อำเภอปะทิว

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
อำเภอปะทิว
แผนที่จังหวัดชุมพร เน้นอำเภอปะทิว
ประตูทักษิณ ถิ่นค่างแว่น แดนหาดทรายงาม
ลือนามปะการัง ชื่อดังเขาเจดีย์
ข้อมูลทั่วไป
อักษรไทยอำเภอปะทิว
อักษรโรมันAmphoe Pathio
จังหวัดชุมพร
ข้อมูลสถิติ
พื้นที่596.0 ตร.กม.
ประชากร48,036 คน (พ.ศ. 2561)
ความหนาแน่น80.59 คน/ตร.กม.
รหัสทางภูมิศาสตร์8603
รหัสไปรษณีย์86160,
86210 (เฉพาะตำบลเขาไชยราช ปากคลอง และดอนยาง),
86230 (เฉพาะตำบลสะพลี)
ที่ว่าการอำเภอ
ที่ตั้งที่ว่าการอำเภอปะทิว หมู่ที่ 7 ตำบลบางสน อำเภอปะทิว จังหวัดชุมพร 86160
พิกัด10°42′30″N 99°19′6″E / 10.70833°N 99.31833°E / 10.70833; 99.31833
โทรศัพท์0 7758 6115
โทรสาร0 7758 6115
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

อำเภอปะทิว เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดชุมพร

ที่ตั้งและอาณาเขต[แก้]

อำเภอปะทิวตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้

ประวัติอำเภอปะทิว[แก้]

อำเภอปะทิวมีประวัติความเป็นมาดังนี้ อำเภอปะทิว เดิมเป็นเมืองขนาดเล็ก ซึ่งกล่าวถึงมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเมืองอุทุมพร(ชุมพร)ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรนครศรีธรรมราชและเป็นส่วนแคบที่สุดอยู่ที่บ้านท่าข้าม อำเภอท่าแซะ เมืองปะทิวเป็นทางผ่านไปทำมาหากินของชนเมืองจากตะวันตก ซึ่งเป็นพื้นที่สูงไปทางตะวันออกสู่ทะเล ที่เรียกว่า ปากทิว หรือ ปะทิว เมืองปะทิวมีแหล่งชุมชนอยู่บริเวณดอนตาเถร ดอนยายชี ดอนตะเคียน บ้านหัวนอน และบ้านเกาะ หรือเกาะชะอมพ. ศ.2313 - 2339 มีหัวเมืองชื่อครุฑ ปกครองเมืองปะทิว ตั้งที่ทำการและบ้านเรือนบริเวณทางใต้ของดอนตาเถรด้านตะวันออกของสำนักงานสหกรณ์การเกษตรในปัจจุบัน อยู่ในเขตพื้นที่หมู่ที่ 7 ตำบลบางสน พ. ศ. 2340 - 2375 หัวเมืองยิ่งปกครองเมืองปะทิวต่อจากหัวเมืองครุฑตั้งที่ทำการ (หลา) ศาลา และบ้านเรือนอยู่ที่บ้านเกาะ ซึ่งขุดโดยแรงงานทาส กว้าง 3 วา ล้อมรอบพื้นที่ 5 ไร่ ปัจจุบันเรียก เกาะชะอม อยู่ในหมู่ 2 ตำบลทะเลทรัพย์ พ. ศ. 2376 - 2384 หัวเมืองพร้อมปกครองเมืองปะทิวต่อจากหัวเมืองยิ่งตั้งที่ทำการอยู่ที่บริเวณหลังสำนักงานสหกรณ์การเกษตรหรือบริเวณนี้เรียกว่า ดอนยายชี พ. ศ. 2384 – 2438 พระปะทิวขุนทองปกครองเมืองปะทิวต่อจากหัวเมืองพร้อมตั้งบ้านเรือน (ศาลาว่าการ) อยู่บริเวณบ้านฉาง บ้านนาโหนด หมู่ที่ 5 ท่าเสม็ด ตำบลดอนยาง พ. ศ. 2439 ทางราชการประกาศเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นรูปมณฑลเทศาภิบาลยุบเมืองปะทิวเป็นอำเภอปะทิวหลวงพรมสุภา จินดาพรหม (ทรัพย์ จินดาพรหม) ซึ่งดำรงตำแหน่งตุลาการ เมืองชุมพร ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งนายอำเภอคนแรก (ร. ศ. 115) มีศาลาว่าการอยู่ที่บ้านท่าเสม็ด ตำบลดอนยาง (ปัจจุบันหมู่ที่ 1 ตำบลปากคลอง) พ. ศ .2445 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ ได้เสร็จออกตรวจราชการภาคใต้ กรมการอำเภอสร้างพลับพลาที่ประทับบริเวณบ้านหน้าค่าย และมีแนวความคิดที่จะย้ายศาลาว่าการไปอยู่บริเวณบ้านท่ากรวด ซึ่งบัดนี้อยู่ที่หมู่ที่ 7 ตำบลบางสน ถึงปี พ. ศ. 2472 เกิดพายุพัดใหญ่ที่จังหวัดชุมพร ที่ว่าการอำเภอซึ่งถูกตั้งทำการที่บ้านท่ากรวดก็ถูกพัดลงอีกเป็นคำรบสอง จึงย้ายที่ทำการอำเภอไปอาศัยทำงานที่โรงเรียนประชาบาลบ้านบางสน 1 (พิพิธราษฏร์บำรุง) ทางราชการจึงจัดสร้างที่ว่าการอำเภอขึ้นที่บ้านดอนตาเถร ในเขตหมู่ที่ 14 ตำบลบางสน ซึ่งบัดนี้เป็นหมู่ 7 ตำบลบางสน ห่างจากที่ตั้งที่ว่าการอำเภอบ้านท่ากรวดประมาณ 1 กม.สร้างเสร็จในปลายปี พ. ศ. 2473 ทำพิธีเปิดในวันที่ 8 มิถุนายน พ. ศ. 2473 ใช้เป็นที่ว่าการอำเภอต่อมาได้มีการสร้างที่ว่าการอำเภอหลังใหม่ เมื่อ พ. ศ. 2532 ถูกพายุไต้ฝุ่นเกย์พัดพังเสียหาย และได้ปรับปรุงใหม่สามารถให้บริการได้ตามที่ปรากฏอยู่ในปัจจุบัน (พ. ศ. 2546) คำว่า ปะทิว เป็นชื่อเก่าแก่มาแต่ดั้งเดิม ปัจจุบันใช้คำว่า ปะทิว ซึ่งตามตัวอักษรไม่มีความหมายและคำแปล แต่ฟังตามสำเนียงภาษาพื้นเมือง พอจะทราบความหมายได้ว่า ปะทิว เป็นการเรียกตามสภาพของท้องที่โดยในทะเลหน้าอ่าวทุ่งมหา ตำบลปากคลอง มีเกาะอยู่เรียงรายเป็นแถว เมื่อไปตั้งเมืองในทำเลซึ่งมีสภาพท้องที่ที่รู้จักกันทั่วไป ก็ตั้งชื่อเมืองว่า เมืองปะทิวอำเภอปะทิว

