พระเจ้าแทจง
| พระเจ้าแทจง |
|
|---|---|
 |
|
| พระบรมนามาภิไธย | พระเจ้าแทจง |
| พระอิสริยยศ | พระมหากษัตริย์แห่งเกาหลี |
| ราชวงศ์ | โชซอน |
| ครองราชย์ | พ.ศ. 1943—พ.ศ. 1961 |
| ระยะครองราชย์ | 18 ปี |
| รัชกาลก่อนหน้า | จองจง |
| รัชกาลถัดไป | เซจง |
| ข้อมูลส่วนพระองค์ | |
| พระราชสมภพ | - |
| สวรรคต | พ.ศ. 1965 |
| พระราชบิดา | พระเจ้าแทโจ |
| พระราชมารดา | พระมเหสีชินอึย |
| พระมเหสี | พระมเหสีวอนกยอง |
| พระราชโอรส/ธิดา | พระเจ้าเซจงมหาราช |
| พระเจ้าแทจง | |
|---|---|
| ฮันกึล | 태종 |
| ฮันจา | 太宗 |
| RR | Taejong |
| MR | T'aejong |
| ชื่อตอนเกิด | |
| ฮันกึล | 이방원 |
| ฮันจา | 李芳遠 |
| RR | I Bang-won |
| MR | Yi Pangwŏn |
พระเจ้าแทจง (เกาหลี: 태종, ฮันจา: 太宗, MC: Taejong, MR: T'aejong ค.ศ. 1367 - ค.ศ. 1422) เป็นกษัตริย์พระองค์ที่ 3 แห่งราชวงศ์โชซอน (ค.ศ. 1400 - ค.ศ. 1418) ของเกาหลี ทรงเป็นพระราชบิดาของพระเจ้าเซจงมหาราช
เนื้อหา |
[แก้] ช่วงชิงบัลลังก์
พระเจ้าแทจงพระนามเดิมว่า ลีบังวอน (이방원, 李芳遠) เป็นบุตรชายที่คนห้าของลีซองกเย (이성계, 李成桂) และนางจากตระกูลฮัน ลีซองกเยเป็นขุนพลของราชวงศ์โครยอที่สามารถต้านทานการรุกรานของต่างชาติได้ และลีบังวอนเองก็ได้มีโอกาสรับราชการในสมัยโครยอ และมีส่วนช่วยเหลือบิดาของตนในการปราบดาภิเษกก่อตั้งราชวงศ์ใหม่ ผลงานที่สำคัญที่สุดของลีบังวอนคือ การสังหารจองมงจู (정몽주, 鄭夢周) ในค.ศ. 1392 จองมงจูเป็นขุนนางที่เป็นแกนนำในการต่อต้านลีซองกเยและการตั้งราชวงศ์ใหม่
เมื่อบิดาลีซองกเยปราบดาภิเษกเป็นพระเจ้าแทโจแห่งราชวงศ์โจซอนแล้วนั้น ลีบังวอนก็ได้รับพระยศเป็นองค์ชายจองอัน (정안대군, 靖安大君) และตั้งพระราชมารดาที่สิ้นพระชนม์ไปแล้วนั้นเป็นพระมเหสีชินอี (신의왕후, 神懿王后) แต่พระเจ้าแทโจนั้นกลับโปรดปรานพระมเหสีองค์ใหม่คือพระมเหสีชินด็อก (신덕왕후, 神德王后) จากตระกูลคังและตั้งองค์ชายอีอัน (의안대군, 宜安大君) ลีบังซอก (이방석, 李芳碩) พระโอรสที่ประสูติแต่พระมเหสี่องค์ใหม่เป็นองค์ชายรัชทายาท ซึ่งสร้างความไม่พอใจแก่บรรดาพระโอรสของพระมเหสีฮัน[1] โดยเฉพาะลีบังวอนซึ่งเป็นองค์ชายที่มีความสามารถและมีผลงานมากที่สุด
