พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร เป็นพระพุทธรูปที่พระมหากษัตริย์หรือพระบรมวงศานุวงศ์มีพระราชศรัทธาสร้างขึ้นประจำพระองค์หรือสร้างถวายพระบรมราชบุพการี ในวาระโอกาสสำคัญต่างๆ อาทิ การเฉลิมพระชนมพรรษา การฉลองพระประสูติการ ฯลฯ โดยพระพุทธรูปประจำพระชนมวารส่วนใหญ่ มักจะเป็นพระพุทธรูปประจำวันพระราชสมภพหรือวันประสูติของพระมหากษัตริย์หรือพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์นั้นๆ ดังนี้

  • วันอาทิตย์ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางถวายเนตร
  • วันจันทร์ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางห้ามญาติ หรือ ปางห้ามสมุทร
  • วันอังคาร พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางไสยาสน์ หรือตามพระราชนิยมพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นปางห้ามพระแก่นจันทน์
  • วันพุธ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางอุ้มบาตร
  • วันพฤหัสบดี พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางสมาธิ หรือ ปางตรัสรู้
  • วันศุกร์ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางรำพึง
  • วันเสาร์ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางนาคปรก

การสร้างพระพุทธรูปประจำพระชนมวารในสมันรัตนโกสินทร์ เริ่มมีมาตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระพุทธรูปประจำพระชนมวารถวายพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ผู้ทรงเป็นพระอัยกา และพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ผู้ทรงเป็นพระบรมชนกนาถ

พระพุทธรูปประจำพระชนมวารของพระมหากษัตริย์[แก้]

รัชกาล พระพุทธรูป พระนาม ปางพระพุทธรูป ผู้สร้าง ที่ประดิษฐาน
1 พระพุทธรูปประจำพระชนมวารรัชกาลที่ ๑.jpg พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
(รัชกาลที่ 1)
ปางอุ้มบาตร พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว หอพระสุราลัยพิมาน พระบรมมหาราชวัง
2 พระประจำรัชกาลที่ 2.png พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
(รัชกาลที่ 2)
ปางอุ้มบาตร พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
3 พระประจำรัชกาลที่ 3.png พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
(พระมหาเจษฎาราชเจ้า)
(รัชกาลที่ 3)
ปางห้ามญาติ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
4 พระประจำรัชกาลที่ 4.png พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
(รัชกาลที่ 4)
ปางสมาธิ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

สร้างโดยพระองค์เอง
หอพระ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง
5 พระพุทธรูปประจำพระชนมวารรัชกาลที่ 5.jpg พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
(พระปิยมหาราช)
(รัชกาลที่ 5)
ปางห้ามพระแก่นจันทร์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

สร้างโดยพระองค์เอง
6 พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร รัชกาลที่ 6.jpg พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
(พระมหาธีรราชเจ้า)
(รัชกาลที่ 6)
ปางนาคปรก พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

สร้างโดยพระองค์เอง
7 พระประจำรัชกาลที่ 7.png พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
(รัชกาลที่ 7)
ปางอุ้มบาตร พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

สร้างโดยพระองค์เอง
8 พระประจำรัชกาลที่ 8.png พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล
(พระอัฐมรามาธิบดินทร)
(รัชกาลที่ 8)
ปางถวายเนตร พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
9 พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร รัชกาลที่ 9.jpg พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
(สมเด็จพระภัทรมหาราช)
(รัชกาลที่ 9)
ปางอภัยมุทรา พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

สร้างโดยพระองค์เอง
พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง

พระพุทธรูปประจำพระชนมวารของพระบรมราชินี(นาถ) พระบรมราชเทวี พระวรราชเทวี[แก้]

รัชกาล พระพุทธรูป พระนาม ปางพระพุทธรูป ผู้สร้าง ที่ประดิษฐาน
1 พระพุทธรูปประจำพระชนมวารพระราชินีในรัชกาลที่ ๑.jpg สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี ปางถวายเนตร รัชกาลที่ 4 หอพระสุราลัยพิมาน พระบรมมหาราชวัง
2 พระพุทธรูปประจำ สมเด็จพระศรีสุริเยนทรา.jpg สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี ปางถวายเนตร รัชกาลที่ 4
4 พระพุทธรูปประจำ พระนางเจ้ารำเพย.jpg สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี ปางมารวิชัย รัชกาลที่ 5 หอพระ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง
5 พระพุทธรูปประจำ สมเด็จพระศรีพัชรินทรา.jpg สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ปางรำพึง
พระพุทธรูปประจำ สมเด็จพระพันวัสสา.jpg สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ปางอุ้มบาตร
6 พระประจำวันสุวัทนา.jpg พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ปางนาคปรก รัชกาลที่ 6 หอพระสุราลัยพิมาน พระบรมมหาราชวัง
7 พระพุทธรูปประจำ สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี.jpg สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ปางห้ามพระแก่นจันทร์ รัชกาลที่ 7 หอพระ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง
9 พระพุทธรูปสมเด็จพระราชินี.png สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ปางรำพึง รัชกาลที่ 9 หอพระสุราลัยพิมาน พระบรมมหาราชวัง

พระพุทธรูปประจำพระชนมวารของพระราชวงศ์[แก้]

พระพุทธรูป พระนาม ปางพระพุทธรูป ผู้สร้าง ที่ประดิษฐาน
พระประจำ วชิรุณหิศ.jpg สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร ปางสมาธิ สมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี อนุสรณ์สถานรังษีวัฒนา สุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
พระประจำ กรมหลวงศรีวิสุทธฺกษัตริย์.jpg สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจันทรมณฑล โสภณภควดี กรมหลวงวิสุทธิกระษัตริย์ ปางสมาธิ รัชกาลที่ 5 วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร
พระประจำ ประไพ.jpg สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าวิจิตรจิรประภา อดุลยาดิเรกรัตน ขัตติยราชกุมารี ปางอุ้มบาตร สมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี อนุสรณ์สถานรังษีวัฒนา สุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
พระประจำ วลัยอลงกรณ์.jpg สมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร ปางสมาธิ สมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี อนุสรณ์สถานรังษีวัฒนา สุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
พระประจำ สมเด็จพระราชชนก.jpg สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ปางรำพึง รัชกาลที่ 9 หอพระ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง
พระประจำ สมเด็จพระราชชนนี.jpg สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ปางถวายเนตร รัชกาลที่ 9
พระพุทธรูปประจำพระชนมวารสมเด็จฯเจ้าฟ้าเพชรรัตน์.jpg สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ปางไสยาสน์ พระองค์เอง
พระพุทธรูปประจำ พระพี่นาง.png สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ปางถวายเนตร พระองค์เอง

พระพุทธรูปประจำพระชนมวารของพระสังฆราช[แก้]

พระพุทธรูป พระนาม ปางพระพุทธรูป ผู้สร้าง ที่ประดิษฐาน
พระประจำ สมเด็จพระสังฆราช.jpg สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก ปางรำพึง พระองค์เอง ตำหนักเพ็ชร วัดบวรนิเวศวิหาร

บรรณานุกรม[แก้]