การแบ่งเขตการปกครอง[แก้]

การปกครองส่วนภูมิภาค[แก้]

อำเภอปะทิวแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 7 ตำบล 70 หมู่บ้าน ได้แก่

1. บางสน (Bang Son) 8 หมู่บ้าน
2. ทะเลทรัพย์ (Thale Sap) 7 หมู่บ้าน
3. สะพลี (Saphli) 11 หมู่บ้าน
4. ชุมโค (Chum Kho) 14 หมู่บ้าน
5. ดอนยาง (Don Yang) 15 หมู่บ้าน
6. ปากคลอง (Pak Khlong) 7 หมู่บ้าน
7. เขาไชยราช (Khao Chai Rat) 15 หมู่บ้าน
  Tambon 8603.png

การปกครองส่วนท้องถิ่น[แก้]

ท้องที่อำเภอปะทิวประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 10 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลปะทิว ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลบางสนและบางส่วนของตำบลทะเลทรัพย์
  • เทศบาลตำบลมาบอำมฤต ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลดอนยาง
  • เทศบาลตำบลสะพลี ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลสะพลี
  • เทศบาลตำบลทะเลทรัพย์ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทะเลทรัพย์ (นอกเขตเทศบาลตำบลปะทิว)
  • เทศบาลตำบลชุมโค ครอบคลุมพื้นที่ตำบลชุมโคทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลบางสน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางสน (นอกเขตเทศบาลตำบลปะทิว)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสะพลี ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสะพลี (นอกเขตเทศบาลตำบลสะพลี)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอนยาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนยาง (นอกเขตเทศบาลตำบลมาบอำมฤต)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลปากคลอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลปากคลองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเขาไชยราช ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเขาไชยราชทั้งตำบล