รัฐปะลิส

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ปะลิส
فرليس
รัฐ
เปอร์ลิซอินเดอรากายางัน
ڤرليس ايندرا كايڠن
ธงของปะลิส
ธง
ตราราชการของ ปะลิส
ตราแผ่นดิน
เพลง: อามิน อามิน ยา ราบัลจาลิล
   รัฐปะลิส ใน    ประเทศมาเลเซีย
   รัฐปะลิส ใน    ประเทศมาเลเซีย
พิกัดภูมิศาสตร์: 6°30′N 100°15′E / 6.500°N 100.250°E / 6.500; 100.250พิกัดภูมิศาสตร์: 6°30′N 100°15′E / 6.500°N 100.250°E / 6.500; 100.250
เมืองหลวง กังการ์
เมืองเจ้าผู้ครอง อาเรา
การปกครอง
 • รายา ตวนกู ซัยยิด ซีราจุดดิน
 • มุขมนตรี (เมินตรีเบอซาร์) อัซลัน มัน (บารีซัน เนชันเนล)
พื้นที่[1]
 • ทั้งหมด 821 กม.2 (317 ตร.ไมล์)
ประชากร (2010)[2]
 • ทั้งหมด 227,025 คน
 • ความหนาแน่น 280คน/กม.2 (720คน/ตร.ไมล์)
ดัชนีการพัฒนามนุษย์
 • HDI (2010) 0.714 (สูง) (อันดับที่ 9)
รหัสไปรษณีย์ 01xxx ถึง 02xxx
รหัสโทรศัพท์ 04
ทะเบียนพาหนะ R
เข้าร่วมกับสหพันธรัฐมลายา 1948
รับเอกราชเป็นส่วนหนึ่งของสหพันธรัฐมลายา 31 สิงหาคม 1957
เว็บไซต์ www.perlis.gov.my

ปะลิส[3] หรือเดิมสะกดว่า ปลิศ[4] หรือ เปอร์ลิศ[5] (มาเลย์: Perlis, ยาวี: فرليس) มีชื่อเต็มคือ เปอร์ลิซอินเดอรากายางัน (มาเลย์: Perlis Indera Kayangan; ยาวี: ڤرليس ايندرا كايڠن) เป็นรัฐที่เล็กที่สุดในมาเลเซีย อยู่ทางตอนเหนือสุดของคาบสมุทรมาเลเซีย และติดชายแดนประเทศไทย

ประชากรของรัฐมีจำนวน 198,335 คน ในปี 2543 ในจำนวนนี้เป็นชาวมาเลย์ประมาณ 166,200 คนหรือร้อยละ 78, ชาวจีน 24,000 คนหรือร้อยละ 17, ชาวอินเดีย 3,700 คน และอื่น ๆ 5,400 คน) เมืองหลวงของรัฐปะลิสคือ กังการ์ เมืองที่เป็นที่ประทับของเจ้าผู้ครองนครคืออาเรา นอกจากนี้เมืองการค้าสำคัญบริเวณชายไทย-มาเลเซียคือปาดังเบซาร์ ส่วนเมืองท่าของรัฐซึ่งเป็นเมืองที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับสองของรัฐคือกัวลาปะลิส

ประวัติ[แก้]

ปะลิสเดิมเป็นส่วนหนึ่งของเมืองไทรบุรี แม้ว่าบางครั้งจะอยู่ภายใต้การปกครองของสยามหรืออะเจะห์ก็ตาม หลังจากสยามปราบไทรบุรีได้ในปี พ.ศ. 2364 (ค.ศ. 1821) อังกฤษก็รู้สึกว่าผลประโยชน์ของตนในเมืองเประถูกคุกคาม

ผลทำให้ในปี พ.ศ. 2369 (ค.ศ. 1826) เกิดข้อตกลงระหว่างสยามและสองรัฐมลายูในนามของเจ้าผู้ครองนคร ในสนธิสัญญาเบอร์นีได้เนรเทศสุลต่านอาห์มัด ตาจุดดิน ออกจากตำแหน่งเจ้าผู้ครองนครไทรบุรี ไม่สามารถกลับเข้ามาปกครองได้อีกจนกระทั่งปี พ.ศ. 2385 (ค.ศ. 1842) โดยยอมรับอำนาจของสยามในที่สุด

แต่อย่างไรก็ตาม จากความไม่ไว้วางใจของสยามในตัวเจ้าผู้ครองนคร ทำให้สยามแยกไทรบุรีออกเป็นสี่ส่วนขึ้นตรงต่อกรุงเทพมหานคร ได้แก่ สตูล ปะลิส ไทรบุรี และกุบังปาสู

ซัยยิด ฮุสเซน ญะมาลุลลัยล์ ผู้มีพื้นเพมาจากอำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา ซึ่งเป็นหลานของสุลต่านไทรบุรี ได้กลายเป็นรายาองค์แรกของเมืองปะลิส ผู้สืบสกุลของรายาองค์นี้ยังคงปกครองปะลิส แต่เป็นในฐานะรายา แทนที่ฐานะสุลต่าน

ต่อมา สนธิสัญญาอังกฤษ-สยาม ค.ศ. 1909 บังคับให้สยามต้องสละเมืองปะลิสให้กับอังกฤษ พร้อม ๆ กับเมืองไทรบุรี เมืองกลันตัน และเมืองตรังกานู โดยอังกฤษได้แต่งตั้งผู้แทนของอังกฤษขึ้นในเมืองอาเรา

เศรษฐกิจ[แก้]

เศรษฐกิจของรัฐส่วนใหญ่เป็นด้านเกษตรกรรม เช่น ข้าว น้ำตาล และการประมงเป็นสำคัญ ส่วนด้านอุตสาหรรมส่วนใหญ่เป็นอุตสาหกรรมขนาดกลางและขนาดเล็ก

อ้างอิง[แก้]

  1. "Laporan Kiraan Permulaan 2010". Jabatan Perangkaan Malaysia. p. 27. Archived from the original on 2010-12-27. สืบค้นเมื่อ 2011-01-24. 
  2. "Laporan Kiraan Permulaan 2010". Jabatan Perangkaan Malaysia. p. iv. Archived from the original on 2010-12-27. สืบค้นเมื่อ 2011-01-24. 
  3. "ประกาศราชบัณฑิตยสถาน เรื่อง กำหนดชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครอง และเมืองหลวง (พ.ศ. 2544)". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 118 (ตอนพิเศษ 117ง): 2. 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2544. 
  4. "ระยะทางเสด็จพระราชดำเนิน ประพาสประเทศยุโรป ครั้งที่ 2 รัตนโกสินทร์ศก 125-126 ตอนที่ 3 (1) เรือพระที่นั่งสักสัน (2) ระยะทางจากสิงคโปร์ถึงปีนัง (3) ที่เมืองปีนัง (4) ระยะทางจากเมืองปีนังถึงโกลัมโบ". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 24 (6): 132. 12 พฤษภาคม พ.ศ. 2450. 
  5. "ประกาศกระแสพระบรมราชโองการให้ใช้สัญญาว่าด้วยการเดินรถไฟ ระหว่างพระราชอาณาจักร์สยาม กับ กลันตัน, ไทรบุรี, เปอร์ลิศ และสหรัฐมลายู". ราชกิจจานุเบกษา (ใน ไทย) 41 (0ก): 274. 29 ธันวาคม พ.ศ. 2467. 

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]