ในค.ศ. 1398 ลีบังวอนได้ทำการลอบปลงพระชนม์องค์ชายลีบังบอน (이방번, 李芳蕃) และลีบังซอกพระโอรสทั้งสองของพระมเหสีคัง รวมทั้งสังหารจองโดจอน (정도전, 鄭道傳) ซึ่งเป็นขุนนางคนโปรดของพระราชบิดาและมีส่วนสำคัญในการตั้งองค์ชายรัชทายาท เรียกว่า เหตุการณ์จลาจลขององค์ชาย (왕자의난, 王子－亂) ครั้งที่หนึ่ง องค์ชายลีบังวอนจึงตั้งพระเชษฐาร่วมพระราชมารดาองค์ชายยองอัน (영안대군, 永安大君) ลีบังกวา (이방과, 李芳果) เป็นองค์ชายรัชทายาทแทน ฝ่ายพระเจ้าแทโจเมื่อพระโอรสเข่นฆ่ากันเองทำให้ทรงเสียพระทัยมาจึงทรงสละราชบัลลังก์ในค.ศ. 1398 องค์ชายยองอันจึงได้ขึ้นครองราชย์ต่อ เป็นพระเจ้าจองจงแห่งโชซอน (정종, 定宗)
พระเจ้าจองจงนั้นทรงเป็นเพียงกษัตริย์หุ่นเชิดอำนาจทั้งหมดนั้นอยู่ที่องค์ชายจองอัน ในค.ศ. 1400 พระเชษฐาขององค์ชายลีบังวอนอีกพระองค์ คือ องค์ชายฮวีอัน (회안대군, 懷安大君) ลีบังกัน (이방간, 李芳幹) ก่อกบฎจะยึดอำนาจจากลีบังวอน องค์ชายลีบังวอนนำทัพเข้าปราบสองฝ่ายต่อสู้กันในเหตุการณ์จลาจลขององค์ชาย (왕자의난, 王子－亂) ครั้งที่สอง องค์ชายลีบังกันพ่ายแพ้และถูกกักพระองค์อยู่ที่เขาโทซาน (토산, 兎山) องค์ชายลีบังวอนบังคับให้พระเจ้าจองจงสถาปนาพระองค์เองเป็นองค์ชายรัชทายาท จนในที่สุดพระเจ้าจองจงก็ทรงทนไม่ได้อีก สละราชบัลลังก์ให้พระอนุชาขึ้นครองราชย์ต่อ
[แก้] วางรากฐานอาณาจักรโชซอน
พระเจ้าแทจงทรงย้ายเมืองหลวงกลับมาจากเมืองแคซอง (ซึ่งย้ายไปในรัชสมัยของพระเจ้าจองจง) พระเจ้าแทจงทรงปฏิรูประบบการปกครองของเกาหลีใหม่ทั้งหมดโดยมีแบบอย่างจากการปกครองของจีน มีสภาอีจอง (의정부, 議政府) เป็นสภาที่ปรึกษาของกษัตริย์เป็นองค์กรสูงสุด รองลงมาคือหกกระทรวง[2] (육조, 六曹) ซึ่งระบบนี้หลังจากผ่านการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยในรัชสมัยพระเจ้าเซโจแล้วก็จะใช้ไปตลอดห้าร้อยปีราชวงศ์โจซอน และพระเจ้าแทจงยังทรงแบ่งอาณาจักรโจซอนออกเป็นแปดมณฑล รัชสมัยของพระเจ้าแทจงเป็นสมัยแห่งการวางรากฐานของอาณาจักร ในค.ศ. 1401 ทรงนำเงินกระดาษมาใช้เป็นครั้งแรกในเกาหลี พระเจ้าแทจงทรงดำเนินนโยบายส่งเสริมลัทธิขงจื้อใหม่ (Neo-Confucianism) ซึ่งเข้ามาในเกาหลีตั้งแต่ศตวรรษที่ 13 และกดขี่พระพุทธศาสนา ทรงปิดวัดวาอารามไปหลายร้อยแห่ง ทรงยึดที่ดินและทรัพย์ของสถาบันพระพุทธศาสนามาใช้จ่ายในการบริหารบ้านเมือง
