ข้ามไปเนื้อหา

ภาษาเช็ก

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก Czech language)
ภาษาเช็ก
čeština, český jazyk
ประเทศที่มีการพูดเช็กเกีย
ชาติพันธุ์ชาวเช็ก
ผู้พูด
14.0 ล้านคน (2558)[1]
สถานภาพทางการ
ภาษาทางการของ
ภาษาชนกลุ่มน้อย
ที่รับรองใน
ผู้วางระเบียบสถาบันภาษาเช็ก
(ประจำบัณฑิตยสถานวิทยาศาสตร์เช็ก
รหัสภาษา
ISO 639-1cs
ISO 639-2cze (B)
ces (T)
ISO 639-3ces
Glottologczec1258
Linguasphere53-AAA-da < 53-AAA-b...-d
(วิธภาษา: 53-AAA-daa ถึง 53-AAA-dam)
IETFcs[4]
บทความนี้มีสัญลักษณ์สัทอักษรสากล หากระบบของคุณไม่รองรับการแสดงผลที่ถูกต้อง คุณอาจเห็นปรัศนี กล่อง หรือสัญลักษณ์อย่างอื่นแทนที่อักขระยูนิโคด

ภาษาเช็ก (อังกฤษ: Czech; เช็ก: čeština, ออกเสียง: [ˈt͡ʃɛʃcɪna]) ซึ่งในอดีตยังมีชื่อเรียกว่า ภาษาโบฮีเมีย[5] (อังกฤษ: Bohemian, ออกเสียง: /boʊˈhiːmiən, bə-/;[6] ละติน: lingua Bohemica) เป็นภาษาสลาฟตะวันตกภาษาหนึ่งในกลุ่มภาษาเช็ก–สโลวัก[5]ที่มีผู้พูดมากกว่า 13 ล้านคน ถือเป็นภาษาทางการในประเทศเช็กเกีย ภาษาเช็กมีความใกล้ชิดกับภาษาสโลวักมากจนสามารถเข้าใจซึ่งกันและกันได้[7] (เช่นเดียวกันกับภาษาโปแลนด์ในระดับที่น้อยกว่า)[8] ภาษาเช็กเป็นภาษาหลอมรวมหน่วยคำ (fusional language) ซึ่งเต็มไปด้วยระบบหน่วยคำที่รุ่มรวยและการเรียงลำดับคำที่ค่อนข้างยืดหยุ่น วงศัพท์ในภาษานี้ได้รับอิทธิพลอย่างกว้างขวางจากภาษาละติน[9] และภาษาเยอรมัน[10]

ภาษาเช็กมีระบบสัทวิทยาขนาดกลาง โดยแบ่งออกเป็นหน่วยเสียงสระเดี่ยว 10 หน่วยเสียง, หน่วยเสียงสระประสมสองเสียง 3 หน่วยเสียง และหน่วยเสียงพยัญชนะ 25 หน่วยเสียง (แบ่งออกเป็น "แข็ง", "กลาง" และ "อ่อน") คำต่าง ๆ อาจมีพยัญชนะควบกล้ำซับซ้อนหรือไม่มีสระเลย ภาษาเช็กยังมีเสียงรัว ปุ่มเหงือก ลิ้นยก ซึ่งเป็นหน่วยเสียงที่พบในไม่กี่ภาษา และแสดงด้วยหน่วยอักขระ ř

การจำแนก

[แก้]
Language-tree graph
การจำแนกภาษาเช็กภายในสาขาบอลต์-สลาฟในตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน ภาษาเช็กและภาษาสโลวักประกอบเป็นกลุ่มย่อย "เช็ก–สโลวัก"

ภาษาเช็กเป็นสมาชิกหนึ่งในสาขาย่อยสลาฟตะวันตกของสาขาสลาฟจากตระกูลภาษาอินโด-ยูโรเปียน ภาษาที่อยู่ในสาขานี้ ได้แก่ ภาษาโปแลนด์, ภาษาคาชูเบีย, ภาษาซอร์เบียตอนบนและตอนล่าง และภาษาสโลวัก ภาษาที่มีความใกล้ชิดกับภาษาเช็กมากที่สุดคือภาษาสโลวัก รองลงมาคือภาษาโปแลนด์และภาษาไซลีเชีย[11]

