นายกรัฐมนตรีตุรกี

นายกรัฐมนตรี
แห่งสาธารณรัฐตุรกี
นายกรัฐมนตรี; แห่งสาธารณรัฐตุรกี
Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı (ตุรกี)
	คนสุดท้าย; บีนาลี ยึลดือรึม; 24 พฤษภาคม 2016 – 9 กรกฎาคม 2018
	ฝ่ายบริหารของรัฐบาลตุรกี
สมาชิกของ	คณะรัฐมนตรีตุรกี; สภาความมั่นคงแห่งชาติ
รายงานต่อ	รัฐสภา
จวน	ทำเนียบนายกรัฐมนตรี; (1925–1937); บัชบาคันลึกโคนูตู; (1937–2014); คฤหาสน์ชังกายา; (2014–2018)
ผู้แต่งตั้ง	ประธานาธิบดี ตามการลงคะแนนเสียงในสมัชชาใหญ่แห่งชาติ
วาระ	5 ปี (ระยะเวลาเดียวกับสมัชชาใหญ่แห่งชาติ) ขณะครองเสียงข้างมากในรัฐสภา ไม่มีการกำหนดวาระการดำรงตำแหน่ง
ตราสารจัดตั้ง	รัฐธรรมนูญตุรกี
ตำแหน่งก่อนหน้า	แกรนด์วิเซียร์แห่งจักรวรรดิออตโตมัน
สถาปนา	3 พฤษภาคม 1920; 106 ปีก่อน (รัฐบาลอังการา); 1 พฤศจิกายน 1923; 102 ปีก่อน (สาธารณรัฐ)
คนแรก	มุสทาฟา เคมัล อาทาทืร์ค (รัฐบาลอังการา); อิสเมท อีเนอนือ (สาธารณรัฐ)
คนสุดท้าย	บีนาลี ยึลดือรึม
ยกเลิก	9 กรกฎาคม 2018
รอง	รองนายกรัฐมนตรี
เว็บไซต์	www.basbakanlik.gov.tr

นายกรัฐมนตรีตุรกี มีชื่อทางการว่า นายกรัฐมนตรีแห่งสาธารณรัฐตุรกี (ตุรกี: Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı) เป็นหัวหน้ารัฐบาลของประเทศตุรกีใน ค.ศ. 1920 ถึง 2018 ภายใต้ระบบรัฐสภาเดิมของตุรกี นายกรัฐมนตรีเป็นผู้นำพรรคการเมืองในสมัชชาใหญ่แห่งชาติ และเป็นประธานคณะรัฐมนตรี ดังนั้น ผู้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีจึงมักเป็นบุคคลที่มีอิทธิพลเหนือกว่ประธานาธิบดีในทางการเมืองของตุรกี หน้าที่และอำนาจของตำแหน่งนี้มีการเปลี่ยนแปลงเป็นครั้งคราวตลอดประวัติศาสตร์การเมืองตุรกี ก่อนที่จะถูกยุบไปเนื่องจากการลงประชามติรัฐธรรมนูญใน ค.ศ. 2017

ประวัติตำแหน่ง

ในจักรวรรดิออตโตมัน (Ottoman Empire) นายกรัฐมนตรีคือ "สุลต่านแห่งออตโตมัน" ที่ดำรงตำแหน่งมหาเสนาบดี (Grand Viziers) โดยมหาเสนาบดี (Grand Viziers) มีบทบาทหน้าที่เหมือนยุโรปตะวันตกร่วมสมัยที่มีการปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ หลังจากนั้น ภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งออตโตมันฉบับปี 1876 ได้ระบุให้รัฐสภามีอำนาจแต่งตั้งและควบคุมนายกรัฐมนตรีและนายกรัฐมนตรีจะทำการแต่งตั้งคณะรัฐมนตรี

นายกรัฐมนตรีแห่งสาธารณรัฐตุรกีมีมาแล้วทั้งสิ้น 27 คน คนที่ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีตุรกีคนแรก คือ มุสตาฟา เคมาล อตาเติร์ก (ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีระหว่างวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2463 - 24 มกราคม พ.ศ. 2464) ซึ่งขณะที่ มุสตาฟา เคมาล อตาเติร์ก เขายังดำรงตำแหน่งประธานสมัชชาแห่งชาติอีกตำแหน่ง (ดำรงตำแหน่งประธานสมัชชาแห่งชาติระหว่างวันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2463 - 29 ตุลาคม พ.ศ. 2466) และจากนั้นเขาได้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐตุรกีระหว่างวันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2466 - 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2481

ปัจจุบันตำแหน่งนายกรัฐมนตรีตุรกีได้ถูกยุบลงหลังจากเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครอง

เส้นเวลา

อ้างอิง

แหล่งข้อมูลอื่น