โอะเซะชิ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
โอะเซะชิ
ตัวอย่างของโอะเซะชิ-เรียวริ
Osechi legend
อาหาร: 1: กุ้งเคี่ยว, 2: ทะซุกุริ, 3: นิชิเมะ ผักหรือเห็ด, 4: คะมะโบะโกะ, 5: ดะเตะมะกิ, 6: ของขบเคี้ยว, 7: คนบุมะกิ, 8:คุริกินตัง, 9: โทะบิโกะ, 10: ปลาบรีมทะเลย่าง, 11: คะซุโนะเกะ, 12: ผักดอง, 13: ของหวาน, 14: อาหารเริ่มแรก, 15: ถั่วดำ, 16: กุ้งมังกรย่าง

โอะเซะชิ (御節/ お節) หรือ โอะเซะชิ-เรียวริ (御節料理/ お節料理) (เรียวริ แปลว่า การทำอาหาร) เป็นสำรับอาหารสำหรับเทศกาลปีใหม่ในญี่ปุ่น เป็นขนบประเพณีที่มีมาตั้งแต่ยุคเฮอัง โอะเซะชิ นั้นจะถูกจัดเรียงอยู่ในกล่องสี่เหลี่ยมสามหรือสี่กล่องที่เรียกว่า จูบะโกะ (重箱) ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับกล่อง เบนโต ซึ่งจูบะโกะนั้นจะถูกเก็บไว้โดยการซ้อนกัน ทั้งก่อนการใช้งานและหลังใช้งาน ซึ่งโอะเซะชินั้น มักรับประทานร่วมกับ โทะโซะ

ชาวญี่ปุ่นจะรับประทานโอะเซะชิเรียวริกันในช่วงเวลาสามวันหลังวันขึ้นปีใหม่ (1 มกราคม) ซึ่งนิยมรับประทานโอะเซะชิเรียวริเป็นมื้อแรกของปีพร้อมกับครอบครัว

ประวัติ[แก้]

จากวัฒนธรรมของญี่ปุ่นที่มีมาแต่โบราณที่ว่า ในเทศกาลสำคัญจะต้องถวายอาหารแด่เทพเจ้า เป็นการร่วมเฉลิมฉลองไปกับเทพเจ้า ซึ่งในยุคเฮอัง นั้น ได้กำหนดวันที่จะถวายอาหารไว้อยู่หนึ่งวัน แล้วเทพเจ้าก็จะประทานพรโชคลาภให้อยู่ 5 เทศกาลนั่นคือ วันที่ 7 มกราคม เทศกาลจินจิสึ (人日) วันที่ 3 มีนาคม เทศกาลโจชิ (上巳) หรือเทศกาลดอกท้อ (แต่มักเรียกกันว่า วันเด็กหญิง) วันที่ 5 พฤษภาคม เทศกาลทังโงะ (端午) หรือวันเด็กผู้ชาย วันที่ 7 กรกฎาคม เทศกาลทะนะบะตะ (七夕) และวันที่ 9 กันยายน เป็นวันโจโย (重陽) หรือเทศกาลดอกเบญจมาศ

จุดกำเนิดของ โอะเซะชิ นั้นมาจากการที่ทั้งครอบครัวมาถวายอาหารต่อเทพเจ้าพร้อมกัน เรียกสำรับอาหารนั้นว่า โอะเซกกุ (お節供) อันเป็นที่มาของคำว่า โอะเซะชิ นอกจากนี้ ยังมีคำเรียกโอะเซะชิเป็นอย่างอื่นด้วย คือ เซกกุ (節供), เซะชิเอะ (節会) และ เซะสึนิชิ (節日)

ก่อนหน้ายุคเอะโดะ โอะเซะชิไม่ได้มีรูปร่างหน้าตาอย่างในปัจจุบัน เมื่อมีการเฉลิมฉลองกันในหมู่ชนชั้นซะมุไรก็จะมีการจัดอาหารมงคลสำหรับการฉลองใส่จูบะโกะ ซึ่งเป็นครั้งแรกที่อาหารได้ถูกจัดลงไปในกล่องเช่นนี้ การที่กล่องมีหลายชั้นนั้นแสดงถึงการเฉลิมฉลองที่ซ้ำแล้วซ้ำอีก ซึ่งในปัจจุบันก็ยังคงจัดอาหารโอะเซะชิใส่กล่องไม้ทาแลคเกอร์ซ้อนกันอยู่ โดยในแต่ละชั้นก็จะบรรจุอาหารที่แตกต่างกันไปอย่างมีระเบียบ

