ผู้ตรวจการแผ่นดิน (ประเทศไทย)
| ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน ราชอาณาจักรไทย |
|
|---|---|
 ตราสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน |
|
 ผาณิต นิติทัณฑ์ประภาศ ตั้งแต่ 26 ตุลาคม พ.ศ. 2554 (เป็นผู้ตรวจการแผ่นดิน 13 ตุลาคม พ.ศ. 2551) |
|
| ผู้แต่งตั้ง | พระมหากษัตริย์ไทย |
| วาระ | 6 ปี |
| ผู้ประเดิมตำแหน่ง | พิเชต สุนทรพิพิธ (ในตำแหน่งผู้ตรวจการแผ่นดินฯ) |
| การสถาปนาตำแหน่ง | พ.ศ. 2543 |
ผู้ตรวจการแผ่นดิน (เดิมเรียกว่า ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา) คือ บุคคลที่พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งตามคำแนะนำของวุฒิสภาจากผู้ซึ่งเป็นที่ยอมรับนับถือของประชาชน มีความรอบรู้และมีประสบการณ์ในการบริหารราชการแผ่นดิน วิสาหกิจ หรือกิจกรรมอันเป็นประโยชน์ร่วมกันของสาธารณะ และมีความซื่อสัตย์สุจริตเป็นที่ประจักษ์
ผู้ตรวจการแผ่นดิน มีจำนวนไม่น้อยกว่าสามคน โดยมีวาระการดำรงตำแหน่งหกปีนับแต่วันที่พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้ง และดำรงตำแหน่งได้เพียงวาระเดียว[1]
เนื้อหา |
ประวัติ [แก้]
ตำแหน่งผู้ตรวจการแผ่นดิน มีแนวคิดมาจากประเทศแถบสแกนดิเนเวียที่ปกครองด้วยระบอบกษัตริย์ มีตำแหน่งที่เรียกว่า "ออมบุดสแมน" (Ombudsman) เพื่อทำหน้าที่ดูแลปัดเป่าเรื่องทุกข์ร้อนของประชาชนแทนพระมหากษัตริย์ และมีการพัฒนามาสู่ระบอบประชาธิปไตยในระบบรัฐสภาอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข ในประเทศไทยเริ่มมีการจัดตั้งครั้งแรกในปี พ.ศ. 2542 โดยใช้ชื่อว่า "ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา"[2]
ต่อมารัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 หมวด 11 ส่วนที่ 1 มาตรา 242 - 244 ประกอบบทเฉพาะกาลมาตรา 299 วรรคหนึ่ง กำหนดให้มี "ผู้ตรวจการแผ่นดิน" จำนวน 3 คน และให้ "ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา" ซึ่งดำรงตำแหน่งอยู่ในวันที่ประกาศใช้รัฐธรรมนูญนี้ (24 สิงหาคม พ.ศ. 2550) ดำรงตำแหน่งเป็น "ผู้ตรวจการแผ่นดิน"
อำนาจหน้าที่ [แก้]
อำนาจหน้าที่ของผู้ตรวจการแผ่นดิน มีดังต่อไปนี้
- พิจารณาและสอบสวนข้อเท็จจริงตามคำร้องเรียนในกรณี
- การไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย หรือปฏิบัตินอกเหนืออำนาจหน้าที่ตามกฎหมายของข้าราชการ พนักงาน หรือลูกจ้างของหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจ หรือราชการส่วนท้องถิ่น
- การปฏิบัติหรือละเลยไม่ปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการ พนักงาน หรือลูกจ้างของหน่วยราชการ หน่วยงานของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจ หรือราชการส่วนท้องถิ่น ที่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้ร้องเรียนหรือประชาชนโดยไม่เป็นธรรม ไม่ว่าการนั้นจะชอบหรือไม่ชอบด้วยอำนาจหน้าที่ก็ตาม
- กรณีอื่นตามที่กฎหมายบัญญัติ
- จัดทำรายงานพร้อมทั้งเสนอความเห็นและข้อเสนอแนะต่อรัฐสภาปีละ 1 ครั้ง
สามารถยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญได้ในกรณีที่เห็นว่ากฎหมายใดขัดต่อรัฐธรรมนูญ และสามารถยื่นคำร้องต่อศาลปกครองได้ในกรณีที่คำสั่งของบุคคลใดขัดต่อรัฐธรรมนูญ
-
- ดำเนินการเกี่ยวกับจริยธรรมของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองและเจ้าหน้าที่ของรัฐ
- ติดตาม ประเมินผล และจัดทำข้อเสนอแนะในการปฏิบัติตามรัฐธรรมนูญ รวมตลอดถึงข้อพิจารณาเพื่อแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ ในกรณีที่เห็นว่าจำเป็น
- รายงานผลการตรวจสอบที่เสนอต่อคณะรัฐมนตรี สภาผู้แทนราษฎร และวุฒิสภา ให้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาและเปิดเผยต่อสาธารณะด้วย
รายนามผู้ตรวจการแผ่นดิน [แก้]
ปัจจุบัน [แก้]
- นางผาณิต นิติทัณฑ์ประภาศ ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน (13 ตุลาคม พ.ศ. 2551[3] - ปัจจุบัน) ดำรงตำแหน่งประธานฯ พ.ศ. 2554[4]
- ศาสตราจารย์ศรีราชา เจริญพานิช ผู้ตรวจการแผ่นดิน (5 เมษายน พ.ศ. 2553[5] - ปัจจุบัน)
- นายประวิช รัตนเพียร ผู้ตรวจการแผ่นดิน (26 ตุลาคม พ.ศ. 2554 - ปัจจุบัน)[4]
ในอดีต [แก้]
- นายปราโมทย์ โชติมงคล (13 สิงหาคม พ.ศ. 2548[6] - พ.ศ. 2554) ดำรงตำแหน่งประธานฯ พ.ศ. 2553 - พ.ศ. 2554[5]
- นายพิเชต สุนทรพิพิธ (1 เมษายน พ.ศ. 2543[7] -23 ธันวาคม พ.ศ. 2546)
- นายพูลทรัพย์ ปิยะอนันต์ (28 มิถุนายน พ.ศ. 2545[8] - 12 ตุลาคม พ.ศ. 2551)
- พล.อ.ธีรเดช มีเพียร (24 ธันวาคม พ.ศ. 2546[9] - 4 เมษายน - พ.ศ. 2553) ดำรงตำแหน่งประธานฯ พ.ศ. 2550 - พ.ศ. 2553[10]
อ้างอิง [แก้]
- ↑ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยผู้ตรวจการแผ่นดิน พ.ศ. 2552
- ↑ พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา พ.ศ . 2542
- ↑ ประกาศแต่งตั้งผู้ตรวจการแผ่นดินราชกิจจานุเบกษา เล่ม 125 ตอนพิเศษ 171ง วันที่ 30 ตุลาคม 2551
- ↑ 4.0 4.1 ประกาศแต่งตั้งประธานผู้ตรวจการแผ่นดินและผู้ตรวจการแผ่นดินราชกิจจานุเบกษา เล่ม 128 ตอนพิเศษ 138ง วันที่ 17 พฤศจิกายน 2554
- ↑ 5.0 5.1 ประกาศแต่งตั้งประธานผู้ตรวจการแผ่นดินและผู้ตรวจการแผ่นดินราชการกิจจานุเบกษา เล่ม 127 ตอนพิเศษ 52ง วันที่ 26 เมษายน 2553
- ↑ ประกาศแต่งตั้งผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภาราชกิจจานุเบกษา เล่ม 122 ตอนพิเศษ 76ง วันที่ 5 กันยายน 2548
- ↑ ประกาศแต่งตั้งผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภาราชกิจจานุเบกษา เล่ม 117 ตอนพิเศษ 35ง วันที่ 12 เมษายน 2543
- ↑ ประกาศแต่งตั้งผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภาราชกิจจานุเบกษา เล่ม 119 ตอนพิเศษ 63ง วันที่ 10 กรกฎาคม 2545
- ↑ ประกาศแต่งตั้งผู้ตรวจการแผ่นดินราชกิจจานุเบกษา เล่ม 121 ตอนพิเศษ 1ง วันที่ 8 มกราคม 2547
- ↑ ประกาศแต่งตั้งประธานผู้ตรวจการแผ่นดินราชกิจจานุเบกษา เล่ม 124 ตอนพิเศษ 185ง วันที่ 28 พฤศจิกายน 2550
แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]
|
|||||||||||
|
||||||||||||||
