้งเป็นกิ่งอำเภอเสิงสาง ขึ้นกับอำเภอครบุรี[6]
  • วันที่ 20 กันยายน 2522 ตั้งตำบลมาบตะโกเอน แยกออกจากตำบลเฉลียง[7]
  • วันที่ 1 เมษายน 2524 ตั้งตำบลอรพิมพ์ แยกออกจากตำบลจระเข้หิน[8]
  • วันที่ 26 มีนาคม 2522 ยกฐานะเป็นอำเภอเสิงสาง[9]
  • วันที่ 15 สิงหาคม 2526 ตั้งตำบลบ้านใหม่ แยกออกจากตำบลแชะ[10]
  • วันที่ 6 กันยายน 2528 ตั้งตำบลลำเพียก แยกออกจากตำบลโคกกระชาย[11]
  • วันที่ 6 มกราคม 2531 จัดตั้งสุขาภิบาลจระเข้หินในท้องที่บางส่วนของตำบลจระเข้หิน[12]
  • วันที่ 12 ตุลาคม 2531 ตั้งตำบลครบุรีใต้ แยกออกจากตำบลครบุรี[13]
  • วันที่ 1 กรกฎาคม 2534 ตั้งตำบลตะแบกบาน แยกออกจากตำบลเฉลียง[14]
  • วันที่ 29 มีนาคม 2535 จัดตั้งสุขาภิบาลไทรโยง-ไชยวาลในท้องที่บางส่วนของตำบลครบุรี[15]
  • วันที 30 กันยายน 2535 ตั้งตำบลสระว่านพระยา แยกออกจากตำบลมาบตะโกเอน[16]
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลแชะ สุขาภิบาลจระเข้หิน และสุขาภิบาลไทรโยง-ไชยวาล เป็นเทศบาลตำบลแชะ เทศบาลตำบลจระเข้หิน และเทศบาลตำบลไทรโยง-ไชยวาลตามลำดับ

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอครบุรีตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับเขตการปกครองข้างเคียงดังต่อไปนี้

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอครบุรีแบ่งพื้นที่การปกครองออกเป็น 12 ตำบล 152 หมู่บ้าน

1. แชะ (Chae) 7. อรพิมพ์ (Oraphim)
2. เฉลียง (Chaliang) 8. บ้านใหม่ (Ban Mai)
3. ครบุรี (Khon Buri) 9. ลำเพียก (Lam Phiak)
4. โคกกระชาย (Khok Krachai) 10. ครบุรีใต้ (Khon Buri Tai)
5. จระเข้หิน (Chorakhe Hin) 11. ตะแบกบาน (Tabaek Ban)
6. มาบตะโกเอน (Map Tako En) 12. สระว่านพระยา (Sa Wan Phraya)

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอครบุรีประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 15 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลแชะ ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลแชะและบางส่วนของตำบลบ้านใหม่
  • เทศบาลตำบลจระเข้หิน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลจระเข้หิน
  • เทศบาลตำบลไทรโยง-ไชยวาล ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลครบุรีและบางส่วนของตำบลครบุรีใต้
  • เทศบาลตำบลอรพิมพ์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลอรพิมพ์ทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลครบุรีใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลครบุรีใต้ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลไทรโยง-ไชยวาล)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแชะ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแชะ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลแชะ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเฉลียง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเฉลียง
  • องค์การบริหารส่วนตำบลครบุรี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลครบุรี (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลไทรโยง-ไชยวาล)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโคกกระชาย ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกกระชายทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลจระเข้หิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลจระเข้หิน (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลจระเข้หิน)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลมาบตะโกเอน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลมาบตะโกเอนทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านใหม่ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านใหม่ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลแชะ)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลลำเพียก ครอบคลุมพื้นที่ตำบลลำเพียกทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลตะแบกบาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลตะแบกบานทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสระว่านพระยา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสระว่านพระยาทั้งตำบล

สถานศึกษา[แก้]

  • โรงเรียนครบุรี
  • โรงเรียนจระเข้หินสังฆกิจวิทยา
  • โรงเรียนเฉลียงพิทยาคม
  • โรงเรียนบ้านใหญ่พิทยาคม
  • โรงเรียนบ้านใหม่พิทยาคม
  • โรงเรียนมาบตะโกพิทยาคม
  • โรงเรียนอรพิมพ์วิทยา

สถานที่ท่องเที่ยว[แก้]

