พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดวงจันทร์ (ในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท)

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
บทความนี้เกี่ยวกับพระราชธิดาในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท สำหรับพระราชธิดาในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์ ดูที่ พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดวงจันทร์ (ในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์)
พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ
พระองค์เจ้าดวงจันทร์

พระอิสริยยศ พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ ชั้น 1
ฐานันดรศักดิ์ พระองค์เจ้า
ราชวงศ์ จักรี
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2326
สิ้นพระชนม์ 1 มีนาคม พ.ศ. 2411 (88 ปี)
พระราชบิดา สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท
พระมารดา เจ้าจอมมารดาฉิม

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดวงจันทร์ (13 สิงหาคม พ.ศ. 2326 — 1 มีนาคม พ.ศ. 2411) พระราชธิดาพระองค์ที่ 7 ในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาทประสูติแต่เจ้าจอมมารดาฉิม

พระประวัติ[แก้]

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดวงจันทร์ ประสูติเมื่อวันพุธที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2326[1] เป็นพระธิดาในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาทประสูติแต่เจ้าจอมมารดาฉิม ทรงเป็นพระราชธิดาพระองค์แรกที่ประสูติหลังอุปราชาภิเษกแล้ว

ในสมัยรัชกาลที่ 2 ได้ทำราชการอยู่ในพระบวรราชวัง ภายหลังสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์เสด็จสวรรคตแล้ว ได้ย้ายมาทำราชการอยู่ในพระบรมมหาราชวัง ปรากฏพระนามในปฐมวงศ์ พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวว่า[2]

"...พระเจ้าอยู่หัวกรมพระราชวังบวรสถานมงคล ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกย์นั้น... ได้มีพระราชบุตร พระราชบุตรีแต่นารีบาทบริจาริก แลพระสนมนางในอิกหลายพระองค์... จะขอออกพระนามแต่พระองค์ที่เปนสำคัญปรากฏ... พระราชบุตรีนั้น คือพระองค์เจ้าดวงจันทร์พระองค์ ๑ เปนผู้ใหญ่ กับพระองค์เจ้าดุสิดาอับศร ๑ สองพระองค์นี้ ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาไลยได้ทำราชการอยู่ในพระบวรราชวัง ครั้นพระเจ้าอยู่หัวกรมพระราชวังเสด็จสวรรคตแล้ว ได้ลงมาทำราชการอยู่ในพระบรมมหาราชวัง อยู่จนสิ้นแผ่นดินนั้น..."

พ.ศ. 2399 ในสมัยรัชกาลที่ 4 พระองค์เจ้าดวงจันทร์ มีพระชันษาได้ 73 ปีเท่าพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ทรงเป็นเจ้านายพระองค์แรกที่ทรงมีพระชันษายืนนานเท่ารัชกาลที่ 1 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงยินดี เสด็จไปพระราชทานเครื่องสักการะกับต้นไม้เงินต้นไม้ทองคู่หนึ่ง เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระองค์เจ้าดวงจันทร์ถึงในพระราชวังบวร แต่นั้นก็เป็นราชประเพณีถ้าเจ้านายมีพระชันษยืนเท่าพระชนมายุของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ก็จะทรงพระกรุณาพระราชทานเครื่องสักการะ ถ้าเป็นเจ้านายทรงศักดิ์สูงก็จะพระราชทานต้นไม้เงินต้นไม้ทองด้วยเฉลิมพระเกียรติด้วย แล้วเลยเป็นประเพณีสืบมาถึงรัชกาลอื่นภายหลัง แต่ในรัชกาลที่ 4 มีเพียงพระองค์เจ้าดวงจันทร์พระองค์เดียว ที่ได้รับพระราชทานเครื่องสักการะ[3]

พระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดวงจันทร์ สิ้นพระชนม์ในสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อวันจันทร์ที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2411 พระชันษา 88 ปี พระราชทานเพลิงพระศพ ณ พระเมรุวัดสระเกศ เมื่อวันศุกร์ที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2412

อ้างอิง[แก้]

  1. กรมศิลปากร. สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ (2554). ราชสกุลวงศ์ (PDF). กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร. p. 112.
  2. Accom Thailand. ปฐมวงศ์. สืบค้นเมื่อ 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2560.
  3. สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพเจ้านายพระชันษายืนในพระราชวงศ์จักรี. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ และหม่อมเจ้าจงจิตรถนอม ดิศกุล พระธิดา, พิมพ์ครั้งที่ 1 พ.ศ. 2474, แก้ไขปรับปรุง พ.ศ. 2486, พ.ศ. 2530. 153 หน้า. ISBN 974-8356-98-1