ในค.ศ. 1402 พระจักรพรรดิหย่งเล่อ (永乐) แห่งราชวงศ์หมิงทำการยึดอำนาจปราบดาภิเษก พระเจ้าแทจงจึงทรงส่งทูตไปถวายพระพรจักรพรรดิจีนพระองค์ใหม่ พระจักรพรรดิหย่งเล่อจึงทรงตอยแทนด้วยการพระราชทานตราแผ่นดินทองคำและพระราชโองการยอมรับราชวงศ์โจซอนเป็นประเทศราชอย่างเป็นทางการ
แต่พระเจ้าแทโจซึ่งประทับอยู่ที่เมืองฮัมนุงนั้น มิได้มอบตราตั้งอันเป็นสัญลักษณ์สำคัญของกษัตริย์โชซอน เพราะพระเจ้าแทจงทรงได้บัลลังก์มาด้วนการเข่นฆ่าพี่น้อง พระเจ้าแทจงทรงส่งทูตไปหลายคน รวมทั้งพระสหายแต่เยาว์วัยชื่อ พักซุน แต่ทั้งหมดก็ถูกพระเจ้าแทโจสังหาร พระเจ้าแทจงจึงปกครองบริหารบ้านเมืองอย่างดี เพื่อให้พระบิดาเห็นในความสามารถและสมควรที่จะได้รับตราตั้ง เริ่มโดยทรงย้ายเมืองหลวงกลับมาที่ฮันซอง ในพ.ศ. 1948 พระเจ้าแทจงก็รับสั่งให้มีการสำรวจที่ดินของขุนนางชินจินซึ่งขุนนางเหล่านี้มักจะซุกซ่อนโฉนดที่ดินเพื่อหนีภาษี เมื่อสำรวจจนครบแล้วพบว่ารายได้ของราชสำนักกลับเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า และยังทรงให้มีระบบโฮแพ คือการสำรวจสำมะโนประชากรเป็นครั้งแรก ให้ชายที่อายุสิบหกปีขึ้นไปทุกคนมาลงทะเบียนกับทางราชการ และทรงจัดตั้งชินมุน เพื่อรับเรื่องร้องเรียนจากชาวบ้านที่เดือดร้อนจากการทำงานของขุนนาง โดยให้มาตีกลองหน้าชินมุน
[แก้] สละบัลลังก์
พ.ศ. 1961 พระเจ้าแทจงก็สละบัลลังก์ ให้องค์ชายชุงนยอง(วังเซจา) ครองราชย์เป็นพระเจ้าเซจงมหาราช
แม้ทรงสละบัลลังก์แล้ว แต่ก็ทรงจัดการกิจการบ้านเมืองอยู่ ในฐานะแทซังวัง (太上王 태상왕) ในพ.ศ. 1962 สลัดญี่ปุ่นจากเกาะซึชิมาไปบุกปล้นจีน ระหว่างทางไปจีนก็ได้บุกปล้นมณฑลชุงชองและฮวางแฮของโชซอน ทำให้พระเจ้าแทจงทรงส่งลีจองมูไปบุกยึดเกาะซึชิมา และล้อมเกาะไว้จนในพ.ศ. 1965 ตระกูลโซเจ้าปกครองเกาะซึชิมาก็ยอมจำนน และในพ.ศ. 1986 ก็ได้ให้เอกสิทธิ์ในการค้ากับโชซอนให้แก่ตระกูลโซ โดยต้องส่งบรรณาการเป็นการแลกเปลี่ยน(แต่เกาะซึชิมานั้นเป็นท่าเรือให้สองชาติเสมอมา ปัจจุบันเป็นของญี่ปุ่น แต่เกาหลีใต้ก็ได้อ้างสิทธิ ปัจจุบันจึงเป็นปัญหาขัดแย้งกันอยู่)
พระเจ้าแทจงสวรรคตในพ.ศ. 1965
[แก้] พระนามเต็ม
- สมเด็จพระราชา แทจง คงจอง ซองด็อก ซินคง คอนชอน เชกุก แทจอง คเยอู มุนมู เยชอล ซองนยอล ควางฮโย
- 태종공정성덕신공건천체극대정계우문무예철성렬광효대왕
