สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี
| สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี |
|
|---|---|
| พระนามเต็ม | สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี |
| พระอิสริยยศ | สมเด็จพระบรมราชินี |
| ราชวงศ์ | ราชวงศ์จักรี |
| ข้อมูลส่วนพระองค์ | |
| ประสูติ | 9 มีนาคม พ.ศ. 2280 |
| สิ้นพระชนม์ | 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2369 (89 พรรษา) |
| พระราชบิดา | ทอง |
| พระราชมารดา | สมเด็จพระรูปศิริโสภาค มหานาคนารี |
| พระราชสวามี | พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช |
| พระราชโอรส/ธิดา | 10 พระองค์ |
สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี (9 มีนาคม พ.ศ. 2280 - 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2369) หรือ สมเด็จกรมพระอมรินทรามาตย์ พระนามเดิม นาก หรือ นาค พระราชสมภพเมื่อวันอาทิตย์ที่ 9 มีนาคม พ.ศ. 2280 ในรัชกาลของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ณ บ้านบางช้าง ตำบลอัมพวา อำเภอเมืองสมุทรสงคราม พระชนกชื่อ "ทอง" พระชนนีชื่อ "สั้น" (สมเด็จพระรูปศิริโสภาค มหานาคนารี) เป็นคหบดีเชื้อสายมอญ [1]
เนื้อหา |
พระราชประวัติ [แก้]
สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี มีพระนามว่า "นาค" ประสูติในตระกูลคหบดีมอญที่ตั้งรกรากอยู่ที่บ้านอัมพวา ตำบลบางช้าง จังหวัดสมุทรสงคราม มีพระพี่น้องร่วมบิดามารดา รวม 10 พระองค์ ซึ่งนับเป็นสายสกุลราชินิกุล ได้แก่ [2]
- เจ้าคุณหญิงแวน
- เจ้าคุณหญิงทองอยู่ สมรสกับท่านตาขุนทอง มีธิดาชื่อ "หงส์" ซึ่งถวายตัวเป็นพระสนมใน พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก
- เจ้าคุณชายชูโต ต้นสกุล แสง-ชูโต และ สวัสดิ์-ชูโต
- สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี
- เจ้าคุณชายแตง
- เจ้าคุณหญิงชีโพ
- เจ้าคุณชายพู
- เจ้าคุณหญิงเสม
- เจ้าคุณหญิงนวล ต่อมาได้เป็น เจ้าคุณพระราชพันธุ์นวล สมรสกับ เจ้าพระยาอัครมหาเสนา (บุนนาค) ต้นสกุล บุนนาค
- เจ้าคุณหญิงแก้ว สมรสกับพระยาสมุทรสงครามซึ่งมีบรรพบุรุษโดยนับทางบิดาตลอดเป็นเจ้าแสนเช่นกัน ทั้งเจ้าคุณหญิงแก้วและพระยาสมุทรสงครามเป็นต้นสกุล ณ บางช้าง
สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี ทรงอภิเษกสมรสกับพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก เมื่อครั้งยังเป็นหลวงยกบัตรเมืองราชบุรี ประมาณ พ.ศ. 2301 - พ.ศ. 2304 [2] มีพระราชโอรส พระราชธิดารวม 10 พระองค์
- สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าหญิง (ไม่ปรากฏพระนาม) สิ้นพระชนม์แต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา
- สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าชาย (ไม่ปรากฏพระนาม) สิ้นพระชนม์แต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา
- สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าฉิมใหญ่ พระสนมเอกในสมเด็จพระเจ้าตากสิน
- สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าฉิม กรมหลวงอิศรสุนทร (พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย)
- สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าแจ่มกระจ่างฟ้า กรมหลวงศรีสุนทรเทพ
- สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าหญิง (ไม่ปรากฏพระนาม) สิ้นพระชนม์ในแผ่นดินพระเจ้ากรุงธนบุรี
- สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าจุ้ย กรมหลวงเสนานุรักษ์
- สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าหญิง (ไม่ปรากฏพระนาม) สิ้นพระชนม์ในแผ่นดินพระเจ้ากรุงธนบุรี
- สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าหญิง (ไม่ปรากฏพระนาม) สิ้นพระชนม์ในแผ่นดินพระเจ้ากรุงธนบุรี
- สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าประไพวดี กรมหลวงเทพยวดี
พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ทรงสถาปนาเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระราชชนนีเป็นสมเด็จกรมพระอมรินทรามาตย์ เมื่อพ.ศ. 2353 เทียบกับกรมพระเทพามาตย์ที่เป็นสมเด็จพระบรมราชชนนี พระพันปีหลวง ตามโบราณราชประเพณีเก่าตั้งแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยา
ต่อมาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชประสงค์จะเทิดพระเกียรติสมเด็จพระบรมราชชนนี พระพันปีหลวง ในรัชกาลก่อนๆ ที่ดำรงตำแหน่งสมเด็จพระอัครมเหสีให้สูงขึ้น จึงประกาศเฉลิมพระนามาภิไธยใหม่เป็น สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี
สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินีทรงสร้างวัดอัมพวันเจติยาราม จังหวัดสมุทรสงคราม ขึ้นในบริเวณนิวาสสถานเดิมของพระองค์เพื่ออุทิศถวายแด่พระชนนี (สมเด็จพระรูปศิริโสภาค มหานาคนารี) ไว้ที่องค์พระปรางค์ด้วย
สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี เสด็จสวรรคตเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2369 ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว สิริพระชนมายุได้ 89 พรรษา
พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร [แก้]
พระพุทธรูปประจำพระชนมวารสมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี เป็นพระพุทธรูปยืนปางถวายเนตร สร้างราว พ.ศ. ๒๔๑๐-๒๕๑๑ สร้างโดยทองคำ ฐานกะไหล่ทอง สูง ๒๒.๓๐ เซนติเมตร โดยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสร้างอุทิศถวายพระบรมอัยกี
พระอิสริยยศ [แก้]
- นาก
- ท่านผู้หญิงนาก
- สมเด็จกรมพระอมรินทรามาตย์ พระบรมราชชนนี พระพันปีหลวง
- สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี
อ้างอิง [แก้]
- ^ คึกฤทธิ์ ปราโมช, ม.ร.ว.. โครงกระดูกในตู้. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์สยามรัฐ, พิมพ์ครั้งที่ 8 พ.ศ. 2547. 109 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 974-690-131-1
- ^ 2.0 2.1 ธำรงศักดิ์ อายุวัฒนะ. ราชสกุลจักรีวงศ์ และราชสกุลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์บรรณกิจ, พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2544. 490 หน้า. หน้า หน้าที่. ISBN 974-222-648-2
แหล่งข้อมูลอื่น [แก้]
- ตำนานการสร้างวัดอัมพวันเจติยาราม จาก เครือข่ายกาญจนาภิเษก
| สมัยก่อนหน้า | สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี | สมัยถัดไป | ||
|---|---|---|---|---|
| กรมหลวงบาทบริจา (กรุงธนบุรี) |
 |
 พระบรมราชินีแห่งราชอาณาจักรสยาม (6 เมษายน พ.ศ. 2325 - 7 กันยายน พ.ศ. 2352) |
 |
สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี |
|
|||||||||||||||||
