หงสาวดี

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
หงสาวดี
ဟံသာဝတဳ
Skyline of หงสาวดี
หงสาวดี is located in พม่า
หงสาวดี
หงสาวดี
ที่ตั้งเมืองหงสาวดี ประเทศพม่า
พิกัดภูมิศาสตร์: 17°20′12″N 96°28′47″E / 17.33667°N 96.47972°E / 17.33667; 96.47972
ประเทศ พม่า
เขต เขตหงสาวดี
ก่อตั้ง ?825
Elevation แม่แบบ:กล่องข้อมูล นิคม/impus
ประชากร (2012)
 • City 284,179
 • มหานคร 5,739,344
 • ชาติพันธุ์ พม่า, พม่าเชื้อสายจีน, พม่าเชื้อสายอินเดีย, กะเหรี่ยง
 • ศาสนา พุทธ
เขตเวลา MST (UTC+6.30)
พระนอนชเวตาลยอง หนึ่งในสัญลักษณ์ของเมืองหงสาวดี

หงสาวดี (พม่า: ဟံသာဝတဳ, [hɔŋsawətɔe] หงสาวะโตย; อักษรโรมัน: Hongsawatoi, Hanthawaddy, Hanthawady, Hanthawadi หรือ Handawaddy) หรือ พะโค (พม่า: ပဲခူးမြို့, อักษรโรมัน: Bago หรือ Pegu) เป็นเมืองหลวงของเขตหงสาวดี ตั้งอยู่ใกล้เมืองเมาะตะมะ ทางตอนใต้ของประเทศพม่า ซึ่งอยู่ทางใต้ของ เมืองแปร, เมืองคัง, ยะไข่, อังวะ และพุกาม นครหงสาวดีเคยเป็นเมืองหลวงของอาณาจักรหงสาวดี

ประวัติ[แก้]

หงสาวดีตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำพะโค เป็นเมืองของชาวมอญมาก่อนในอดีต ก่อนที่พระเจ้าตะเบ็งชะเวตี้จะยึดครองได้ ในปี พ.ศ. 2082หลังจากที่พระเจ้าตะเบ็งชเวตี้เข้ามาทำพิธีเจาะพระกรรณที่ฐานพระธาตุมุเตาขณะที่ยังอยู่ในเขตของมอญอยู่ และสถาปนาเป็นศูนย์กลางอำนาจของราชวงศ์ตองอูเดิมเมืองหงสาวดีเก่า(ยุคมอญ)อยู่บริเวณตะวันออกของพระธาตุมุเตา ต่อมาจึงย้ายและสร้างให้ใหญ่กว่าเดิมในยุคพม่า หงสาวดีเจริญรุ่งเรืองสุดขีดในรัชสมัยของพระเจ้าบุเรงนอง เนื่องจากพระองค์ให้ทรงสร้างพระราชวังของพระองค์ที่ชื่อ กัมโพชธานี ซึ่งนับเป็นพระราชวังใหญ่โตมีประตูทางเข้าออกถึง 10 ประตู สร้างโดยเกณฑ์ข้าทาสจากเมืองขึ้นต่าง ๆ โดยหนึ่งในนั้นมีเมืองเชียงใหม่และอยุธยารวมอยู่ด้วย จนถึงสมัยพระเจ้านันทบุเรงหลังศึกยุทธหัตถีแล้ว นัดจินหน่องได้ผูกมิตรกับเมืองยะไข่และอยุธยาเพื่อเข้าตีหงสาวดี แต่มหาเถรเสียมเพรียมได้ยุยงให้ตองอูไม่เข้ากับอยุธยา ดังนั้นเมื่อทัพตองอูมาถึงหงสาวดีก็ได้เข้าตีและล้อมเมืองเอาไว้ เมื่อทางหงสาวดีทราบข่าวว่าพระนเรศวรปราบทหารตามแนวชายแดนสำเร็จแล้วจึงเปิดประตูเมืองรับทัพตองอู พระเจ้านันทบุเรงมอบสิทธิ์ขาดในการบัญชาการทัพแก่นัดจินหน่องและเชิญพระเจ้านันทบุเรงไปประทับ ณ ตองอู เพื่อเตรียมรับทัพพระนเรศวร ตองอูได้กวาดต้อนพลเรือนและทรัพย์สินไปยังตองอู ทิ้งเมืองให้ยะไข่ปล้นและเผาเมือง ส่วนพระนเรศวรมาถึงหงสาวดีก็เหลือแต่เมืองที่ถูกเผาแล้ว พระนเรศวรจึงยกทัพไปตีตองอูต่อ เหตุการณ์ดังกล่าวนับเป็นจุดจบของกรุงหงสาวดี

