อำเภอปะทิว

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอปะทิว
แผนที่จังหวัดชุมพร เน้นอำเภอปะทิว
คำขวัญ: ประตูทักษิณ ถิ่นค่างแว่น แดนหาดทรายงาม
ลือนามปะการัง ชื่อดังเขาเจดีย์
พิกัดภูมิศาสตร์: 10°42′30″N 99°19′6″E / 10.70833°N 99.31833°E / 10.70833; 99.31833
อักษรไทยอำเภอปะทิว
อักษรโรมันAmphoe Pathio
จังหวัดชุมพร
พื้นที่
 • ทั้งหมด596.0 ตร.กม. (230.1 ตร.ไมล์)
ประชากร (2561)
 • ทั้งหมด48,036
 • ความหนาแน่น80.59 คน/ตร.กม. (208.7 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์86160,
86210 (เฉพาะตำบลเขาไชยราช ปากคลอง และดอนยาง),
86230 (เฉพาะตำบลสะพลี)
รหัสภูมิศาสตร์8603
ที่อยู่
ที่ว่าการ
ที่ว่าการอำเภอปะทิว หมู่ที่ 7 ตำบลบางสน อำเภอปะทิว จังหวัดชุมพร 86160
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอปะทิว เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดชุมพร

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอปะทิวตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้

ประวัติ[แก้]

อำเภอปะทิว เป็นเมืองขนาดเล็กที่กล่าวถึงมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ซึ่ง เมืองอุทุมพร (ชุมพร) เป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรนครศรีธรรมราช เมืองปะทิว แต่เดิมจะเป็นทางผ่านไปทำมาหากินของคนเมืองจากตะวันตกซึ่งเป็น พื้นที่สูงไปทางตะวันออกสู่ทะเล ที่เรียกว่า ปากทิว หรือ ปะทิว มีแหล่งชุมชนอยู่ที่ ดอนตาเถร ดอนยายชี ดอนตะเคียน บ้านหัวนอน และบ้านเกาะชะอม

ทางราชการประกาศเปลี่ยนแปลงการปกครองมาเป็นรูปแบบ มณฑลเทศาภิบาล ในปี พ.ศ. 2439 ได้ยุบเมืองปะทิว เป็น "อำเภอปะทิว" และได้มีแต่งตั้ง หลวงพรมสุภา จินดาพรหม (ทรัพย์ จินดาพรหม) ซึ่งดำรงตำแหน่งตุลาการเมืองชุมพร มาดำรงตำแหน่ง นายอำเภอปะทิวคนแรก (ร.ศ.115) มีศาลาว่าการตั้งอยู่ที่บ้านท่าเสม็ด ตำบลดอนยาง (ปัจจุบันคือหมู่ที่ 9 ตำบลปากคลอง)

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ได้เสร็จออกตรวจราชการภาคใต้ เมื่อปี พ.ศ. 2445 กรมการอำเภอสร้างพลับพลาที่ประทับบริเวณ บ้านหน้าค่าย และมีแนวความคิดที่จะย้ายศาลาว่าการไปอยู่ที่บ้านท่ากรวด หมู่ที่ 7 ตำบลบางสน

เกิดพายุพัดใหญ่ที่จังหวัดชุมพร เมื่อปี พ.ศ. 2472 ทำให้ที่ว่าการอำเภอปะทิวที่บ้าน ท่ากรวดถูกพัดพังเสียหาย จึงได้ย้ายไปทำงานที่โรงเรียนประชาบาลบ้านบางสน 1 (พิพิธราษฎร์บำรุง) และสร้างที่ว่าการอำเภอปะทิวหลังใหม่ขึ้นที่บ้านดอนตาเถร หมู่ที่ 14 (ปัจจุบันคือหมู่ที่ 3 ตำบลบางสน) สร้างแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2473 ทำพิธีเปิดในวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2473

ได้เกิดพายุไต้ฝุ่นเกย์ซึ่งเป็นพายุไต้ฝุ่น เมื่อวันเสาร์ที่ 4 พฤศจิกายน พ.ศ. 2532 ระดับ 3 เคลื่อนที่ด้วยความเร็ว 145 กิโลเมตรต่อชั่วโมง พัดเข้าชายฝั่งอำเภอปะทิว ก่อให้เกิดความเสียหายทั่ว รวมถึงที่ว่าการอำเภอปะทิวจึงได้สร้างที่ว่าการอำเภอปะทิว หลังใหม่ขึ้นแทน เมื่อปลายปี พ.ศ. 2532

