เครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชา

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
เครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชา
(គ្រឿងឥស្សរិយយសព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា)
Cambodge ordre royal GC de Joffre 5390.jpg
เครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชา
ชั้นมหาสิริวัฒน์

ประเทศ อินโดจีนของฝรั่งเศส กัมพูชา
ข้อมูลทั่วไป
วันสถาปนา 8 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1864
ผู้สถาปนา สมเด็จพระนโรดมพรหมบริรักษ์
ประธาน พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรกัมพูชา, ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส (สมัยรัฐอารักขา)
ประเภท อิสริยาภรณ์แห่งชาติ จำนวน 5 ขั้น
สถานะ ยังคงมีการพระราชทาน
ผู้สมควรได้รับ เป็นบำเหน็จความชอบแก่ข้าราชการทั้งฝ่ายทหารและพลเรือน
สถิติการมอบ
จำนวนสำรับ ไม่จำกัด
ลำดับเกียรติ
สูงกว่า เครื่องอิสริยยศชาตูปการ
รองมา เครื่องอิสริยยศมุนีสาราภัณฑ์

เครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชา (เขมร: គ្រឿងឥស្សរិយយសព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា เคฺรืองอิสฺสริยยสพฺระราชาณาจกฺรกมฺพุชา, ฝรั่งเศส: Ordre royal du Cambodge; เทียบเป็นคำภาษาไทยคือ "เครื่องราชอิสริยาภรณ์พระราชอาณาจักรกัมพูชา") เป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์แห่งชาติของราชอาณาจักรกัมพูชา สถาปนาครั้งแรกเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1864 ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระนโรดม บรมรามเทวาวตาร อันเป็นยุคที่กัมพูชามีฐานะเป็นรัฐในอารักขาของฝรั่งเศส เพื่อมอบเป็นบำเหน็จความชอบแก่ข้าราชการทั้งฝ่ายทหารและพลเรือน โดยมีพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรกัมพูชาทรงเป็นประธานแห่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลนี้

ในสมัยที่กัมพูชาอยู่ภายใต้การปกครองของฝรั่งเศสนั้น ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศสมีฐานะเป็นประธานเครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชาด้วยเช่นกันจนถึง ค.ศ. 1948 ฐานะประธานแห่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลนี้จึงตกเป็นสิทธิ์ขาดของพระมหากษัตริย์กัมพูชาเพียงฝ่ายเดียว เนื่องจากฝรั่งเศสได้เริ่มมอบเอกราชบางส่วนให้กัมพูชาปกครองตนเองอีกครั้ง ทั้งนี้ สีของแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้แบบที่รัฐบาลฝรั่งเศสมอบให้ จะใช้คนละสีกับแบบที่พระมหากษัตริย์กัมพูชาเป็นผู้พระราชทาน

เครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชาได้มีการพระราชทานสืบต่อกันมาจนกระทั่งต้องยกเลิกไปเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองใน ค.ศ. 1975 หลังจากมีการฟื้นฟูพระราชอาณาจักรอีกครั้ง จึงได้เริ่มการพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้ขึ้นใหม่ ตามพระบรมราชโองการของพระบาทสมเด็จพระนโรดม สีหนุ ลงวันที่ 5 ตุลาคม ค.ศ. 1995

ลักษณะ[แก้]

เครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชาแบ่งออกเป็นชั้นต่าง ๆ 5 ชั้น มีลักษณะดังนี้ (ชื่อของแต่ละชั้นใช้การปริวรรตอักษรตามภาษาเขมร)[1]

