Ch (ทวิอักษร)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
Ch

Ch เป็นทวิอักษรที่พบได้ในหลาย ๆ ภาษา ในบางภาษาจะจัดใช้ ch เป็นอักษรเดี่ยว โดยในพจนานุกรมก็จะไม่ได้รวมอยู่ในหมวดเดียวกับอักษร c แต่จะแยกออกไปต่างหาก อักษร ch ใช้แทนเสียงที่แตกต่างกันไปในแต่ละภาษา

เสียงผสมเสียดแทรก ปุ่มเหงือกกับเพดานแข็ง ไม่ก้อง[แก้]

ภาษา ตัวอย่างคำ สัทอักษรสากล ความหมาย หมายเหตุ
ภาษาคาตาลัน ภาษาคาตาลัน fletxa [ˈfɫett͡ɕə] 'ลูกศร'
ภาษาบาเลนเซีย xec [ˈt͡ɕek] 'ตรวจสอบ'
ภาษาจีน ภาษาจีนกลาง 北京/Běijīng Zh-Beijing.ogg [peɪ˨˩ t͡ɕiŋ˥] 'ปักกิ่ง'
ภาษาเดนมาร์ก tjener [ˈt͡ɕenɐ] 'คนรับใช้'
ภาษาญี่ปุ่น 知人/chijin [t͡ɕid͡ʑĩɴ] 'คนรู้จัก'
ภาษาเกาหลี /jal [t͡ɕal] 'ดี'
ภาษาโปแลนด์ ćma Pl-ćma-2.ogg [t͡ɕma] 'ผีเสื้อกลางคืน'
ภาษารัสเซีย чуть [t͡ɕʉtʲ] 'อย่างหวุดหวิด'
ภาษาเซอร์โบ-โครเอเชีย Ловћен/Lovćen [lǒʋt͡ɕen] 'โลฟเชน'
ภาษาสวีเดน ภาษาฟินแลนด์ kjol [t͡ɕuːl] 'กระโปรง'
ภาษาเวียดนาม cha [t͡ɕa] 'พ่อ'
ภาษาอี้ /ji [t͡ɕi˧] 'เปรี้ยว'

เสียงกัก เพดานอ่อน ไม่ก้อง ธนิต[แก้]

ชาวโรมันใช้อักษร ch ในการถอดอักษร χ ของกรีกเมื่อเขียนคำยืมจากภาษากรีก ซึ่งในภาษากรีกโบราณ อักษรดังกล่าวใช้แทนเสียงกัก เพดานอ่อน ไม่ก้อง ธนิต (/kʰ/)

ในภาษาซอร์เบียนบน อักษร ch ก็ใช้แทนเสียงนี้เช่นเดียวกัน

เสียงเสียดแทรก หลังปุ่มเหงือก ไม่ก้อง[แก้]

ในภาษาเบรตัน ฝรั่งเศส และโปรตุเกส รวมทั้งคำยืมจากภาษาฝรั่งเศสในหลาย ๆ ภาษา อักษร ch จะใช้แทนเสียงเสียดแทรก หลังปุ่มเหงือก ไม่ก้อง (/ʃ/)

ในภาษาเบรตันยังมีอักษรที่คล้ายกัน คือ c'h ซึ่งใช้แทนเสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง (/x/)

เสียงกักเสียดแทรก หลังปุ่มเหงือก ไม่ก้อง[แก้]

เสียงกัก เพดานอ่อน ไม่ก้อง[แก้]

ในภาษาอิตาลี อักษร ch ใช้แสดงเสียงกัก เพดานอ่อน ไม่ก้อง (/k/) เมื่ออยู่หน้าพยัญชนะ e และ i ในภาษาอังกฤษ อักษร ch ก็ใช้แทนเสียงดังกล่าวเช่นกัน โดยเฉพาะคำยืมจากภาษากรีกที่ในภาษากรีกเขียนด้วยอักษรไค ในภาษาอินเทอร์ลิงกวา อักษร ch ใช้แทนเสียงเดียวกันในทุกกรณี ส่วนในภาษาเยอรมันจะใช้แทนเสียงนี้ก็ต่อเมื่ออยู่นำหน้าอักษร s และในคำยืมภาษาต่างประเทศเมื่ออยู่ในตำแหน่งหน้าสุดและออกเสียงตามสำเนียงท้องถิ่นของทางใต้

เสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง[แก้]

เสียงเสียดแทรก เพดานแข็ง ไม่ก้อง[แก้]

ในภาษาเยอรมัน อักษร ch ใช้แสดงรูปย่อยหน่วยเสียง 2 รูป คือเสียงเสียดแทรก เพดานอ่อน ไม่ก้อง (/x/) เมื่ออยู่ตามหลังสระหลัง (เหมือนในคำว่า Ach) และเสียงเสียดแทรก เพดานแข็ง ไม่ก้อง (/ç/) เมื่ออยู่ในตำแหน่งอื่น ๆ (เหมือนในคำว่า Ich)

เสียงกัก เพดานแข็ง ไม่ก้อง[แก้]

เสียงเดาะ ฟัน เพดานอ่อน ธนิต ไม่ก้อง[แก้]

ในภาษาซูลูและภาษาโคซา อักษร ch ใช้แทนเสียงเดาะ ฟัน เพดานอ่อน ธนิต ไม่ก้อง (/kǀʰ/)

เสียงกัก เส้นเสียง[แก้]

ในภาษาปาเลา อักษร ch ใช้แทนเสียงกัก เส้นเสียง (/ʔ/) เหมือนเสียง อ ในภาษาไทย

การถอดอักษรเป็นอักษรโรมัน[แก้]

ในหลาย ๆ ภาษาที่ไม่ใช้อักษรโรมันในระบบการเขียน ได้ใช้อักษร ch ในการถอดอักษรเป็นอักษรโรมัน ซึ่งใช้แทนหน่วยเสียงที่แตกต่างกัน

ภาษาไทย[แก้]

ตามระบบการถอดอักษรไทยเป็นอักษรโรมันแบบถ่ายเสียงของราชบัณฑิตยสถาน ได้กำหนดให้ถอดอักษร จ ฉ ช และ ฌ ที่อยู่ในตำแหน่งพยัญชนะต้นเป็นอักษร ch[1] แม้ว่าอักษรแต่ละตัวจะใช้แทนเสียงที่ต่างกัน คืออักษร จ ใช้แทนเสียงกักเสียดแทรก ปุ่มเหงือก-เพดานแข็ง ไม่ก้อง สิถิล (/t͡ɕ/) ส่วนอักษร ฉ ช และ ฌ ใช้แทนเสียงกักเสียดแทรก ปุ่มเหงือก-เพดานแข็ง ไม่ก้อง ธนิต (/t͡ɕʰ/) ก็ตาม อักษรทั้ง 4 ตัวเมื่ออยู่ในตำแหน่งพยัญชนะสะกดให้ถอดเป็น t เหมือนกันหมดตามเสียงอ่านจริง

ภาษาเกาหลี[แก้]

ตามระบบกระทรวงวัฒนธรรมเกาหลี 2000ของสาธารณรัฐเกาหลี ได้ใช้อักษร ch แทนอักษร ㅊ[2] ซึ่งอักษรดังกล่าวใช้แทนเสียงกักเสียดแทรก ปุ่มเหงือก-เพดานแข็ง ไม่ก้อง ธนิต (/t͡ɕʰ/) ส่วนในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี ซึ่งใช้ระบบแมกคูน-ไรซ์ชาวเออร์นั้น อักษร ch ใช้แทนอักษร ㅈ ส่วนอักษร ㅊ จะใช้อักษร ch' ในการถอด[3]

ภาษาจีน[แก้]