หลังจากนั้น ศูนย์กลางอำนาจของพม่าได้ย้ายไปยังอังวะ, อมรปุระ และมัณฑะเลย์ตามลำดับ จนถึงวันที่พม่าเสียเอกราชให้แก่อังกฤษ

อีกหนึ่งสัญลักษณ์ของหงสาวดี คือ พระธาตุชเวมอดอ หรือที่คนไทยนิยมเรียกว่า พระธาตุมุเตา เป็นพระธาตุที่อยู่มานานคู่กับเมือง เป็นพระธาตุศักดิ์สิทธิ์คู่เมืองเชื่อว่าภายในได้บรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้าไว้ เล่ากันว่าเมื่อครั้งใดที่ พระเจ้าบุเรงนองจะออกทำศึกจะทรงสักการะขอพรจากพระธาตุนี้ทุกครั้ง และเมื่อครั้งสมเด็จพระนเรศวรมหาราชได้เสด็จมายังที่หงสาวดีนี้ก็ได้ทำการสักการะพระธาตุนี้ด้วย

สัญลักษณ์ของเมือง[แก้]

เป็นรูปหงส์คู่ มีตำนานเล่าว่า พระพุทธเจ้าเสด็จมาถึงเมืองหงสาวดีที่สมัยก่อนยังคงเป็นชายหาดริมทะเล พระพุทธเจ้าทรงเห็น หงส์สองตัวว่ายน้ำเล่นกัน จึงทำนายออกมาว่าภายหลังจะเป็นเมืองที่เจริญรุ่งเรือง ชาวหงสาวดีจึงถือเอาตำนานเรื่องนี้มาเป็นสัตว์สัญลักษณ์ นอกจากนี้ ตำนานยังกล่าวว่า หงส์คู่นั้น ตัวเมียขี่ตัวผู้ จึงมีคำทำนายว่าต่อไปผู้หญิงจะเป็นใหญ่ ซึ่งผู้หญิงคนนั้นคือ พระนางเชงสอบู (ตะละแม่ท้าว) นั่นเอง

ปัจจุบัน หงสาวดีเป็นเมืองที่ทำรายได้ให้แก่ประเทศพม่าด้วยความที่เป็นเมืองท่องเที่ยว มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ และศิลปะ วัฒนธรรม

อ้างอิง[แก้]

ก่อนหน้า หงสาวดี ถัดไป
วาน 2leftarrow.png เมืองหลวงอาณาจักรหงสาวดี
(1369 – มกราคม 1539)
2rightarrow.png พะโค
ตองอู 2leftarrow.png อาณาจักรตองอู
(มกราคม 1539 – 30 เมษายน 1550)
2rightarrow.png อังวะ
พะโค 2leftarrow.png อาณาจักรหงสาวดี
(มิถุนายน 1550 – 12 มีนาคม 1552)
2rightarrow.png สิ้นสุด
ตองอู 2leftarrow.png อาณาจักรตองอู
(12 มีนาคม 1552 – 19 ธันวาคม 1599)
2rightarrow.png อังวะ
อังวะ 2leftarrow.png อาณาจักรตองอู
(14 พฤษภาคม 1613 – 25 มกราคม 1635)
2rightarrow.png อังวะ
สถาปนา 2leftarrow.png อาณาจักรหงสาวดียุคฟื้นฟู
(พฤศจิกายน 1740 – 6 พฤษภาคม 1757)
2rightarrow.png สิ้นสุด


พิกัดภูมิศาสตร์: 17°20′N 96°29′E / 17.333°N 96.483°E / 17.333; 96.483