พยัญชนะ

[แก้]
A aÁ áB bC cČ čD dĎ ďE eÉ éĚ ěF f
ádlouhé ábécéčédéďéédlouhé éije,
é s háčkem
ef
/a//aː//b//ʦ//ʧ//d//ɟ//ɛ//ɛː//ɛ, jɛ//f/
G gH hCh chI iÍ íJ jK kL lM mN nŇ ň
géhácháí,
měkké í
dlouhé íjékáelemeneň
/g//ɦ//x//ɪ//i://j//k//l//m//n//ɲ/
O oÓ óP pQ qR rŘ řS sŠ šT tŤ ť 
ódlouhé ópékvéereřeseštéťé 
/o//oː//p//kv//r//ɼ, r̝//s//ʃ//t//c/ 
U uÚ úŮ ůV vW wX xY yÝ ýZ zŽ ž 
údlouhé úů s kroužkemvédvojité véiksypsilon,
tvrdé ý
dlouhé ypsilonzetžet 
/u//uː//uː//v//v//ks, gz//ɪ//iː//z//ʒ/ 

ตัวอย่างข้อความ

[แก้]
ตัวอย่างข้อความภาษาเช็กใน ค.ศ. 1846

นี่คือตัวอย่างจากข้อที่ 1 จากปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติ :

เช็ก: Všichni lidé se rodí svobodní a sobě rovní co do důstojnosti a práv. Jsou nadáni rozumem a svědomím a mají spolu jednat v duchu bratrství.[12]

ไทย: "มนุษย์ทั้งปวงเกิดมามีอิสระและเสมอภาคกันในศักดิ์ศรี และสิทธิ ต่างในตนมีเหตุผลและมโนธรรม และควรปฏิบัติต่อกันด้วยจิตวิญญาณแห่งภราดรภาพ"[13]

อ้างอิง

[แก้]
  1. ↑ ภาษาเช็ก ที่ Ethnologue (18th ed., 2015) (ต้องสมัครสมาชิก)
  2. 1 2 3 4 5 "Full list". Council of Europe.
  3. ↑ Ministry of Interior of Poland: Act of 6 January 2005 on national and ethnic minorities and on the regional languages
  4. ↑ IANA language subtag registry, retrieved October 15, 2018
  5. 1 2 "Czech language". www.britannica.com. Encyclopædia Britannica. สืบค้นเมื่อ 6 มกราคม 2015.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  6. ↑ Jones, Daniel (2003) [1917], Peter Roach; James Hartmann; Jane Setter (บ.ก.), English Pronouncing Dictionary, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 978-3-12-539683-8
  7. ↑ Golubović, Jelena; Gooskens, Charlotte (2015). "Mutual intelligibility between West and South Slavic languages". Russian Linguistics. 39 (3): 351–373. doi:10.1007/s11185-015-9150-9.
  8. ↑ Swan, Oscar E. (2002). A grammar of contemporary Polish (ภาษาอังกฤษ). Bloomington, Ind.: Slavica. น. 5. ISBN 0893572969. OCLC 50064627.
  9. ↑ http://babel.mml.ox.ac.uk/naughton/lit_to_1918.html. University of Oxford
  10. ↑ http://slavic.ucla.edu/czech/czech-republic/ เก็บถาวร 2017-10-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. University of California, Los Angeles
  11. ↑ Sussex & Cubberley 2011, pp. 54–56
  12. ↑ "Všeobecná deklarace lidských prav" (PDF). United Nations Information Centre Prague. United Nations. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 2013-03-31. สืบค้นเมื่อ กรกฎาคม 30, 2014.{{cite web}}: CS1 maint: date auto-translated (ลิงก์)
  13. ↑ "ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน". แอมเนสตี. ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 2023-10-25. สืบค้นเมื่อ 2021-07-15.

บรรณานุกรม

[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น

[แก้]