ตามระบบพินอินของสาธารณรัฐประชาชนจีน ได้ใช้อักษร ch แทนเสียงกักเสียดแทรก ปลายลิ้นม้วน ไม่ก้อง ธนิต (/ʈ͡ʂʰ/) ซึ่งตรงกับอักษร ㄔ ในระบบจู้อิน[4] เช่น 茶 (/ʈ͡ʂʰɑ˧˥/) ถอดเป็น chá

ภาษาญี่ปุ่น[แก้]

ち チ ในภาษาญี่ปุ่น อยู่ในวรรค ท- นิยมถอดรูปเป็น chi รวมทั้งพยางค์ผสมก็จะใช้ ch- ซึ่งออกเสียงอย่าง ช หรือ จ (เหมือนภาษาไทย)

ภาษาที่ใช้อักษรซีริลลิก[แก้]

ภาษาที่ใช้อักษรอาหรับ[แก้]

ในหลาย ๆ ภาษาที่รับอักษรอาหรับไปใช้เขียนภาษาของตน ได้สร้างอักษรเพิ่มขึ้นเพื่อให้เพียงพอกับเสียงในภาษา โดยหลาย ๆ ภาษา เช่น ภาษาเปอร์เซีย ภาษาอูรดู ฯลฯ ได้เพิ่มอักษร ﭺ ซึ่งเป็นอักษรที่ไม่มีในภาษาอาหรับแต่เดิม อักษรดังกล่าวนิยมถอดเป็นอักษรโรมันด้วยอักษร ch

ในภาษามลายู แม้ว่าจะใช้อักษร ﭺ ก็ตาม แต่เมื่อถอดเป็นอักษรโรมันแล้วกลับใช้อักษร c

อ้างอิง[แก้]

อักษรละติน

Aa Bb Cc Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Mm Nn Oo Pp Qq Rr Ss Tt Uu Vv Ww Xx Yy Zz

เครื่องหมายเสริม

Àà Ȁȁ Áá Ââ Ầầ Ấấ Ẫẫ Ẩẩ Ậậ Ãã Ää Ǟǟ Āā Ăă Ằằ Ắắ Ẵẵ Ặặ Ẳẳ Ȧȧ Ǡǡ Ạạ Åå Ḁḁ Ǻǻ Ȃȃ Ąą Ǎǎ Ảả Aʾẚ Ⱥ Ḃḃ Ḅḅ Ḇḇ ƀ Ɓɓ Ƃƃ Ćć Ĉĉ Ċċ Çç Ḉḉ Čč Ƈƈ Ȼȼ Ďď Ḋḋ Ḍḍ Ḏḏ Ḑḑ Ḓḓ Đđ Ɖɖ Ɗɗ Ƌƌ Èè Ȅȅ Éé Êê Ềề Ếế Ễễ Ệệ Ểể Ḛḛ Ëë Ēē Ḕḕ Ḗḗ Ĕĕ Ėė Ẹẹ E̩e̩ Ȇȇ Ȩȩ Ḝḝ Ęę Ěě Ẽẽ Ḙḙ Ẻẻ Ḟḟ Ƒƒ Ǵǵ Ĝĝ Ḡḡ Ğğ Ġġ Ģģ Ǧǧ Ǥǥ Ɠɠ Ĥĥ Ḣḣ Ḥḥ Ḧḧ Ȟȟ Ḩḩ Ḫḫ H̱ẖ Ħħ Ƕƕ Ìì Ȉȉ Íí Îî Ĩĩ Ḭḭ Ïï Ḯḯ Īī Ĭĭ Ȋȋ Įį Ǐǐ İi Ịị Ỉỉ Ɨɨ ɟ Ĵĵ J̌ǰ Ḱḱ Ǩǩ Ķķ Ḳḳ Ḵḵ Ƙƙ Ĺĺ Ļļ Ľľ Ḷḷ Ḹḹ Ḻḻ Ḽḽ Ƚƚ Łł ɫ Ḿḿ M̃m̃ Ṁṁ Ṃṃ Ǹǹ Ńń N̈n̈ Ññ Ņņ Ňň Ṅṅ Ṇṇ Ṉṉ Ṋṋ Ŋŋ Ɲɲ Ƞƞ Òò Ȍȍ Óó Őő Ôô Ồồ Ốố Ỗỗ Ộộ Ổổ Õõ Ṍṍ Ṏṏ Ȭȭ Öö Ȫȫ Ōō Ṑṑ Ṓṓ Ŏŏ Ȏȏ Ǒǒ Ȯȯ Ȱȱ Ọọ O̩o̩ Ǫǫ Ǭǭ Ơơ Ờờ Ớớ Ỡỡ Ợợ Ởở Ỏỏ Ɵɵ Øø Ǿǿ Ṕṕ Ṗṗ P̃p̃ Ƥƥ Ȑȑ Ŕŕ Ŗŗ Řř Ȓȓ Ṙṙ Ṛṛ Ṝṝ Ṟṟ ɽ Śś Ṥṥ Ŝŝ Şş Șș Šš Ṧṧ Ṡṡ Ṣṣ Ṩṩ S̩s̩ ȿ T̈ẗ Ţţ Țț Ťť Ṫṫ Ṭṭ Ṯṯ Ṱṱ Ŧŧ Ⱦ Ƭƭ Ʈʈ Ùù Ȕȕ Úú Űű Ûû Ũũ Ṹṹ Ṵṵ Üü Ṳṳ Ǜǜ Ǘǘ Ǖǖ Ǚǚ Ūū Ṻṻ Ŭŭ Ụụ Ůů Ȗȗ Ųų Ǔǔ Ṷṷ Ủủ Ưư Ừừ Ứứ Ữữ Ựự Ửử ʉ Ṽṽ Ṿṿ Ẁẁ Ẃẃ Ŵŵ Ẅẅ Ẇẇ Ẉẉ W̊ẘ Ẋẋ Ẍẍ Ỳỳ Ýý Ŷŷ Ÿÿ Ỹỹ Ȳȳ Ẏẏ Y̊ẙ Ỵỵ Ỷỷ Ƴƴ Źź Ẑẑ Żż Ẓẓ Žž Ẕẕ Ƶƶ Ȥȥ ɀ

