พระจันทรโคจรคุณ (ยิ้ม จนฺทรํสี)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
พระจันทรโคจรคุณ
(ยิ้ม จนฺทรํสี)
พระจันทรโคจรคุณ (ยิ้ม จนฺทรํสี).jpg
เกิด 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2352
มรณภาพ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2425
อายุ 72 ปี 329 วัน
วัด วัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร
ท้องที่ กรุงเทพมหานคร
สังกัด ธรรมยุติกนิกาย
ตำแหน่ง
ทางคณะสงฆ์
เจ้าอาวาสวัดมกุฏกษัตริยาราม

พระจันทรโคจรคุณ (ยิ้ม จนฺทรํสี) เป็นพระราชาคณะฝ่ายธรรมยุติกนิกาย เจ้าอาวาสรูปแรกของวัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร

ประวัติ[แก้]

พระจันทรโคจรคุณ เกิดเมื่อวันอังคารขึ้น 8 ค่ำ เดือน 12 ปีมะเส็ง ตรงกับวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2352 ชาติภูมิอยู่สามเสน เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร โยมบิดาชื่อมา โยมมารดาชื่อคง[1]

ต่อมาในเดือน 7 พ.ศ. 2373 ได้อุปสมบทเป็นพระภิกษุที่วัดราชาธิวาส พระสุเมธมุนี (ซาย พุทฺธวํโส) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเมื่อทรงพระผนวชเป็นพระกรรมวาจาจารย์ จากนั้นได้ศึกษาภาษาบาลีจนแปลได้ แต่ไม่ได้เข้าสอบ ต่อมาได้ติดตามพระอริยมุนี (ทับ พุทฺธสิริ) ย้ายไปอยู่วัดโสมนัสราชวรวิหาร จนถึงปี พ.ศ. 2402 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงตั้งเป็นพระราชาคณะอยู่วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร[1]

เมื่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงตั้งวัดมกุฏกษัตริยารามแล้วเสร็จ ได้ทรงโปรดให้แห่พระจันทรโคจรคุณจากวัดบวรนิเวศวิหารมาเป็นเจ้าอาวาสรูปแรก ในวันศุกร์ ขึ้น 7 ค่ำ เดือน 8 ตรงกับวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2411 ท่านได้ปกครองวัดนี้จนถึงแก่มรณภาพ

อุปนิสัย[แก้]

สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้ศึกษาข้อวัตรปฏิบัติอยู่กับพระจันทรโคจรคุณนานถึง 2 ปี 2 เดือน ได้ตรัสเล่าว่าท่านเป็นพระผู้เคร่งครัดในพระวินัย สมถะ เยือกเย็น[2] เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ไม่ถือตัวว่าเป็นผู้ใหญ่แม้เมื่ออยู่กับผู้น้อย พูดน้อย ไม่พูดเสียดสีเพ้อเจ้อ ไม่แสดงอาการโกรธเคืองใคร มีสติมาก[3]

สมณศักดิ์[แก้]

คณะสงฆ์ที่ร่วมอุปสมบทพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในปี พ.ศ. 2416
พระจันทรโคจรคุณ (ยิ้ม จนฺทรํสี) นั่งอยู่แถวหลัง กลางภาพ

มรณภาพ[แก้]

พระจันทรโคจรคุณ ถึงแก่มรณภาพในคืนวันจันทร์ แรม 12 ค่ำ เดือน 10 ตรงกับวันที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2425 ตอนที่ท่านมรณภาพนั้นเทียนและโคมไฟที่จุดอยู่ต่างดับลงพร้อมกันทั้งที่ไม่มีลมพัด เมื่อภิกษุสามเณรช่วยกันจุดไฟขึ้นใหม่จึงพบว่าท่านมรณภาพแล้ว[4]

ศิษย์ที่สำคัญ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

เชิงอรรถ
  1. 1.0 1.1 จดหมายเหตุวัดมกุฏกษัตริยาราม, หน้า 64
  2. พระประวัติตรัสเล่า, หน้า 58
  3. พระประวัติตรัสเล่า, หน้า 68
  4. จดหมายเหตุวัดมกุฏกษัตริยาราม, หน้า 71
บรรณานุกรม
  • วชิรญาณวโรรส, สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยา. พระประวัติตรัสเล่า. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2544. 107 หน้า. ISBN 974-399-407-6
  • วัดมกุฏกษัตริยาราม. จดหมายเหตุวัดมกุฏกษัตริยาราม. กรุงเทพฯ : วัดมกุฏกษัตริยาราม, 2553. 400 หน้า. หน้า 64-72. ISBN 978-974-225-185-7


ก่อนหน้า พระจันทรโคจรคุณ (ยิ้ม จนฺทรํสี) ถัดไป
ไม่มี 2leftarrow.png ตราวัดมกุฏกษัตริยารามขนาดเล็ก.jpg
เจ้าอาวาสวัดมกุฏกษัตริยารามราชวรวิหาร
(พ.ศ. 2411 - พ.ศ. 2425)
2rightarrow.png พระพรหมมุนี (แฟง กิตฺติสาโร)