เจ้าชายรัชทายาทซาโด

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก องค์ชายรัชทายาทซาโด)
เจ้าชายรัชทายาทซาโด

พระนาม ลี ซอน (이선, 李愃)
พระนามเต็ม องค์ชายรัชทายาทซาโด
พระอิสริยยศ องค์ชายรัชทายาทแห่งโจซอน
ราชวงศ์ โชซอน
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ ค.ศ. 1735
สวรรคต ค.ศ. 1762
(พระชนมายุได้ 27 พรรษา)
พระราชบิดา พระเจ้ายองโจ
พระราชมารดา พระสนมยองบิน ตระกูลอี แห่งจอนอึย
พระชายา พระชายาฮเยบิน ตระกูลฮง
พระโอรส/ธิดา องค์ชายรัชทายาทอึยโซ, องค์ชายรัชทายาทอีซาน

องค์ชายรัชทายาทจางฮอน (เกาหลี: 장헌세자, ฮันจา: 莊獻世子, MC: Jangheonseja, MR: Changhǒnseja) หรือ องค์ชายรัชทายาทซาโด (เกาหลี: 사도세자, ฮันจา: 思悼世子, MC: Sadoseja, MR: Sadoseja ค.ศ. 1735 - ค.ศ. 1762) เป็นพระโอรสองค์ที่สองของพระเจ้ายองโจ กับสนมยองบิน ตระกูลอี แห่งจอนอึย ในสมัยพระเจ้าโคจงมีการแต่งตั้งองค์ชายซาโดให้มีฐานะเป็นกษัตริย์ พระนามว่า พระเจ้าจางโจ (장조, 莊祖) และต่อมาได้รับสถาปนาเป็น พระจักรพรรดิอึย (의황제, 懿皇帝)

เนื่องจากรัชทายาทองค์ก่อน คือ องค์ชายรัชทายาทฮโยจาง สิ้นพระชนม์ไปในพ.ศ. 2271 ราชวงศ์โชซอนอยู่ในภาวะไร้ผู้สืบทอด บรรดาสนมของพระเจ้ายองโจก็ยังไม่มีพระโอรสเลย ดังนั้น เมื่อองค์ชายจางฮอนประสูติในพ.ศ. 2278 ที่พระราชวังชางเกียงกุง จึงได้รับแต่งตั้งเป็นวังเซจา (องค์ชายรัชทายาท) ทันที องค์ชายจางฮอนทรงเรียนรู้ได้เร็ว ทรงย้ายไปที่ทงกุง (ตำหนักตะวันออก) อันเป็นที่อยู่เดิมของมเหสีซอนอีของพระเจ้าคยองจง เนื่องจากองค์ชายจางฮอนเป็นพระโอรสองค์เดียวในขณะนั้นของพระเจ้ายองโจ พระเจ้ายองโจจึงทรงเข้มงวดกับการศึกษาขององค์ชายจางฮอนอย่างมาก ในพ.ศ. 2287 องค์ชายจางฮอนอภิเษกกับพระชายาจากตระกูลฮง (พระชายาฮเยคยอง) ธิดาของฮงพงฮัน

ปกติพระเจ้ายองโจและสนมอียองบินจะไปหาองค์ชายจางฮอนบ่อยๆ แต่นางในที่รับใช้องค์ชายอยู่ที่ทงกุงนั้นเป็นคนรับใช้เก่าของมเหสีซอนอีและพระเจ้าคย็องจง จึงตั้งแง่รังเกียจพระเจ้ายองโจเพราะทรงยึดบัลลังก์มาจากพระเจ้าคย็องจง พระเจ้ายองโจจึงเลิกเสด็จไปหาองค์ชายจางฮอน ความสัมพันธ์พ่อลูกจึงเหินห่าง องค์ชายจางฮอนจึงกลายเป็นองค์ชายที่ขาดการใส่ใจ มีเพียงองค์หญิงฮวาพยองที่เป็นพระเชษฐภคินีเท่านั้น ที่ยังพูดคุยกับองค์ชายจางฮอนอยู่

จนในพ.ศ. 2291 องค์หญิงฮวาพยองพระเชษฐภคินีของพระองค์สิ้นพระชนม์ องค์ชายจางฮอนเสียพระทัยมาก ทรงเริ่มแสดงอาการผิดปกติทางจิต ประกอบกับองค์ชายจางฮอนประชวรบ่อย ในพ.ศ. 2295 ประชวรเป็นโรคหัด องค์ชาวจางฮอนมีพระโอรสพระองค์แรกในพ.ศ. 2293 คือ องค์ชายรัชทายาทอึยโซ แต่มีพระชนม์ชีพอยู่สองปีก็สิ้นพระชนม์ ในพ.ศ. 2295 พระโอรสประสูติอีกองค์ ได้รับแต่งตั้งเป็นวังเซซุน (พระนัดดารัชทายาท) ทันที (ภายหลังครองราชย์เป็นพระเจ้าจองโจ) ในพ.ศ. 2300 พระมเหสีอินวอนพระอัยยิกาเลี้ยงและมเหสีจองซองพระมารดาเลี้ยงสิ้นพระชนม์ องค์ชายจางฮอนมีอาการทางพระสติหนักขึ้น[1] ทรงสังหารขันทีซังกุงต่างๆคนรับใช้ตลอดจนหมอหลวง ทำให้ทรงเป็นที่หวาดกลัวไปทั่ววัง และยังทรงคบค้ากับนางทรงที่ชานเมืองฮันยาง[2] พระเจ้ายองโจก็ทรงทราบเรื่องพระอาการของพระโอรสดีแต่ทรงไม่กล้าทำอะไรเพราะเป็นพระโอรส ในพ.ศ. 2304 ทรงทุบตีพระชายาน้อยพระองค์หนึ่งจนเสียชีวิต และทรงตามรังควานพระขนิษฐาคือองค์หญิงฮวาวาน[3]

