ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ)
ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ

ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา (อังกฤษ: Science Center for Education) หรือที่นิยมเรียกตามชื่อเดิมของสถานที่ว่า ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ (Bangkok Planetarium) ตั้งอยู่เลขที่ 928 ถนนสุขุมวิท แขวงพระโขนง เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร[1]

ประวัติ[แก้]

เมื่อปี พ.ศ. 2498 กระทรวงศึกษาธิการ จัดตั้งกองอุปกรณ์การศึกษา ขึ้นในสังกัดกรมวิชาการ ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2501 กองอุปกรณ์การศึกษา รับมอบอาคารศาลาวันเด็ก ภายในบริเวณสนามเสือป่า จากคณะกรรมการจัดงานฉลองวันเด็กแห่งชาติ ประจำปีดังกล่าว ซึ่งก่อสร้างขึ้นเพื่อจัดกิจกรรม และเป็นอนุสรณ์งานวันเด็กแห่งชาติในปีนั้น จากนั้นในปี พ.ศ. 2514 สภาคณะปฏิวัติ มีมติเห็นชอบให้กระทรวงศึกษาธิการ ดำเนินการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ ซึ่งเริ่มดำเนินการก่อสร้างอาคาร เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2518 และในปีต่อมา จัดตั้งศูนย์บริภัณฑ์เพื่อการศึกษา เป็นหน่วยงานใหม่ในระดับกอง สังกัดกรมวิชาการ ตามพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการ ประกอบด้วยหน่วยงานหลักคือ ศาลาวันเด็ก ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ และพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ อันมีผลเป็นการทดแทน และยุบเลิกกองอุปกรณ์การศึกษา ไปโดยปริยาย[2]

ต่อมาเมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2522 กระทรวงศึกษาธิการ โอนย้ายศูนย์บริภัณฑ์เพื่อการศึกษา ไปสังกัดกรมการศึกษานอกโรงเรียน (ปัจจุบันคือ สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย) ซึ่งจัดตั้งขึ้นใหม่ในวันดังกล่าว และวันที่ 9 สิงหาคม ปีเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีเปิด อาคารพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ ซึ่งก่อตั้งขึ้นเป็นแห่งแรกในประเทศไทย จากนั้นในปี พ.ศ. 2537 กระทรวงศึกษาธิการ เปลี่ยนชื่อหน่วยงานจากศูนย์บริภัณฑ์เพื่อการศึกษา มาเป็นศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาจนถึงปัจจุบัน[2]

ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา เป็นแหล่งเรียนรู้ที่ช่วยให้เกิดการเรียนรู้โดยยึดผู้เรียนเป็นสำคัญ ในลักษณะ "เรียนให้สนุกและเล่นให้เกิดความรู้" หลากหลายรูปแบบเช่น การแสดงท้องฟ้าจำลอง การแสดงทางวิทยาศาสตร์ อาทิ ไดโนเสาร์ในยุคดึกดำบรรพ์ สิ่งแวดล้อม ธรรมชาติ ภูมิศาสตร์ สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำ กิจกรรมการเรียนผ่านนิทรรศการ การบรรยายสาธิตฯ โดยมุ่งหวังให้เยาวชนและประชาชน เกิดความอยากรู้อยากเห็นอยากทดลอง เพื่อนำไปสู่กระบวนการคิดอย่างมีระบบและมีเหตุผล[3]

ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ[แก้]

เมื่อปี พ.ศ. 2505 คณะรัฐมนตรีอนุมัติให้กระทรวงศึกษาธิการ จัดสร้างอาคารท้องฟ้าจำลองกรุงเทพอย่างเป็นทางการ ทั้งนี้ การก่อสร้างเริ่มดำเนินไป ตั้งแต่วันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2504 พร้อมทั้งติดตั้งอุปกรณ์ต่างๆ โดยห้างบีกริมแอนด์โค กรุงเทพฯ และบริษัท คาร์ลไซซ์ จำกัด แห่งสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ต่อมาเมื่อวันอังคารที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2507 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินทรงประกอบพิธีเปิด อาคารท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ อย่างเป็นทางการ เพื่อเป็นสถาบันการศึกษาที่ให้ความรู้ทางเทคโนโลยี อวกาศ โดยภายในจัดแสดงการฉายภาพดาวในจักรวาล ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการ มอบหมายให้กองอุปกรณ์การศึกษา เป็นผู้ดำเนินการ[4]

ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ ใช้เครื่องฉายดาวไซซ์ส รุ่นที่ 4 ซึ่งประกอบด้วยระบบเครื่องกล ระบบไฟฟ้า และระบบแสงที่ประณีตซับซ้อน สามารถแสดงภาพดวงดาวบนท้องฟ้าของประเทศใดก็ตาม ตามวันและเวลาที่ต้องการ โดยมีความสามารถฉายดาวฤกษ์ได้ 9,000 ดวง, ฉายดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดาวเคราะห์ 5 ดวง เคลื่อนผ่านกลุ่มดาวต่างๆ, ฉายภาพกลุ่มดาว ทางช้างเผือก กระจุกดาว ดาวหาง ดาวตก เมฆ แสงรุ่งอรุณ แสงสนธยา, แสดงการเกิดสุริยุปราคา จันทรุปราคา เส้นศูนย์สูตร เส้นสุริยวิถี เส้นเมอริเดียน ระบบสุริยะ และโลกหมุนรอบตัวเอง

นิทรรศการวิทยาศาสตร์[แก้]

  • อาคาร 1 ท้องฟ้าจำลองกรุงเทพ - ให้บริการความรู้ทางดาราศาสตร์และอวกาศ เพื่อค้นหาและพิสูจน์ความลี้ลับของจักรวาล ด้วยเครื่องฉายดาว และสื่อนิทรรศการดาราศาสตร์ “ชีวิตกับดวงดาว” โดยรอบโดม ได้แก่ โลกดาราศาสตร์, ชีวิตสัมพันธ์กับดวงดาว, โลก:แหล่งกำเนิดชีวิตในระบบสุริยะ, ชีวิตดาวฤกษ์, ความเป็นไปในเอกภพ และ มนุษย์กับการสำรวจอวกาศ
  • อาคาร 2 - วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มีความสัมพันธ์กับทุกชีวิต พบกับเรื่องราวน่ารู้ จากสื่อนิทรรศการหลากหลาย ค้นคว้า ทดลอง หาคำตอบ คำอธิบายที่พิสูจน์ได้ ด้วยหลักการทางวิทยาศาสตร์
  • อาคาร 3 โลกใต้น้ำ - เป็นเรื่องราวของความสัมพันธ์ และความมหัศจรรย์ของชีวิตสัตว์และพืช ที่น่าพิศวงของโลกใต้น้ำ สร้างความรู้สึกรักและเข้าใจธรรมชาติ ต้องการรักษาทรัพยากรอันทรงคุณค่าไว้กับโลกชั่วนิรันดร์ ตามหัวข้อต่างๆ คือ มหัศจรรย์ชีวิตในสายน้ำ, ชีวิตในสายน้ำ, กิจกรรมอนุรักษ์, โลกนิเวศของสิ่งมีชีวิต, ชีวิตในแนวปะการัง และ ห้องปฏิบัติการ/คลินิคของปลา
  • อาคาร 4 ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม - ทุกสรรพสิ่งในธรรมชาติ ล้วนมีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน ทั้งยังเชื่อมโยงเกี่ยวข้องกับมนุษย์ทุกอย่าง ไม่สามารถแยกออกจากกันได้ เรื่องความเป็นไปในธรรมชาติ จึงเป็นสิ่งที่น่าเรียนรู้
  • อาคาร 5 และ 6 วิทยาศาสตร์สุขภาพ - การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอและถูกวิธี ทำให้สุขภาพร่างกายแข็งแรง วิทยาศาสตร์สุขภาพ ให้ความรู้ในการออกกำลังกาย และการเล่นกีฬาอย่างถูกวิธี ตามหัวข้อต่างๆ คือ ความเป็นมาของวิทยาศาสตร์สุขภาพ, ทดสอบสมรรถภาพทางกาย, บริการอุปกรณ์เพื่อการออกกำลังกาย, ปีนหน้าผาและออกกำลังกายกลางแจ้ง และ ฝึกอบรมเทนนิส ว่ายน้ำ เทควันโดเบื้องต้น ฯลฯ

