เจ้าชายรัชทายาทซาโด

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก องค์ชายรัชทายาทซาโด)
เจ้าชายรัชทายาทซาโด
Crown prince Sado of Joseon.jpg

พระนาม ลี ซอน (이선, 李愃)
พระนามเต็ม องค์ชายรัชทายาทซาโด
พระอิสริยยศ องค์ชายรัชทายาทแห่งโจซอน
ราชวงศ์ โชซอน
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ ค.ศ. 1735
สวรรคต ค.ศ. 1762
(พระชนมายุได้ 27 พรรษา)
พระราชบิดา พระเจ้ายองโจ
พระราชมารดา พระสนมยอง ตระกูลลี
พระชายา พระชายาฮเยบิน ตระกูลฮง
พระโอรส/ธิดา องค์ชายรัชทายาทอีซอ, องค์ชายลีซาน

องค์ชายรัชทายาทจังฮอน (เกาหลี: 장헌세자, ฮันจา: 莊獻世子, MC: Jangheonseja, MR: Changhǒnseja) หรือ องค์ชายรัชทายาทซาโด (เกาหลี: 사도세자, ฮันจา: 思悼世子, MC: Sadoseja, MR: Sadoseja ค.ศ. 1735 - ค.ศ. 1762) เป็นพระโอรสองค์ที่สองของพระเจ้ายองโจ กับสนมยอง ตระกูลลี ในสมัยพระเจ้าโคจงมีการแต่งตั้งองค์ชายซาโดให้มีฐานะเป็นกษัตริย์ พระนามว่า พระเจ้าจังโจ (장조, 莊祖) และต่อมาได้รับสถาปนาเป็น พระจักรพรรดิอี (의황제, 懿皇帝)

เนื่องจากรัชทายาทองค์ก่อน คือ องค์ชายรัชทายาทฮโยจัง สิ้นพระชนม์ไปในพ.ศ. 2271 ราชวงศ์โชซอนอยู่ในภาวะไร้ผู้สืบทอด บรรดาสนมของพระเจ้ายองโจก็ยังไม่มีพระโอรสเลย ดังนั้น เมื่อองค์ชายจังฮอนประสูติในพ.ศ. 2278 ที่พระราชวังชางเกียงกุง จึงได้รับแต่งตั้งเป็นวังเซจา (องค์ชายรัชทายาท) ทันที องค์ชายจังฮอนทรงเรียนรู้ได้เร็ว ทรงย้ายไปที่ทงกุง (ตำหนักตะวันออก) อันเป็นที่อยู่เดิมของมเหสีซอนอีของพระเจ้าคยองจง เนื่องจากองค์ชายจังฮอนเป็นพระโอรสองค์เดียวในขณะนั้นของพระเจ้ายองโจ พระเจ้ายองโจจึงทรงเข้มงวดกับการศึกษาขององค์ชายจังฮอนอย่างมาก ในพ.ศ. 2287 องค์ชายจังฮอนอภิเษกกับพระชายาจากตระกูลฮง (พระชายาฮเยคยอง) ธิดาของฮงพงฮัน

ปกติพระเจ้ายองโจและสนมลียองบินจะไปหาองค์ชายจังฮอนบ่อยๆ แต่นางในที่รับใช้องค์ชายอยู่ที่ทงกุงนั้นเป็นคนรับใช้เก่าของมเหสีซอนอีและพระเจ้ายองโจ จึงตั้งแง่รังเกียจพระเจ้ายองโจเพราะทรงยึดบัลลังก์มาจากพระเจ้าเคียงจง พระเจ้ายองโจจึงเลิกเสด็จไปหาองค์ชายจังฮอน ความสัมพันธ์พ่อลูกจึงเหินห่าง องค์ชายจังฮอนจึงกลายเป็นองค์ชายที่ขาดการใส่ใจ มีเพียงองค์หญิงฮวาเปียงที่เป็นพระขนิษฐาเท่านั้น ที่ยังพูดคุยกับองค์ชายจังฮอนอยู่