ในปัจจุบัน วัฒนธรรมการรับประทานโอะเซะชินี้ก็ยังคงอยู่ แต่คนญี่ปุ่นรุ่นใหม่ส่วนมากทำโอะเซะชิไม่เป็น แต่ถึงกระนั้นชาวญี่ปุ่นก็ยังสืบทอดการรับประทานอาหารพิเศษในวันปีใหม่นี้อยู่ โดยการซื้อโอะเซะชิสำเร็จรูปจากร้านค้าหรือห้างสรรพสินค้า

ตัวอย่างอาหาร[แก้]

การจัดวางแบบอื่นของโอะเซะชิ

อาหารในโอะเซะชิ แต่ละอย่างมีความหมายพิเศษของมันเพื่อการฉลองปีใหม่ ตัวอย่างบางส่วนเป็น:

  • ไดได (橙) หรือ ส้มจี๊ดญี่ปุ่น ไดไดนั้นมีความหมาย คือ "จากรุ่นสู่รุ่น" เมื่อเขียนแบบคันจิ จะเขียนได้ว่า 代 ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความปรารถนาสำหรับเด็กในวันขึ้นปีใหม่
  • ดะเตะมะกิ (伊達巻/ 伊達巻き) หรือไข่เจียวม้วน ซึ่งมีลักษณะการเจียวไม่เหมือนกับไข่เจียวธรรมดา อาจจะผสมไปด้วยกุ้งหรือปลาบด เป็นสัญลักษณ์ของความปรารถนาสำหรับวันมหามงคล
  • คะมะโบะโกะ (蒲鉾) เนื้อปลาบดนึ่งเป็นก้อน จะถูกหั่นแล้วจัดวางสลับกันเป็นชิ้นสีแดง (หรือชมพู) และขาว จากสีนั้นมีความหมายถึงอาทิตย์อุทัยของญี่ปุ่น
  • คะซุโนะโกะ (数の子) หรือไข่ปลาแฮร์ริง คะซุ มีความหมายว่า "จำนวน" ส่วน โนะโกะ มีความหมายว้า "เด็ก" หรือก็คือ "เด็กจำนวนมาก" ในเทศกาลปีใหม่นั่นเอง
  • คนบุ (昆布) เป็นสาหร่ายประเภทหนึ่ง มีความหมายเกี่ยวข้องกับคำว่า "โยะโระโกะบุ" (喜ぶ) ซึ่งมีความหมายว่า "ยินดี"
  • คุโระมะเมะ (黒豆) หรือ ถั่วเหลืองดำ มีความนุ่มกำลังดี มะเมะ มีความหมายว่า "สุขภาพ" ซึ่งก็คือปรารถนาให้สุขภาพแข็งแรงสมบูรณ์
  • โคฮะกุนะมะซุ (紅白なます) เป็นผักสีขาว-แดง ที่นิยมทำเป็นก้อน ซึ่งทำมาจาก แครอทซอย และ ผักกาดหัวซอย และแช่ในน้ำส้มสายชูชนิดพิเศษ
  • ไต (鯛) หรือปลาบรีมทะเลสีแดง ไทมีความเกี่ยวข้องกับคำว่า เมะเดะไต สัญลักษณ์ของเทศกาลอันเป็นมงคล
  • อะวะซุเกะ (粟漬)ปลาโคะโนะชิโระก่อนที่จะเจริญเติบโตเต็มที่ ต้มแล้วหมักในน้ำส้มสายชู ใส่สีเหลืองที่ทำจากดอกการ์ดิเนีย เป็นการขอพรให้สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ดีไม่มีอุปสรรค
  • เอะบิ (エビ) กุ้งซึ่งปรุงรสด้วยสาเกและซอสถั่วเหลือง

ที่มา[แก้]