ได้มีการก่อสร้างอาคารที่ว่าการอำเภอหลังใหม่ขึ้น เมื่อปี พ.ศ. 2559 และทำพิธีเปิด เมื่อวันศุกร์ที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2559 เนื่องในโอกาสการก่อตั้งอำเภอปะทิว ครบ 120 ปี[1]

  • วันที่ 15 ตุลาคม 2483 ยกฐานะตำบลท่าแซะ ตำบลนากระตาม ตำบลคุริง ตำบลท่าข้าม ตำบลรับร่อ ตำบลสลุย และตำบลตะเงาะ กิ่งอำเภอท่าแซะ อำเภอปะทิว ขึ้นเป็น อำเภอท่าแซะ[2]
  • วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลชุมโค แยกออกจากตำบลปะทิว[3]
  • วันที่ 4 กรกฎาคม 2493 ตั้งตำบลทะเลทรัพย์ แยกออกจากตำบลบางสน[4]
  • วันที่ 20 กันยายน 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลปะทิว ในท้องที่บางส่วนของตำบลบางสน และตำบลทะเลทรัพย์[5]
  • วันที่ 7 มีนาคม 2515 จัดตั้งสุขาภิบาลมาบอำมฤต ในท้องที่บางส่วนของตำบลดอนยาง[6]
  • วันที่ 22 เมษายน 2535 จัดตั้งสุขาภิบาลสะพลี ในท้องที่บางส่วนของตำบลสะพลี[7]
  • วันที่ 15 มกราคม 2536 ตั้งตำบลเขาไชยราช แยกออกจากตำบลดอนยาง[8]
  • วันที่ 11 สิงหาคม 2536 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลมาบอำมฤต เพื่อความเหมาะสมในการบริหารกิจการและการทำนุบำรุงท้องถิ่นให้เจริญก้าวหน้ายิ่งขึ้น[9]
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลปะทิว สุขาภิบาลมาบอำมฤต และสุขาภิบาลสะพลี เป็นเทศบาลตำบลปะทิว เทศบาลตำบลมาบอำมฤต และเทศบาลตำบลสะพลี ตามลำดับ

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอปะทิวแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 7 ตำบล 70 หมู่บ้าน ได้แก่

1. บางสน (Bang Son) 8 หมู่บ้าน
2. ทะเลทรัพย์ (Thale Sap) 7 หมู่บ้าน
3. สะพลี (Saphli) 11 หมู่บ้าน
4. ชุมโค (Chum Kho) 14 หมู่บ้าน
5. ดอนยาง (Don Yang) 15 หมู่บ้าน
6. ปากคลอง (Pak Khlong) 7 หมู่บ้าน
7. เขาไชยราช (Khao Chai Rat) 15 หมู่บ้าน
  Tambon 8603.png

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอปะทิวประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลปะทิว ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลบางสน และบางส่วนของตำบลทะเลทรัพย์
  • เทศบาลตำบลมาบอำมฤต ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลดอนยาง
  • เทศบาลตำบลสะพลี ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสะพลี
  • เทศบาลตำบลทะเลทรัพย์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทะเลทรัพย์ (นอกเขตเทศบาลตำบลปะทิว)
  • เทศบาลตำบลชุมโค ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชุมโคทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลบางสน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางสน (นอกเขตเทศบาลตำบลปะทิว)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสะพลี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสะพลี (นอกเขตเทศบาลตำบลสะพลี)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอนยาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนยาง (นอกเขตเทศบาลตำบลมาบอำมฤต)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลปากคลอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากคลองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเขาไชยราช ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเขาไชยราชทั้งตำบล


  1. [1]ประวัติอำเภอปะทิว
  2. [2]ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง ยกฐานะกิ่งอำเภอท่าแซะ ขึ้นอำเภอปทิว จังหวัดชุมพร ขึ้นเป็นอำเภอ ขนานนามว่า อำเภอท่าแซะ
  3. [3]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งตำบลในจังหวัดต่าง ๆ
  4. [4]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตตำบลและตั้งตำบลทะเลทรัพย์ในท้องที่อำเภอปะทิว จังหวัดชุมพร
  5. [5]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลปะทิว อำเภอปะทิว จังหวัดชุมพร
  6. [6]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาล สุขาภิบาลมาบอำมฤต อำเภอปะทิว จังหวัดชุมพร
  7. [7]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลสะพลี อำเภอปะทิว จังหวัดชุมพร
  8. [8]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอท่าแซะและอำเภอปะทิว จังหวัดชุมพร
  9. [9]ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลมาบอำมฤต อำเภอปะทิว จังหวัดชุมพร