- 太宗恭定聖德神功建天體極大正啓佑文武叡哲成烈光孝大王
[แก้] พระบรมวงศานุวงศ์
- พระราชบิดา: พระเจ้าแทโจแห่งโชซอน (태조)
- พระราชมารดา : สมเด็จพระราชินีชินอึย ตระกูลฮัน แห่งอันพยอน (신의왕후 한씨 , 神懿王后韓氏 ค.ศ.1337－ค.ศ.1391)
พระมเหสี
- สมเด็จพระราชินีวอนคยอง ตระกูลมิน แห่งยอฮึง (원경왕후 민씨, 元敬王后 閔氏 July 11, 1365-July 10, 1420)
พระสนม
- พระสนมฮโยบิน ตระกูลคิม แห่งชองพุง (효빈 김씨 ,孝嬪 金氏 ？－ค.ศ.1454)
- พระสนมชินบิน ตระกูลชิน แห่งยองวอล (신빈 신씨 ,信嬪 辛氏 ？－ค.ศ.1435)
- พระสนมซอนบิน ตระกูลอัน (선빈 안씨 ,善嬪 安氏 ？－ค.ศ.1468)
- พระสนมอึยบิน ตระกูลควอน แห่งอันดง (의빈 권씨 ,懿嬪 權氏)
- พระสนมโซบิน ตระกูลโน (소빈 노씨 ,昭嬪盧氏)
- พระสนมมยองบิน ตระกูลคิม แห่งอันดง (명빈 김씨 ,明嬪金氏 ？－ค.ศ.1479)
- พระสนมกงอิน ตระกูลโก (정빈 고씨, 宮人 高氏 ค.ศ.?-1426)
- พระสนมซุกอึย ตระกูลแช (숙의 최씨 ,淑儀 崔氏)
- องค์หญิงด็อกซุน ตระกูลลี (덕순옹주 이씨 ,德淑翁主 李氏 ？－ค.ศ.1433)
- องค์หญิงซุกกง ตระกูลคิม แห่งชองโด (숙공궁주 김씨 ,淑恭宮主金氏 ？－ค.ศ.1421)
- องค์หญิงอึยจอง ตระกูลโจ แห่งฮันยาง (의정궁주 조씨 ,義貞宮主 趙氏 ？－ค.ศ.1454)
- องค์หญิงฮเยซุน ตระกูลลี แห่งโกซอง (혜순궁주 이씨 , 惠順宮主 李氏？－ค.ศ.1438)
- องค์หญิงชินซุน ตระกูลลี (신순궁주 이씨 ,)
- องค์หญิงฮเยซอน ตระกูลฮง (혜선옹주 홍씨)
- องค์หญิงซุนฮเย ตระกูลจาง (순혜옹주 장씨)
- องค์หญิงซอคยอง ตระกูลกึม (서경옹주 금씨)
พระโอรส
- องค์ชายยางนยอง เป็นพระโอรสองค์แรกที่ประสูติจาก พระมเหสีวอนคยอง จาก ตระกูลมิน
- องค์ชายฮโยรยอง เป็นพระโอรสองค์ที่สองที่ประสูติจาก พระมเหสีวอนคยอง จาก ตระกูลมิน
- องค์ชายชุงนยอง เป็นพระโอรสองค์ที่สามที่ประสูติจาก พระมเหสีวอนคยอง จาก ตระกูลมิน
- องค์ชายซองนยอง เป็นพระโอรสองค์ที่สี่ที่ประสูติจาก พระมเหสีวอนคยอง จาก ตระกูลมิน
- องค์ชายคยองนยอง เป็นพระโอรสองค์แรกที่ประสูติจาก พระสนมฮโยบิน จาก ตระกูลคิม
- องค์ชายฮัมนยอง เป็นพระโอรสองค์แรกที่ประสูติจาก พระสนมซินบิน จาก ตระกูลซิน
- องค์ชายอนนยอง เป็นพระโอรสองค์ที่สองที่ประสูติจาก พระสนมซินบิน จาก ตระกูลซิน
- องค์ชายกึมนยอง เป็นพระโอรสองค์ที่สามที่ประสูติจาก พระสนมซินบิน จาก ตระกูลซิน
- องค์ชายอิกนยอง เป็นพระโอรสองค์แรกที่ประสูติจาก พระสนมซอนบิน จาก ตระกูลอัน
- องค์ชายฮุยรยอง เป็นพระโอรสองค์แรกที่ประสูติจาก พระสนมซุกอึย จาก ตระกูลแช