  • ผืนป่าอุทยานแห่งชาติทับลาน
  • เขตป่าสงวนแห่งชาติป่าครบุรี
  • น้ำตกวังเต่า(แก่งวังวน)
  • เขื่อนลำแชะ (สัมผัสวิถีบ้านมาบกราด ล่องแพลำแชะ)
  • เขื่อนมูลบน(หาดจอมทอง)
  • เขาจอมทอง(ชมวิวทิวทัศน์บนยอดเขาจอมทอง)
  • เขาถ้ำวัวแดง(ภาพสลักหินถ้ำวัวแดง รอยพระพุทธบาท หลุมหินแปลก)
  • สะพานไม้ร้อยปีบ้านโคกระชาย
  • ปราสาทครบุรี
  • วัดครบุรี(วัดหลวงปู่นิล)
  • วัดป่าภูห้วยทราย
  • วัดป่าเขาคงคา
  • อ่างเก็บน้ำห้วยทับครัว
  • อ่างเก็บน้ำห้วยลำเพียก

อ้างอิง[แก้]

  1. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ยุบกิ่งอำเภอสะแกราช ขึ้นอำเภอปักธงไชย จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 56: 3380. 12 กุมภาพันธ์ 2482. 
  2. "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ยกฐานะกิ่งอำเภอแซะ ขึ้นอำเภอกระโทก จังหวัดนครราชสีมา ขึ้นเป็นอำเภอ ขนานนามว่า อำเภอครบุรี". ราชกิจจานุเบกษา 56: 3365. 12 กุมภาพันธ์ 2482. 
  3. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอครบุรี และอำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 69 (77 ง): 4783–4785. 30 ธันวาคม 2495. 
  4. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลแชะ อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 73 (พิเศษ 75 ง): 26–27. 20 กันยายน 2499. 
  5. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองนครราชสีมา อำเภอครบุรี อำเภอสูงเนิน อำเภอห้วยแถลง อำเภอคง อำเภอด่านขุนทด และอำเภอโนนไทย จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 88 (120 ง): 3100–3136. 9 พฤศจิกายน 2514. 
  6. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา ตั้งเป็นกิ่งอำเภอเสิงสาง". ราชกิจจานุเบกษา 93 (72 ง): 1098. 11 พฤษภาคม 2519. 
  7. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอด่านขุนทด อำเภอประทาย อำเภอคง อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 96 (192 ง): 4373–4386. 20 พฤศจิกายน 2522. 
  8. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอครบุรี อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 98 (68 ง): 1296–1303. 5 พฤษภาคม 2524. 
  9. "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอหนองกุงศรี อำเภอไทรงาม อำเภอบ้านฝาง อำเภออุบลรัตน์ อำเภอเวียงชัย อำเภอดอยเต่า อำเภอนิคมคำสร้อย อำเภอนาหว้า อำเภอเสิงสาง อำเภอศรีสาคร อำเภอบึงสามพัน อำเภอนาดูน อำเภอค้อวัง อำเภอโพธิ์ชัย อำเภอเมืองสรวง อำเภอปลวกแดง อำเภอยางชุมน้อย อำเภอกาบเชิง อำเภอสุวรรณคูหา และอำเภอกุดข้าวปุ้น พ.ศ. 2522". ราชกิจจานุเบกษา 96 (42 ก): 19–23. 25 มีนาคม 2522. 
  10. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลภายในท้องที่อำเภอเสิงสาง อำเภอครบุรี อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 100 (146 ง): 3306–3321. 13 กันยายน 2526. 
  11. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอสีคิ้ว อำเภอชุมพวง อำเภอปักธงชัย อำเภอพิมาย อำเภอครบุรี อำเภอบัวใหญ่ อำเภอจักราช และอำเภอด่านขุนทด จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 102 (192 ง): 6095–6133. 17 ธันวาคม 2528. 
  12. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลจระเข้หิน อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 105 (36 ง): 1810–1811. 8 มีนาคม 2531. 
  13. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอโชคชัย อำเภอครบุรี อำเภอคง อำเภอโนนสูง กิ่งอำเภอแก้งสนามนาง และกิ่งอำเภอหนองบุนนาก จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 105 (พิเศษ 171 ง): 122–155. 21 ตุลาคม 2531. 
  14. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอประทาย อำเภอคง และอำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 108 (พิเศษ 131 ง): 81–94. 29 กรกฎาคม 2534. 
  15. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลไทรโยง-ไชยวาล อำเภอครบุรี จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 109 (พิเศษ 126 ง): 55–56. 30 กันยายน 2535. 
  16. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอขามสะแกแสง อำเภอครบุรี และอำเภอเมืองนครราชสีมา จังหวัดนครราชสีมา". ราชกิจจานุเบกษา 109 (พิเศษ 151 ง): 1–18. 27 พฤศจิกายน 2535.