ɑ Ææ Ǽǽ Ǣǣ Ðð Ǝǝ Əə Ɛɛ Ƒƒ Ɩɩ Ȝȝ Ɣɣ Ƣƣ Kʻĸ ƛ Ɔɔ Œœ Ȣȣ Ʀʀ Ʃʃ Þþ Ʊʊ ʌ Ʋʋ Ɯɯ ƿǷ ɥ Çç ɀ Ʒʒ Ǯǯ Ƹƹ Ƨƨ Зз Чч Ƽƽ Ƅƅ ʔ/Ɂ ǀ ǁ ǂ ǃ ʇ ʖ ʗ ʘ

ทวิอักษร

Bh bh Ch ch C̱h c̱h CÖ cö Cs cs Cu cu Dd dd Dh dh Dj dj Dx dx Dz dz Dž dž Ff ff Gb gb Gh gh Gi gi Gn gn Gy gy Hs hs Hu hu IJ ij Jö jö Kh kh Kp kp Ku ku Lj lj Lh lh Ll ll Ly ly Mb mb Mp mp Nd nd Ng ng Nh nh Nj nj Nk nk Ns ns Nt nt Ny ny Nz nz Ph ph Qu qu Rd rd Rh rh Rl rl Rn rn Rr rr Rt rt Sh sh Sv sv Sy sy Sz sz Th th Tj tj Tr tr Ts ts Tx tx Tz tz Wh wh Xh xh Xö xö Yh yh Yk yk Zh zh Zs zs Zv zv

ไตรอักษร

Dzs dzs Ngb ngb Ngh ngh Ngk ngk Nkp nkp Nth nth Nyk nyk Rnd rnd Sch sch

จตุอักษร

Nyng nyng

Stylistic variants

Carolingian G insular G () r rotunda long s (ſ)