ในพ.ศ. 2305 ขุนนางฝ่ายโนนนถายฎีกาให้พระเจ้ายองโจลงพระอาญาพระโอรส องค์ชายจางฮอนจขึงจับเอาญาติของขุนนางเหล่านั้นมาทรมานจนเสียชีวิต และขู่จะสังหารบุตรชายของอัครเสนาบดีชินมัน คือ องค์ชายยองซอง ทรงถึงขนาดจะปีนกำแพงวังไปสังหารองค์ชายยองซอง พระมารดาสนมอียองบินทนไม่ไหว ขอให้พระเจ้ายองโจทรงพระอาญาองค์ชายจางฮอน พระเจ้ายองโจจึงมีพระราชโองการปลดองค์ชายจางฮอนและพระชายาฮเยคยอง และบังคับให้องค์ชายจางฮอนเข้าไปอยู๋ในกล่องข้าว หลังจากอยู่ในกล่องเจ็ดวัน องค์ชายจางฮอนก็สิ้นพระชนม์

ภายหลังพระเจ้ายองโจทรงรู้สึกเสียพระทัยที่ทรงลงพระอาญากับพระโอรส จึงแต่งตั้งองค์ชายจางฮอนขึ้นใหม่เป็นองค์ชายรัชทายาทซาโด พระโอรสขององค์ชายซาโด คือ พระเจ้าจองโจ ทรงพยายามอย่างมากที่จะล้างมลทินให้พระราชบิดา ทำให้เกิดคำถามขึ้นว่า องค์ชายรัชทายาทซาโดประชวรจริงหรือเป็นการใส่ร้ายของขุนนางฝ่ายโนนน แต่บันทึกของพระนางฮเยคยองกล่าวว่าองค์ชายรัชทายาทซาโดทรงมีอาการทางพระสติจริงๆ

พระราชวงศ์[แก้]

  • พระราชบิดา : พระเจ้ายองโจ (영조 ,英祖大王 ,1694-1776)
  • พระราชมารดา : พระสนมยองบิน ตระกูลอี แห่งจอนอึย (영빈 이씨 ,暎嬪 李氏 ,1696-1764)
  • พระชายา : พระชายาฮเยคยอง ตระกูลฮง แห่งพยองซาน (혜경세자빈 홍씨 ,惠敬世子嬪 洪氏 ,1735-1815) ภายหลังได้รับการสถาปนาเป็นพระมเหสีฮอนคยอง ตระกูลฮง (헌경황후 홍씨 ,獻敬王后 洪氏)
  • พระสนม
    • พระสนมยางเจ ตระกูลอิม (양제 임씨 ,良娣 林氏) ภายหลังได้รับแต่งตั้งเป็นพระสนมซุกบิน ตระกูลอิม (숙빈 임씨 ,肅嬪 林氏)
    • พระสนมซูชิก ตระกูลปาร์ค (수칙 박씨 ,守則 朴氏 ,?-1761)ภายหลังได้รับแต่งตั้งเป็นพระสนมควีอิน ตระกูลปาร์ค (귀인 박씨 ,貴人 朴氏) และพระสนมคยองบิน ตระกูลปาร์ค (경빈 박씨 ,景嬪 朴氏)
    • พระสนมยางเจ (양제 ,良娣)
  • พระโอรส
    • องค์ชายรัชทายาทอึยโซ , อีจอง (의소세손 정 ,懿昭世孫 琔 ,1750-752) พระโอรสองค์แรกของพระชายาฮเยคยอง ตระกูลฮง แห่งพยองซาน
    • องค์ชายรัชทายาทอีซาน (이산세손 ,李祘世孫 ,1752-1800) พระโอรสองค์ที่สองของพระชายาฮเยคยอง ตระกูลฮง แห่งพยองซาน
    • องค์ชายอึนออน , อีอิน (은언군 인 ,恩彦君 䄄 ,1754-1801) พระโอรสองค์แรกของพระสนมซุกบิน ตระกูลอิม พระอัยกา (ปู่) ของพระเจ้าชอลจง
    • องค์ชายอึนซิน , อีจิน (은신군 진 ,恩信君 禛 ,1755-1771) พระโอรสองค์ที่สองของพระสนมซุกบิน ตระกูลอิม พระปัยกา (ปู่ทวด) บุญธรรมของพระเจ้าโคจง
    • องค์ชายอึนจอน , อีชัน (은전군 찬 ,恩全君 禶 ,1759-1778) พระโอรสองค์เดียวของพระสนมคยองบิน ตระกูลปาร์ค
  • พระธิดา
    • องค์หญิงชองยอน (청연군주 ,淸衍郡主 ,1754-1821) พระธิดาองค์แรกของพระชายาฮเยคยอง ตระกูลฮง แห่งพยองซาน
    • องค์หญิงชองซอน (청선군주 ,淸璿郡主 ,1756-1802) พระธิดาองค์ที่สองของพระชายาฮเยคยอง ตระกูลฮง แห่งพยองซาน
    • องค์หญิงชองกึน (청근현주 ,淸瑾縣主 ,1758-1792) พระธิดาองค์เดียวของพระสนมคยองบิน ตระกูลปาร์ค