ภาษาหมิ่นใต้

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ภาษาหมิ่นใต้/หมิ่นหนาน
閩南語 / 闽南语 Bân-lâm-gú
ภาษาแม่ใน จีน, ไต้หวัน มาเลเซีย, อินโดนีเซีย, สิงคโปร์, ฟิลิปปินส์,ไทย(บริเวณจังหวัดภูเก็ตและใกล้เคียง) และบริเวณอื่นๆ
ภูมิภาค ทางใต้ของ มณฑลฝูเจี้ยน ; เขตเจ้าซัว-ซานตัว (เจ้าซาน) และคาบสมุทรเหลยซัว ใน มณฑลกวางตุ้ง; ส่วนใหญ่ในไต้หวันและ เกาะไหหลำ (ถ้ารวมภาษาไหหลำ) เมืองเฉาโจว(แต้จิ๋ว)มณฑลกวางตุ้ง
จำนวนผู้พูด 49 ล้านคน  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา
จีน-ทิเบต
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการ None ( สำเนียงหนึ่งเป็นภาษาประจำชาติของไต้หวัน เรียก ภาษาไต้หวัน [1])
ผู้วางระเบียบ None (จีน) กระทรวงศึกษาธิการและองค์กรเอกชน (ใน ไต้หวัน)
รหัสภาษา
ISO 639-1 zh
ISO 639-2 chi (B)
zho (T)
ISO 639-3 nan

ภาษาหมิ่นใต้, ภาษาหมิ่นหนาน เป็นสำเนียงของภาษาจีน ใช้พูดทางใต้ ของมณฑลฝูเจี้ยน และบริเวณใกล้เคียง และโดยลูกหลานของผู้อพยพจากบริเวณนี้เข้าไปยังบริเวณอื่นๆทั่วโลก โดยทั่วไปภาษาหมิ่นใต้เป็นชื่อเรียกโดยชาวจีนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ สำเนียงหนึ่งในภาษานี้เรียกภาษาไต้หวัน อยู่ในกลุ่มภาษาหมิ่น ของภาษาจีน โดยปกติไม่สามารถเข้าใจกันได้กับภาษาหมิ่นตะวันออก ภาษาจีนกวางตุ้ง และภาษาจีนกลาง

ภาษาหมิ่นใต้[แก้]

ภาษาหมิ่นใต้ใช้พูดทางใต้ของมณฑลฝูเจี้ยนและทางตะวันออกของมณฑลกวางตุ้ง รวมทั้งเกาะไหหลำ สำเนียงฮกโลของภาษานี้ถือเป็นภาษาประจำชาติของไต้หวันเรียกภาษาไต้หวัน ผู้พูดภาษาหมิ่นใต้มีมากในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทั้งใน ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ มาเลเซีย อินโดนีเซีย และ ไทย ภาษาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ส่วนหนึ่งมาจากเขตเจ้าซานในกวางตุ้งและพูดภาษาหมิ่นใต้สำเนียงแต้จิ๋ว นอกจากนี้ภาษาหมิ่นใต้ยังเป็นภาษาแม่ของชาวจีนในฟิลิปปินส์อีกราว 98.5 % ซึ่งพูดสำเนียงลันนัง ประเทศไทยพูดกันมากในจังหวัดภูเก็ตและบริเวณโดยรอบ ซึ่งพูดสำเนียง ปีนังฮกเกี้ยน เป็นสำเนียงที่พูดในปีนัง ซึ่งเดิมเป็นสำเนียงของเมืองฉวนโจว และ เป็นต้นภาษาทำให้เกิดภาษาไทยบ้าบ๋าภูเก็ต ซึ่งมีคำยืมในภาษาหมิ่นใต้ (สำเนียงจวนโจว) จำนวนมาก

การกระจายตัวของผู้พูดภาษาจีนสำเนียงต่างๆ

ความแตกต่างของภาษา[แก้]

ภาษาหมิ่นใต้ไม่มีรูปแบบมาตรฐาน ผู้พูดภาษานี้จะเรียนการอ่านภาษาจีนกลางในโรงเรียน ไม่มีการพัฒนาระบบการเขียนเป็นของตนเอง จนในปัจจุบันจึงมีการพัฒนาระบบการเขียนที่เป็นมาตรฐานคือใช้อักษรจีนและอักษรโรมัน