- องค์ชายฮูรยอง เป็นพระโอรสองค์แรกที่ประสูติจาก องค์หญิงด็อกซุน จาก ตระกูลลี
- องค์ชายฮเยรยอง เป็นพระโอรสองค์แรกที่ประสูติจาก พระสนมกงอิน จาก ตระกูลโก
พระธิดา
- องค์หญิงจองซูน เป็นพระธิดาองค์แรกที่ประสูติจาก พระมเหสีวอนคยอง จาก ตระกูลมิน
- องค์หญิงคยองจอง เป็นพระธิดาองค์ที่สองที่ประสูติจาก พระมเหสีวอนคยอง จาก ตระกูลมิน
- องค์หญิงคยองกัน เป็นพระธิดาองค์ที่สามที่ประสูติจาก พระมเหสีวอนคยอง จาก ตระกูลมิน
- องค์หญิงจองซอน เป็นพระธิดาองค์ที่สี่ที่ประสูติจาก พระมเหสีวอนคยอง จาก ตระกูลมิน
- องค์หญิงซูกัน เป็นพระธิดาองค์แรกที่ประสูติจาก พระสนมมยองบิน จาก ตระกูลคิม
- องค์หญิงจองชิน เป็นพระธิดาองค์ที่แรกที่ประสูติจาก พระสนมซินบิน จาก ตระกูลซิน
- องค์หญิงจองจอง เป็นพระธิดาองค์ที่สองที่ประสูติจาก พระสนมซินบิน จาก ตระกูลซิน
- องค์หญิงซุกจอง เป็นพระธิดาองค์ที่สามที่ประสูติจาก พระสนมซินบิน จาก ตระกูลซิน
- องค์หญิงโซชิน เป็นพระธิดาองค์ที่สี่ที่ประสูติจาก พระสนมซินบิน จาก ตระกูลซิน
- องค์หญิงซุกนยอง เป็นพระธิดาองค์ที่ห้าที่ประสูติจาก พระสนมซินบิน จาก ตระกูลซิน
- องค์หญิงซุกยอง เป็นพระธิดาองค์ที่หกที่ประสูติจาก พระสนมซินบิน จาก ตระกูลซิน
- องค์หญิงซุกกึม เป็นพระธิดาองค์ที่เจ็ดที่ประสูติจาก พระสนมซินบิน จาก ตระกูลซิน
- องค์หญิงโซซุก เป็นพระธิดาองค์ที่แรกที่ประสูติจาก พระสนมซอนบิน จาก ตระกูลอัน
- องค์หญิงคยองชิน เป็นพระธิดาองค์ที่สองที่ประสูติจาก พระสนมซอนบิน จาก ตระกูลอัน
- องค์หญิงจองฮเย เป็นพระธิดาองค์ที่แรกที่ประสูติจาก พระสนมอึยบิน จาก ตระกูลควอน
- องค์หญิงซุกฮเย เป็นพระธิดาองค์ที่แรกที่ประสูติจาก พระสนมโซบิน จาก ตระกูลโน
- องค์หญิงซุกซุน เป็นพระธิดาองค์ที่แรกที่ประสูติจาก องค์หญิงด็อกซุน จาก ตระกูลลี
[แก้] ดูเพิ่ม
| สมัยก่อนหน้า | พระเจ้าแทจง | สมัยถัดไป | ||
|---|---|---|---|---|
| พระเจ้าจองจง |  |
ประมุขแห่งเกาหลี (พ.ศ. 1943 - พ.ศ. 1961) |
 |
พระเจ้าเซจง |
|
|||||||||||
- ^ http://www.koreanhistoryproject.org/Ket/C08/E0804.htm
- ^ Jae-un Kang, Jae-eun Kang, Suzanne Lee. The land of scholars: two thousand years of Korean Confucianism.
