พระเจ้าปดุง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
รูปวาดพระราชวังของพระเจ้าปดุง ที่เมืองอมระปุระ โดยทูตชาวอังกฤษ ชื่อ Michael Symes ในปี พ.ศ. 2338
ภาพขยายแสดงให้เห็นพระเจ้าปดุงเสด็จออกรับราชทูตอังกฤษในปี พ.ศ. 2338

พระเจ้าปดุง (อังกฤษ: Bodawpaya) เป็นพระมหากษัตริย์ลำดับที่ 5 แห่งราชวงศ์อลองพญา (หรือเป็นองค์ที่ 6 หากนับรวมพระเจ้าหม่องหม่องด้วย) ราชวงศ์สุดท้ายของพม่า เป็นพระโอรสลำดับที่ 5 ใน 6 พระองค์ของพระเจ้าอลองพญา ขึ้นครองราชย์โดยการปราบดาภิเษกในปี พ.ศ. 2325 ปีเดียวกับการสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ พระเจ้าปดุง เมื่อทรงครองราชย์มีพระนามว่า "ปโดงเมง" หมายถึง "พระราชาจากเมืองปโดง" แต่มีพระนามที่เป็นที่เรียกขานในพม่าภายหลังว่า "โบดอพญา" (พม่า: ဘိုးတော်ဘုရား) แปลว่า "เสด็จปู่ "

พระเจ้าปดุง เมื่อเสด็จขึ้นครองราชย์แล้ว ได้ทำสงครามชนะยะไข่ หรือ อะรากัน ซึ่งเป็นดินแดนทางตะวันตกของพม่า ที่พม่าไม่เคยเอาชนะมาก่อนเลย จึงมีความฮึกเหิม (หลังสงครามครั้งนี้ พระองค์ยังได้อัญเชิญพระมหามัยมุนี หรือพระมหาเมี๊ยะมุนี อันเป็นพระพุทธรูปประจำชาติพม่า จากยะไข่มาประทับที่มัณฑะเลย์อีกด้วย) พระองค์ทรงประกาศว่า จะทำสงครามกับโมกุล (อินเดีย) กับจีน และกับอยุธยา (กรุงเทพมหานคร)

พระเจ้าปดุง สั่งเกณฑ์ทัพจำนวนกว่า 1 แสน 2 หมื่นคน แยกเป็น 5 สาย 9 ทัพ มากที่สุดเท่าที่เคยมีปรากฏในประวัติศาสตร์ หรือที่เรียกว่า "สงครามเก้าทัพ" บุกกรุงเทพมหานคร ในปี พ.ศ. 2328 โดยพระองค์ทรงยกมาเป็นทัพหลวง โดยตั้งทัพและตั้งฐานบัญชาการที่เมาะตะมะ แต่เมื่อพระองค์เสด็จจากอังวะ ราชธานีสู่เมาะตะมะแล้ว ในพงศาวดารพม่าระบุว่า เมื่อทรงทราบว่าทางเมาะตะมะเตรียมเสบียงไม่พอ พระองค์ทรงกริ้ว ถึงขนาดขว้างหอกใส่นายทหารผู้รับผิดชอบในงานนี้ในที่ประชุมพลทันที

และจากเหตุครั้งนี้เอง เป็นสาเหตุสำคัญส่วนหนึ่งที่ทำให้กองทัพพม่าไม่พร้อม จึงไม่สามารถทำการสงครามครั้งนี้สำเร็จลงได้

พระเจ้าปดุง สวรรคตในปี พ.ศ. 2362 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยของไทย รวมระยะเวลาการครองราชย์นานถึง 37 ปี [1][2]

อ้างอิง[แก้]

  1. Father Sangermano, A Description of the Burmese Empire (New York: 1969), p. 71
  2. สมเด็จฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ, ไทยรบพม่า (พระนคร: แพร่พิทยา, 2514) หน้า 552-589
ก่อนหน้า พระเจ้าปดุง ถัดไป
พระเจ้าหม่องหม่อง
ราชวงศ์อลองพญา
2leftarrow.png พระเจ้าปดุง
(อาณาจักรพม่า-รามัญ)

(2325 - 2362)
2rightarrow.png พระเจ้าจักกายแมง
ราชวงศ์อลองพญา