  • อักษรจีนใช้ตามแบบภาษาจีนกลาง แต่มีการเพิ่มอักษรบางตัวที่ใช้เฉพาะภาษาหมิ่นใต้ ใช้ในจีน ไต้หวัน สิงคโปร์ และบริเวณอื่นๆในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
  • อักษรโรมัน ใช้กับภาษาไต้หวันพัฒนาขึ้นโดยมิชชันนารีคณะเพรสไบทีเรียนในประเทศจีน และปรับปรุงต่อมาโดยมิชชันนารีในไต้หวัน เริ่มเป็นที่แพร่หลายเมื่อประมาณ พ.ศ. 2433 การใช้อักษรโรมันผสมกับอักษรจีนมีให้เห็นบ้างแต่ไม่เป็นที่นิยมมากนัก เอกสารที่เขียนด้วยภาษาหมิ่นใต้รุ่นแรก ๆ เขียนเมื่อ พ.ศ. 2109 ในสมัยราชวงศ์หมิง

พยัญชนะ[แก้]

มีพยัญชนะ 19 เสียง เป็นตัวสะกดได้ 9 เสียง สระมี 12 เสียง ไม่มีความแตกต่างระหว่างสระเสียงสั้นกับสระเสียงยาว วรรณยุกต์มี 5 เสียง

ไวยากรณ์[แก้]

เรียงประโยคแบบประธาน-กริยา-กรรม ไม่มีการผันคำกริยาตามกาล

สำเนียงในภาษาหมิ่นหนาน[แก้]

สำเนียงฮกโล๋ (ฮกเกี้ยน)[แก้]

เป็นสำเนียงหลักในภาษาหมิ่นหนาน ยังแตกออกเป็นอีกหลายสำเนียงย่อยในแต่ละท้องถิ่น เป็นภาษาที่พูดกันในบริเวณทางตอนใต้ของมณฑลฮกเกี้ยน

  • สำเนียงฉวนโจว
    • ปีนังฮกเกี้ยน
    • ลันนัง
    • มลายูฮกเกี้ยนตะวันออก
    • สิงคโปร์ฮกเกี้ยน
    • ฮกเกี้ยนถิ่นกัวลาลัมเปอร์
  • สำเนียงเซียะเหมิน
    • ไต้หวันฮกเกี้ยน

สำเนียงแต้จิ๋ว[แก้]

เป็นสำเนียงที่พูดกันในเมืองโฉวได้รับอิทธิพลจากสำเนียงฮกโล๋

สำเนียงไหหนาน[แก้]

ตารางเทียบ[แก้]

ไทย อักษรจีน ท้องถิ่น Pe̍h-ōe-jī IPA Teochew Peng'Im
สอง เฉี่ยนโจว, ไทเป li˧ no6, ri6 (nõ˧˥, zi˧˥)[2]
เซียะเหมิน, จั่งโจว, ไถ่หนาน, ภูเก็ต, ปีนัง dzi˧
ป่วย (生) เฉี่ยนโจว, เซียะเหมิน, ไทเป pīⁿ pĩ˧ bên7 (pẽ˩)
ไถ่หนาน, จั่งโจว, ภูเก็ต, ปีนัง pēⁿ pẽ˧
ไข่ (遠) เฉี่ยนโจว, เซียะเหมิน, ไต้หวัน nn̄g nŋ˧ neng6 (nŋ˧˥)
Zhangzhou nūi nui˧
ตะเกียบ (豬) Quanzhou tīr tɯ˧ de7 (tɤ˩)
Xiamen tu˧
Zhangzhou, Taiwan ti˧
รองเท้า (街)
Quanzhou, Xiamen, Taipei ue˧˥
Zhangzhou, Tainan ê e˧˥
หนัง (未) Quanzhou phêr pʰə˨˩ puê5 (pʰue˩)
Xiamen, Taipei phê pʰe˨˩
Zhangzhou, Tainan phôe pʰue˧
ไก่ (細) Quanzhou, Xiamen koe kue koy
Zhangzhou, Taiwan ke ke
ไฟ (過) Quanzhou huéh
เซียะเหมิน he
เฉี่ยนโจว, ไต้หวัน, ภูเก็ต, ปีนัง hoé hue
ความคิด Quanzhou sy siuh
Xiamen, Taipei su su
Zhangzhou, Tainan si si

อ้างอิง[แก้]

  1. [1]
  2. for Teochew Peng'Im on the word 'two', ri6 can also be written as dzi6.
  • ขวัญจิต ศศิวงศาโรจน์. สารานุกรมกลุ่มชาติพันธุ์:ฮกเกี้ยน. สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท. 2543
วิกิพีเดีย
วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี ในภาษาหมิ่นใต้