จนในพ.ศ. 2291 องค์หญิงฮวาเปียงพระขนิษฐาของพระองค์สิ้นพระชนม์ องค์ชายจังฮอนเสียพระทัยมาก ทรงเริ่มแสดงอาการผิดปกติทางจิต ประกอบกับองค์ชายจังฮอนประชวรบ่อย ในพ.ศ. 2295 ประชวรเป็นโรคหัด องค์ชาวจังฮอนมีพระโอรสพระองค์แรกในพ.ศ. 2293 คือ องค์ชายรัชทายาทอึยโซ แต่มีพระชนม์ชีพอยู่สองปีก็สิ้นพระชนม์ ในพ.ศ. 2295 พระโอรสประสูติอีกองค์ ได้รับแต่งตั้งเป็นวังเซซุน (พระนัดดารัชทายาท) ทันที (ภายหลังครองราชย์เป็นพระเจ้าจองโจ) ในพ.ศ. 2300 พระมเหสีอินวอนพระอัยยิกาเลี้ยงและมเหสีจองซองพระมารดาเลี้ยงสิ้นพระชนม์ องค์ชายจังฮอนมีอาการทางพระสติหนักขึ้น[1] ทรงสังหารขันทีซังกุงต่างๆคนรับใช้ตลอดจนหมอหลวง ทำให้ทรงเป็นที่หวาดกลัวไปทั่ววัง และยังทรงคบค้ากับนางทรงที่ชานเมืองฮันยาง[2] พระเจ้ายองโจก็ทรงทราบเรื่องพระอาการของพระโอรสดีแต่ทรงไม่กล้าทำอะไรเพราะเป็นพระโอรส ในพ.ศ. 2304 ทรงทุบตีพระชายาน้อยพระองค์หนึ่งจนเสียชีวิต และทรงตามรังควานพระเชษฐภคินีองค์หญิงฮวาวาน[3]

ในพ.ศ. 2305 ขุนนางฝ่ายโนนนถายฎีกาให้พระเจ้ายองโจลงพระอาญาพระโอรส องค์ชายจังฮอนจขึงจับเอาญาติของขุนนางเหล่านั้นมาทรมานจนเสียชีวิต และขู่จะสังหารบุตรชายของอัครเสนาบดีชินมัน คือ องค์ชายยองซอง ทรงถึงขนาดจะปีนกำแพงวังไปสังหารองค์ชายยองซอง พระมารดาสนมลีทนไม่ไหว ขอให้พระเจ้ายองโจทรงพระอาญาองค์ชายจังฮอน พระเจ้ายองโจจึงมีพระราชโองการปลดองค์ชายจังฮอนและพระชายาฮเยคยอง และบังคับให้องค์ชายจังฮอนเข้าไปอยู๋ในกล่องข้าว หลังจากอยู่ในกล่องเจ็ดวัน องค์ชายจังฮอนก็สิ้นพระชนม์

ภายหลังพระเจ้ายองโจทรงรู้สึกเสียพระทัยที่ทรงลงพระอาญากับพระโอรส จึงแต่งตั้งองค์ชายจังฮอนขึ้นใหม่เป็นองค์ชายรัชทายาทซาโด พระโอรสขององค์ชายซาโด คือ พระเจ้าจองโจ ทรงพยายามอย่างมากที่จะล้างมลทินให้พระราชบิดา ทำให้เกิดคำถามขึ้นว่า องค์ชายซาโดประชวรจริงหรือเป็ฯการใส่ร้ายของขุนนางฝ่ายโนนน แต่บันทึกของพระนางฮเยคยองกล่าวว่าองค์ชายซาโดทรงมีอาการทางพระสติจริงๆ

พระโอรสและธิดา[แก้]

พระชายาฮเยคยอง ตระกูลฮง แห่งพยองซาน[แก้]

  • องค์ชายรัชทายาทอึยโซ อีจอง (พ.ศ. 2293 - 2295)
  • พระเจ้าจองโจ (พ.ศ. 2295-2343)
  • องค์หญิงชองยอน
  • องค์หญิงชองซุน

พระสนมซุกบิน ตระกูลอิม[แก้]

พระสนมคยองบิน ตระกูลปาร์ค[แก้]