มณี พยอมยงค์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

ศาสตราจารย์เกียรติคุณ มณี พยอมยงค์ ศิลปินแห่งชาติปี พ.ศ. 2549 สาขาวรรณศิลป์

[แก้] ประวัติ

อาจารย์มณีเป็นชาวเชียงใหม่โดยกำเนิด เกิดที่บ้านขี้เหล็กน้อย ตำบลขี้เหล็ก อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ สมรสกับอาจารย์บุญยิ่ง พยอมยงค์ หลังจากเกษียณอายุราชการ อาจารย์มณีพำนักอยู่ที่บ้านพักที่อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ โดยประสบปัญหาสุขภาพเกี่ยวกับการมองเห็น อาจารย์มณีได้ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2552 เวลาประมาณ 03.00 น. ณ โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ ด้วยโรคติดเชื้อในกระแสเลือด

[แก้] การศึกษา

อาจารย์มณีสำเร็จการศึกษาในทางธรรมโดย เป็นนักธรรมเอก ปธ.6 จากนั้นสำเร็จการศึกษาในทางโลก ศึกษาศาสตร์บัณฑิต จากคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ การศึกษามหาบัณฑิต จากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร ตามลำดับ

[แก้] การทำงาน

อาจารย์มณีเข้ารับราชการเป็นอาจารย์ในคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยตำแหน่งทางวิชาการก่อนเกษียณอายุราชการ คือ ศาสตราจารย์ประจำภาควิชาส่งเสริมการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ในเวลาต่อมาได้รับพระราชทานตำแหน่งศาสตราจารย์เกียรติคุณ ประจำมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ในระหว่างที่อาจารย์มณีเป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย อาจารย์เป็นผู้มีความรอบรู้ในล้านนาคดีอย่างมาก กระบวนวิชาที่อาจารย์สอนล้วนเกี่ยวข้องกับล้านนาคดี อาทิ วิชาวัฒนธรมพื้นบ้าน วิชาล้านนาคดี วิชาสิ่งแวดล้อมล้านนา เป็นต้น นอกจากนี้รับเชิญเป็นอาจารย์พิเศษสอนวิชาการศึกษาและสำรวจโบราณคดี ที่มหาวิทยาลัยพายัพ วิชาวัฒนธรรม มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์ วิทยาเขตเชียงใหม่ ทั้งยังรับเชิญไปบรรยายพิเศษ และขับค่าวซอตามโอกาสต่างๆ

[แก้] เกียรติคุณ

• พ.ศ. 2520 โล่พัฒนาท้องถิ่น
• พ.ศ. 2531 รางวัลนักศึกษาเก่าดีเด่น คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• พ.ศ. 2531 รางวัลบุคคลดีเด่นวัฒนธรรมท้องถิ่น
• พ.ศ. 2531 รางวัลกวีโลก
• พ.ศ. 2531 รางวัลพ่อตัวอย่างแห่งชาติ
• พ.ศ. 2533 รางวัลพระเกี้ยวทองคำ
• พ.ศ. 2537 รางวัลนักศึกษาเก่า มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• พ.ศ. 2538 โล่เชิชูเกียรติชนียบุคคลทางวรรณกรรม
• พ.ศ. 2549 รางวัลศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์

นอกจากนี้อาจารย์ยังได้รับเกียติมีส่วนร่วมในกิจกรรมของคณะกรรมการต่างๆ อาทิ อนุกรรมการวัฒนธรรมพื้นบ้านแห่งชาติ, อนุกรรมการวัฒธรรมจังหวัดเชียงใหม่, กรรมการที่ปรึกษาศูนย์ส่งเสริมศิลปวัฒธรรม จังหวัดเชียงใหม่, กรรมการศึกษาค้นคว้าการสร้างสะดือเมืองเชียงราย, ประธานชมรมล้านนาคดี จังหวัดเชียงใหม่, ประธานฝ่ายพิธีกรรมสร้างพระเจ้า 700 ปี ศรีเชียงใหม่, ผู้อำนวยการสถาบันวัฒนธรรมศึกษา มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่ และ ฯลฯ

[แก้] ผลงาน

[แก้] งานกวี

• นิราศจาริก (พ.ศ. 2496)
• นิราศเวียงพร้าว (พ.ศ. 2498)
• นิราศเชียงดาว (พ.ศ. 2498)
• นิราศโตเกียว (พ.ศ. 2522)
• คำทูนพระขวัญ (พ.ศ. 2526)
• คำจารึกอนุเสาวรีย์สามกษัตริย์
• คร่าวร่ำ 700 ปี เมืองเชียงใหม่ (พ.ศ. 2539)
• คร่าวพุทธประวัติ ฯลฯ

[แก้] งานเขียน

• ตำราเรียนหนังสือล้านนาไทย
• ประวัติและวรรณคดีล้านนาไทย
• วัฒนธรรมล้านนาไทย
• ประเพณีสิบสองเดือนล้านนาไทย
• คติสอนใจชาวล้านนาไทย
• เครื่องสักกาะในล้านนาไทย
• เทียนส่องใจ
• ปันพร
• ฯลฯ

[แก้] งานวิจัย

• มหาชาติเปรียบเทียบ ภาคกลาง ภาคเหนือ ภาคอีสาน และภาคใต้
• การศึกษาเชิงวิเคราะห์ โคลงอมรา
• การศึกษาเชิงวิเคราะห์ โคลงปทุมสังกา
• วิเคราะห์วิถีชีวิต และค่านิยมชาวล้านนา
• วิเคราะห์ประเพณี และค่านิยมการเกษตรล้านนาไทย

[แก้] อ้างอิง

มณี พยอมยงค์ เป็นบทความเกี่ยวกับ ชีวประวัติ ที่ยังไม่สมบูรณ์ ต้องการตรวจสอบ เพิ่มเนื้อหาหรือเพิ่มแหล่งอ้างอิง คุณสามารถช่วยเพิ่มเติมหรือแก้ไข เพื่อให้สมบูรณ์มากขึ้น ข้อมูลเกี่ยวกับ มณี พยอมยงค์ ในภาษาอื่น อาจสามารถหาอ่านได้จากเมนู ภาษาอื่น ด้านซ้ายมือ