กิจกรรมการศึกษา[แก้]

  • กิจกรรมเรียนรู้ผ่านนิทรรศการ
  • กิจกรรมปฏิบัติการ
  • กิจกรรมค่ายวิทยาศาสตร์
  • กิจกรรมบรรยาย-สาธิต
  • กิจกรรมพิเศษ
  • กิจกรรมฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ
  • กิจกรรมการแสดง
  • กิจกรรมบริการนอกสถานที่
  • กิจกรรมบริการพิเศษ
  • กิจกรรมการศึกษา ศูนย์สร้างสรรค์เยาวชนฯ
  • กิจกรรมบริการฉายภาพยนตร์วิทยาศาสตร์

เครือข่ายส่วนภูมิภาค[แก้]

ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา มีศูนย์ส่วนกลางตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานคร และมีศูนย์เครือข่ายใน 15 แห่งทั่วประเทศ โดยจำแนกเป็นศูนย์ที่ใช้ชื่อแบบเดียวกับส่วนกลาง จำนวน 13 แห่ง ในจังหวัดต่างๆ ดังต่อไปนี้

นอกจากนี้ ยังมีศูนย์ที่ใช้ชื่ออื่นอีก 2 แห่ง ดังต่อไปนี้

  • อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้าหว้ากอ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
  • ศูนย์สร้างสรรค์เยาวชน (กระจ่าง บริรักษ์นิติเกษตร) เป็นศูนย์วิทยาศาสตร์สำหรับเด็กปฐมวัย จัดกิจกรรมเรียนรู้วิทยาศาสตร์จากสื่อนิทรรศการ โดยทำบทปฏิบัติการประกอบการเล่น เพื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กอายุ 3-6 ปี
    • สื่อนิทรรศการภายในอาคาร จำนวน 10 ฐาน ได้แก่ ผึ้งกับเสือ, การผจญภัยของหยดน้ำ, ชีวิตในน้ำ, ต้นไม้ ใบหญ้า พืช ผัก ผลไม้, กินให้ฉลาดและโตเร็ว, รู้จักตนเองและเพื่อน, จักรวาลและอวกาศ, สุขสบายคลายเหนื่อย, มุมรักการอ่าน และ ฝากอะไรไว้ให้โลก
    • สื่อนิทรรศภายนอกอาคาร จำนวน 13 ฐาน ได้แก่ เครื่องเล่นสนาม, เรียนรู้แรงดันน้ำ, เรียนรู้เรื่องสูตรคูณ, วาดฝันกับเม็ดทราย, เรียนรู้การทรงตัว, บ้านต้นไม้, เรียนรู้เลขคู่เลขคี่, เรียนรู้รูปทรงเรขาคณิต, ฐานสะกดรอย, เรียนรู้เรื่องมุม, เรียนรู้เรื่องจำนวน, เรียนรู้การขนส่งทางน้ำ และ ลานนวดเท้า

การเดินทาง[แก้]

การเดินทางด้วยระบบขนส่งสาธารณะ เพื่อไปยังศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาส่วนกลาง สามารถทำได้สองวิธี ดังต่อไปนี้[1]

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 ติดต่อเรา จากเว็บไซต์ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา
  2. 2.0 2.1 ประวัติศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา จากเว็บไซต์ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา
  3. วิสัยทัศน์ พันธกิจ บทบาท และหน้าที่ จากเว็บไซต์ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา
  4. ความเป็นมาของท้องฟ้าจำลอง จากเว็บไซต์ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°43′10″N 100°34′58″E / 13.7195567°N 100.5827844°E / 13.7195567; 100.5827844