หม่อมเจ้ามารยาตรกัญญา ดิศกุล

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
หม่อมเจ้ามารยาตรกัญญา ดิศกุล
หม่อมเจ้า ชั้น 4
หม่อมเจ้ามารยาตรกัญญา ดิศกุล.jpg
ราชวงศ์จักรี
พระบิดาสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ
พระมารดาหม่อมแสง ดิศกุล ณ อยุธยา
ประสูติ8 เมษายน พ.ศ. 2445
สิ้นชีพตักษัย11 ธันวาคม พ.ศ. 2549 (104 ปี)
ธรรมเนียมพระยศของ
หม่อมเจ้ามารยาตรกัญญา ดิศกุล
การทูลฝ่าพระบาท
การแทนตนกระหม่อม/หม่อมฉัน
การขานรับกระหม่อม/เพคะ

หม่อมเจ้ามารยาตรกัญญา ดิศกุล (8 เมษายน พ.ศ. 2445 – 11 ธันวาคม พ.ศ. 2549) พระธิดาในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ประสูติแต่หม่อมแสง ดิศกุล ณ อยุธยา และเป็นพระราชนัดดาในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

หม่อมเจ้ามารยาตรกัญญา ดิศกุล มีพระนามลำลองว่า ท่านหญิงแย้ม[1] เป็นพระธิดาองค์แรกในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ที่ประสูติแต่หม่อมแสง ดิศกุล ณ อยุธยา (สกุลเดิม ศตะรัต) ทรงเติบโตมาพร้อมกับหม่อมเจ้าจงจิตรถนอม ดิศกุล (เชษฐภคินีต่างพระมารดา) พร้อมกับพระธิดาทั้งห้าพระองค์ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต ที่ประสูติแต่หม่อมเจ้าประสงค์สม บริพัตร ในสำนักของสมเด็จพระปิตุจฉาเจ้าสุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี ที่วังบางขุนพรหม[2]

หม่อมเจ้ามารยาตรกัญญาทรงเป็นเลขานุการสภากาชาดไทย มาตั้งแต่ครั้งสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้าทรงเป็นสภานายิกา กระทั่งเกษียณอายุราชการ

ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เมื่อสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพเสด็จไปลี้ภัยที่ปีนัง ระหว่าง พ.ศ. 2476 - พ.ศ. 2485 หม่อมเจ้ามารยาตรกัญญาประทับอยู่ที่เรือนไม้ของเจ้าจอมมารดาชุ่ม (อัยยิกา) ในวังวรดิศ พร้อมกับหม่อมเจ้าจงจิตรถนอม[3]

ในบั้นปลาย หม่อมเจ้ามารยาตรกัญญาประชวรและเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ นานหลายปี จนกระทั่งสิ้นชีพตักษัยเมื่อวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2549 สิริชันษา 104 ปี เป็นเจ้านายที่ชันษายืนยาวที่สุดเป็นอันดับที่สอง รองจาก หม่อมเจ้าพงษ์พิศมัย เกษมสันต์ ซึ่งสิ้นชีพตักษัยเมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2551 สิริชันษา 109 ปี สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเป็นองค์ประธานในพิธีพระราชทานเพลิงศพ เมื่อวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2550 ณ เมรุหลวงหน้าพลับพลาอิศริยาภรณ์ วัดเทพศิรินทราวาส

เครื่องราชอิสิรยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ และ หม่อมเจ้าหญิง จงจิตรถนอม ดิศกุล. จดหมายถึงหญิงใหญ่ (ฉบับชำระใหม่). กรุงเทพ : สถาพรบุ๊คส์, 2551. ISBN 978-974-16-6535-8
  2. หม่อมเจ้ามารยาตรกัญญา ดิศกุล , ส.ศิวรักษ์
  3. พูนพิศมัย ดิศกุล, หม่อมเจ้า. สิ่งที่ข้าพเจ้าพบเห็น ภาคจบ. กรุงเทพฯ : มติชน, พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2545, พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2551. 263 หน้า. ISBN 978-974-02-0188-5
  4. ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ วันที่ ๕ พฤษภาคม ๒๕๒๙, เล่ม ๑๐๓, ตอน ๘๒ ง ฉบับพิเศษ, ๑๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๒๙, หน้า ๑
  5. ราชกิจจานุเบกษา ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ (ชั้นต่ำกว่าสายสะพาย ชั้นสายสะพาย สมาชิกวุฒิสภา เนื่องในวโรกาสพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา วันที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๓๗)