ชาวไซเทีย

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

ชาวไซเทีย (อังกฤษ: Scythians มาจากภาษากรีก Σκύθης, Σκύθοι หรือรู้จักในชื่อ Scyth, Saka, Sakae, Iskuzai หรือ Askuzai) เป็นคนเร่ร่อนในอดีต ปกครองอยู่บริเวณที่ราบกว้างพอนทิก ราว 700 ถึง 300 ปีก่อนคริสต์ศักราช มีวัฒนธรรมที่รู้จักในชื่อ วัฒนธรรมไซเทีย วัฒนธรรมนี้แผ่ไปถึงที่ราบกว้างยูเรเซีย ที่รวมถึงกลุ่มต่าง ๆ มากมาย เพราะเหตุนี้เอง แนวคิดที่เรียกชนเร่เร่อนยูเรเซียจึงหมายถึง ชาวไซเทียในบางครั้ง

เชื่อว่าชาวไซเทียมีต้นกำเนิดจากกลุ่มชนอิหร่าน[1] พวกเขาพูดภาษาไซเทีย หนึ่งในแขนงของภาษากลุ่มอิหร่านตะวันออก[2]

ในช่วง 700 ปีก่อนคริสต์ศักราช ชาวไซเทียข้ามเทือกเขาคอเคซัสและปล้นพวกตะวันออกกลางอยู่บ่อยครั้ง ร่วมกับชาวซิมเมเรีย โดยมีบทบาทสำคัญทางการเมืองในภูมิภาคนั้น ราว 650–630 ปีกก่อนคริสต์ศักราช ชาวไซเทียได้เข้าปกครองชาวเมเดียในช่วงสั้น ๆ บริเวณตะวันตกของที่ราบอิหร่านตะวันตก[3][4] ได้แผ่ขยายอำนาจไปถึงชายแดนอียิปต์ ชาวไซเทียเข้ามาก้าวก่ายในเหตุการณ์ในตะวันออกกลาง โดยเป็นผู้นำในการทำลายจักรวรรดิอัสซีเรียที่เมืองนิเนเวห์ เมื่อ 662 ปีก่อนคริสต์ศักราช ชาวไซเทียได้ปะทะกับจักรวรรดิอะคีเมนิดอยู่บ่อยครั้งในเวลาต่อมา ชาวไซเทียพ่ายแพ้ให้กับราชอาณาจักรมาเกโดนีอาเมื่อ 400 ปีก่อนคริสต์ศักราช ค่อย ๆ พ่ายให้ชาวซาร์มาเทีย ชาวอิหร่านที่อาศัยอยู่ทางตะวันออก[5] ในปลายศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสต์กาล เมืองหลวงชองชาวไซเทียที่ชื่อ ไซเทียนนีอาโพลิส (Scythian Neapolis) ในไครเมีย ถูกครอบครองโดย มิทริเดทีสที่ 6 ดินแดนถูกรวมเข้ากับราชอาณาจักรบอสโพรัน ในช่วงเวลานี้ถูกกลืนเข้ากับวัฒนธรรมกรีกโบราณ และศตวรรษที่ 3 ชาวซาร์มาเทียและชาวไซเทียที่หลงเหลือถูกปกครองโดยชาวอลันและชาวกอท ต่อมาต้นยุคกลาง ชาวไซเทียและซาร์มาเทียได้ถูกกลืนเข้ากับพวกสลาฟยุคแรก[6][7]

อ้างอิง[แก้]

    • Ivantchik 2018 "Scythians, a nomadic people of Iranian origin..."
    • Harmatta 1996, p. 181 "[B]oth Cimmerians and Scythians were Iranian peoples."
    • Sulimirski 1985, pp. 149–153 "During the first half of the first millennium B.C., c. 3,000 to 2,500 years ago, the southern part of Eastern Europe was occupied mainly by peoples of Iranian stock... [T]he population of ancient Scythia was far from being homogeneous, nor were the Scyths themselves a homogeneous people. The country called after them was ruled by their principal tribe, the "Royal Scyths" (Her. iv. 20), who were of Iranian stock and called themselves "Skolotoi"..."
    • West 2002, pp. 437–440 "[T]rue Scyths seems to be those whom [Herodotus] calls Royal Scyths, that is, the group who claimed hegemony... apparently warrior-pastoralists. It is generally agreed, from what we know of their names, that these were people of Iranian stock..."
    • Rolle 1989, p. 56 "The physical characteristics of the Scythians correspond to their cultural affiliation: their origins place them within the group of Iranian peoples."
    • Rostovtzeff 1922, p. 13 "The Scythian kingdom... was succeeded in the Russian steppes by an ascendancy of various Sarmatian tribes — Iranians, like the Scythians themselves."
    • Minns 2011, p. 36 "The general view is that both agricultural and nomad Scythians were Iranian."
    • Dandamayev 1994, p. 37 "In modern scholarship the name 'Sakas' is reserved for the ancient tribes of northern and eastern Central Asia and Eastern Turkestan to distinguish them from the related Massagetae of the Aral region and the Scythians of the Pontic steppes. These tribes spoke Iranian languages, and their chief occupation was nomadic pastoralism."
    • Davis-Kimball, Bashilov & Yablonsky 1995, p. 91 "Near the end of the 19th century V.F. Miller (1886, 1887) theorized that the Scythians and their kindred, the Sauromatians, were Iranian-speaking peoples. This has been a popular point of view and continues to be accepted in linguistics and historical science..."
    • Melyukova 1990, pp. 97–98 "From the end of the 7th century B.C. to the 4th century B.C. the Central- Eurasian steppes were inhabited by two large groups of kin Iranian-speaking tribes - the Scythians and Sarmatians..."
    • Melyukova (1990, pp. 117) "All contemporary historians, archeologists and linguists are agreed that since the Scythian and Sarmatian tribes were of the Iranian linguistic group..."
    • Sulimirski 1985, pp. 149–153 "During the first half of the first millennium B.C., c. 3,000 to 2,500 years ago, the southern part of Eastern Europe was occupied mainly by peoples of Iranian stock... The main Iranian-speaking peoples of the region at that period were the Scyths and the Sarmatians..."
    • Jacobson 1995, pp. 36–37 "When we speak of Scythians, we refer to those Scytho-Siberians who inhabited the Kuban Valley, the Taman and Kerch peninsulas, Crimea, the northern and northeastern littoral of the Black Sea, and the steppe and lower forest-steppe regions now shared between Ukraine and Russia, from the seventh century down to the first century B.C... They almost certainly spoke an Iranian language..."
  1. Young, T. Cuyler. "Ancient Iran: The kingdom of the Medes". Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica, Inc. สืบค้นเมื่อ October 4, 2019.CS1 maint: ref=harv (link)
  2. Beckwith 2009, p. 49
  3. "Sarmatian". Encyclopædia Britannica Online. Encyclopædia Britannica, Inc. สืบค้นเมื่อ October 4, 2019.CS1 maint: ref=harv (link)
  4. Brzezinski & Mielczarek 2002, p. 39 "Indeed, it is now accepted that the Sarmatians merged in with pre-Slavic populations."
  5. Mallory & Adams 1997, p. 523 "In their Ukrainian and Polish homeland the Slavs were intermixed and at times overlain by Germanic speakers (the Goths) and by Iranian speakers (Scythians, Sarmatians, Alans) in a shifting array of tribal and national configurations."