โซเดียมไซยาไนด์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
โซเดียมไซยาไนด์
Sodium cyanide bonding
Sodium cyanide space filling
เลขทะเบียน
เลขทะเบียน CAS [143-33-9][CAS]
PubChem 8929
EC number 205-599-4
UN number 1689
RTECS number VZ7525000
SMILES
InChI
ChemSpider ID 8587
คุณสมบัติ
สูตรเคมี NaCN
มวลต่อหนึ่งโมล 49.0072 g/mol
ลักษณะทางกายภาพ ของแข็งสีขาว
กลิ่น จาง ๆ คล้ายอัลมอนด์
ความหนาแน่น 1.5955 g/cm3
จุดหลอมเหลว

563.7 °C, 837 K, 1047 °F

จุดเดือด

1496 °C, 1769 K, 2725 °F

ความสามารถละลายได้ ใน น้ำ 48.15 g/100 mL (10 °C)
63.7 g/100 mL (25 °C)
ความสามารถละลายได้ ละลายในแอมโมเนีย, เมทานอล, เอทานอล
ละลายได้บ้างในไดเมทิลฟอร์มาไมด์, SO2
ไม่ละลายในไดเมทิลซัลฟอไซด์
ดัชนีหักเหแสง (nD) 1.452
อุณหเคมี
Std enthalpy of
formation
ΔfHo298
-91 kJ/mol
Standard molar
entropy
So298
115.7 J/mol K
ความจุความร้อนจำเพาะ 70.4 J/mol K
ความอันตราย
การจำแนกของ EU a very toxic substance such as snake venom there is a dose below which there is no detectable toxic effect. T+ Dangerous for the Environment (Nature) N Corrosive C [1]
NFPA 704
NFPA 704.svg
0
4
0
 
R-phrases R26/27/28, R32, R50/53
S-phrases (S1/2), S7, S28, S29, S45, S60, S61
จุดวาบไฟ ไม่ติดไฟ
U.S. Permissible
exposure limit (PEL)
TWA 5 mg/m3[3]
LD50 6.44 mg/kg (หนู, ทางปาก)
4 mg/kg (แกะ, ทางปาก)
15 mg/kg (สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม, ทางปาก)
8 mg/kg (หนู, ทางปาก)[2]
สารอื่นที่เกี่ยวข้อง
แคทไอออนที่เกี่ยวข้อง โพแทสเซียมไซยาไนด์
 X mark.svg 14 (verify) (what is: Yes check.svg 10/X mark.svg 10?)
หากมิได้ระบุเป็นอื่น ข้อมูลข้างต้นนี้คือข้อมูลสาร ณ ภาวะมาตรฐานที่ 25 °C, 100 kPa
แหล่งอ้างอิงของกล่องข้อมูล

โซเดียมไซยาไนด์ (อังกฤษ: sodium cyanide) มีสูตรเคมีคือ NaCN มีลักษณะเป็นของแข็งสีขาว ละลายน้ำได้ นิยมใช้ในอุตสาหกรรมเหมืองแร่ทอง โซเดียมไซยาไนด์มีความเป็นพิษสูงมาก มีกลิ่นจาง ๆ คล้ายอัลมอนด์ แต่การได้กลิ่นนี้ขึ้นอยู่กับลักษณะทางพันธุกรรม[5] เมื่อผสมกับกรดจะได้แก๊สพิษ ไฮโดรเจนไซยาไนด์

NaCN + H2SO4 → HCN + NaHSO4

การผลิต[แก้]

เดิมโซเดียมไซยาไนด์ได้จากการกระบวนการแคสต์เนอร์–เคลล์เนอร์ ซึ่งเป็นการทำปฏิกิริยาระหว่างโซเดียมเอไมด์กับคาร์บอน:

NaNH2 + C → NaCN + H2

ต่อมา การผลิตโซเดียมไซยาไนด์ได้จากการทำปฏิกิริยาระหว่างไฮโดรเจนไซยาไนด์กับโซเดียมไฮดรอกไซด์:[6]

HCN + NaOH → NaCN + H2O

ในปี ค.ศ. 2006 มีการประมาณการว่าทั่วโลกผลิตโซเดียมไซยาไนด์จำนวนกว่า 500,000 ตัน

ความเป็นพิษ[แก้]

ดูบทความหลักที่: พิษไซยาไนด์

โซเดียมไซยาไนด์เป็นสารยับยั้งการหายใจระดับเซลล์ โดยมีผลต่อเอนไซม์ไซโตโครม ซี ออกซิเดสในไมโตคอนเดรีย ทำให้เซลล์ไม่สมารถใช้ออกซิเจนในการหายใจได้ เกิดภาวะเลือดเป็นกรดแล็กติก ทำให้กล้ามเนื้อล้า หายใจตื้น หมดสติและเสียชีวิต ขนาดของโซเดียมไซยาไนด์ที่ทำให้เสียชีวิตอยู่ที่ 200–300 มิลลิกรัม[7]

โซเดียมไซยาไนด์สามารถขจัดความเป็นพิษได้ด้วยไฮโดรเจนเพอร์ออกไซด์ (H2O2) โดยจะได้โซเดียมไซยาเนตและน้ำเป็นผลิตภัณฑ์:[6]

NaCN + H2O2 → NaOCN + H2O

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. Oxford MSDS
  2. Cyanides (as CN) - CDC
  3. Sodium cyanide (as CN) - CDC
  4. http://cameochemicals.noaa.gov/chemical/4477
  5. Online 'Mendelian Inheritance in Man' (OMIM) 304300
  6. 6.0 6.1 Andreas Rubo, Raf Kellens, Jay Reddy, Norbert Steier, Wolfgang Hasenpusch "Alkali Metal Cyanides" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry 2006 Wiley-VCH, Weinheim, Germany. doi:10.1002/14356007.i01_i01
  7. SODIUM CYANIDE: PROPERTIES, TOXICITY, USES AND ENVIRONMENTAL IMPACTS

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]