กลองยาว

กลองยาว

กลองยาว เป็นเครื่องดนตรี สำหรับตีด้วยมือ ตัวกลองทำด้วยไม้ มีลักษณะกลมกลวง ขึงด้วยหนังมีหลายชนิด ถ้าทำด้วยหนังหน้าเดียว มีรูปยาวมากใช้สะพายในเวลาตี เรียกว่ากลองยาวหรือเถิดเทิง

ประวัติ

เชื่อกันว่ากลองยาวได้แบบอย่างมาจากพม่า ซึ่งนักโบราณคดีของรัฐบาลพม่ากล่าวกับกรมศิลปากร เมื่อ เดือนเมษายน พ.ศ. 2509 ในระหว่างการแสดงของคณะนาฏศิลป์ของกรมศิลปากรเพื่อเชื่อมความสัมพันธไมตรีของรัฐบาลไทย-พม่า ณ กรุงย่างกุ้งและมัณฑเลย์ว่าพม่าได้แบบอย่างกลองยาวมาจากไทใหญ่อีกทอดหนึ่ง ในสมัยกรุงธนบุรี หรือต้นกรุงรัตนโกสินทร์ สมัยที่ไทยกับพม่ากำลังทำสงครามกัน เวลาพักรบ ทหารพม่าก็เล่น "กลองยาว" กันสนุกสนาน พวกชาวไทยได้เห็นก็จำแบบอย่างมาเล่นบ้าง แต่บางท่านก็เล่าว่า กลองยาวของพม่าแบบนี้ มีชาวพม่าพวกหนึ่งนำเข้ามาเล่นในงานที่มีกระบวนแห่ เช่น บวชนาค ทอดกฐิน เป็นต้น และนิยมเล่นกันเป็นที่รื่นเริง สนุกสนานในเทศกาลสงกรานต์ และเล่นกันแพร่หลายไปแทบทุกหัวบ้านหัวเมือง

หนังสือ ระบำ รำ ฟ้อน ของกรมศิลปากร ระบุว่า กลองยาวเข้ามาสู่ดินแดนไทยในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ด้วยมีชาวพม่ากลุ่มหนึ่งอพยพเข้ามาในดินแดนไทยและทำการเผยแพร่ ปรากฏเป็นบทร้องในการแสดงไทย และมีผู้แต่งเนื้อเพลงโดยใช้ทำนองเพลงพม่าขึ้นหลายเพลง เครื่องแต่งกายเลียนแบบชุดพม่า ด้วยการสวมเสื้อแขนกว้าง นุ่งโสร่ง และมีผ้าโพกศีรษะ หากไม่สะดวกอาจสวมกางเกงมีเชิงปลายขา เสื้อคอกลมแขนสั้น มีผ้าคาดพุง และใช้ผ้าโพกศีรษะ โดยยังคงอัตลักษณ์ความเป็นพม่าซึ่งเป็นเจ้าของเดิมคือการโพกศีรษะ

กลองยาววงหนึ่ง ๆ จะใช้กลองยาวหลายลูกก็ได้ เครื่องดนตรีที่ใช้บรรเลงร่วม มี ฉิ่ง, ฉาบเล็ก, กรับ, โหม่ง เรียกการเล่นชนิดนี้ว่า "เถิดเทิง" หรือ "เทิงกลองยาว" ที่เรียกเช่นนี้เข้าใจว่า เรียกตามเสียงกลองที่ตีและตามรูปลักษณะกลองยาว

ดูเพิ่ม

• เครื่องดนตรีไทย

อ้างอิง

• พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542