  1. มหาเสรีวัฒน์ (เขมร: មហាសេរីវឌ្ឍន៍ มหาเสรีวฑฺฒน์; อังกฤษ: Grand Cross; ฝรั่งเศส: Grand-croix) ประกอบด้วยดวงตราห้อยกับสายสะพายสีแดง ขอบสีเขียว สะพายเฉวียงบ่าของผู้ได้รับพระราชทานจากขวาไปซ้าย มีดาราสีทองประดับอัญมณีที่ใต้อกเสื้อเบื้องซ้าย
  2. มหาเสนา (เขมร: មហាសេនា มหาเสนา; อังกฤษ: Grand Officer; ฝรั่งเศส: Grand-Officier) ประกอบด้วยดวงตราห้อยแพรแถบสีแดง ขอบสีเขียว สำหรับสวมคอ มีดาราสีทองประดับอัญมณีที่ใต้อกเสื้อเบื้องซ้ายของผู้ได้รับพระราชทาน
  3. ธิบดินทร์ (เขมร: ធិបឌិន្ទ ธิบฑินฺท; อังกฤษ: Commander; ฝรั่งเศส: Commandeur) ลักษณะดวงตราและการประดับเป็นอย่างเดียวกับชั้นมหาเสนา แต่ไม่มีดาราประกอบ
  4. เสนา (เขมร: សេនា เสนา; อังกฤษ: Officer; ฝรั่งเศส: Officier) เป็นดวงตราห้อยแพรแถบสีแดง ขอบสีเขียว สำหรับประดับที่เหนือกระเป๋าเสื้อเบื้องซ้ายของผู้ได้รับพระราชทาน บนแพรแถบประดับด้วยแพรจีบรูปดอกไม้สีเดียวกับกับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ตระกูลนี้
  5. อัสสฤทธิ์ (เขมร: អស្សឬទ្ធិ อสฺสฤๅทฺธิ; อังกฤษ: Knight; ฝรั่งเศส: Chevalier) ลักษณะดวงตราและการประดับเป็นอย่างเดียวกับชั้นเสนา แต่ไม่มีการประดับแพรจีบรูปดอกไม้

เครื่องอิสริยยศพระราชาณาจักรกัมพูชาแบบที่รัฐบาลฝรั่งเศสเป็นผู้มอบให้ ใช้สีสายสะพายและสีแพรแถบเป็นสีขาว ขอบสีเหลือง

เครื่องหมายแพรแถบย่อ
KHM Ordre Royal du Cambodge - Grand Croix BAR.png
มหาเสรีวัฒน์
KHM Ordre Royal du Cambodge - Grand Officier BAR.png
มหาเสนา
KHM Ordre Royal du Cambodge - Commandeur BAR.png
ธิบดินทร์
KHM Ordre Royal du Cambodge - Officier BAR.png
เสนา
KHM Ordre Royal du Cambodge - Chevalier BAR.png
อัสสฤทธิ์
Ordre Royal du Cambodge GC ribbon.svg
มหาเสรีวัฒน์
(สมัยรัฐในอารักขา)
Ordre Royal du Cambodge GO ribbon.svg
มหาเสนา
(สมัยรัฐในอารักขา)
Ordre Royal du Cambodge Commandeur ribbon.svg
ธิบดินทร์
(สมัยรัฐในอารักขา)
Ordre Royal du Cambodge Officier ribbon.svg
เสนา
(สมัยรัฐในอารักขา)
Ordre Royal du Cambodge Chevalier ribbon.svg
อัสสฤทธิ์
(สมัยรัฐในอารักขา)

รายนามบุคคลสำคัญที่ได้รับพระราชทาน/รับมอบ[แก้]

เชิงอรรถ[แก้]

  1. ได้สอบทานชื่อภาษาเขมรจาก ព្រឹទ្ធសភានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (2012-11-08). "ឯកឧត្តម ទេព ងន អនុប្រធានទី២ ព្រឹទ្ធសភា បំពាក់គ្រឿងឥស្សរិយយសជូនអ្នករាជការនៃអគ្គលេខាធិការដ្ឋានព្រឹទ្ធសភា នាថ្ងៃទី០៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១២". สืบค้นเมื่อ 2014-10-31.

อ้างอิง[แก้]