เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์
(Ordre National de la Légion D'honneur)
Modern grootkruis en ster van het Legioen van Eer.jpg
เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์
ชั้นประถมาภรณ์ (แบบปัจจุบัน)
ประเทศ ฝรั่งเศส ประเทศฝรั่งเศส
ข้อมูลทั่วไป
วันสถาปนา 19 พฤษภาคม 2345
ผู้สถาปนา นโปเลียน โบนาปาร์ต
ประธาน ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส
ประเภท อิสริยาภรณ์ห้าชั้น
ผู้สมควรได้รับ ผู้ประกอบความชอบตามที่
คณะกรรมการเครื่อง
อิสริยาภรณ์กำหนด
สถิติการมอบ
รายแรก เมื่อ 14 กรกฎาคม 2437
รายล่าสุด เซลีน ดิออน
22 พฤษภาคม 2551[1]
เบญจมาภรณ์[2]
ทั้งหมด ประถมาภรณ์ 61 ราย
ทุติยาภรณ์ 321 ราย
ตริตาภรณ์ 3,626 ราย
จตุรถาภรณ์ 22,401 ราย
เบญจมาภรณ์ 87,371 ราย
ลำดับเกียรติ
รองมา เครื่องอิสริยาภรณ์ลีเบราซียง
(ฝรั่งเศส: Libération)

เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ (ฝรั่งเศส: Ordre National de la Légion D'honneur, ออกเสียง: [ɔʀdʀ nasjɔnal də la leʒjɔ̃ dɔnœʀ]; อังกฤษ: National Order of the Legion of Honour) เป็น "เครื่องอิสริยาภรณ์สำหรับคณะอัศวิน" (ฝรั่งเศส: Ordres de chevalerie; อังกฤษ: Chivalric order) ชั้นสูงสุดแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส สถาปนาขึ้นโดย นโปเลียน โบนาปาร์ต กงสุลเอกแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2345 มีห้าชั้น ได้แก่ ประถมาภรณ์ ทุติยาภรณ์ ตริตาภรณ์ จตุรถาภรณ์ และเบญจมาภรณ์ ตามอันดับ

ปัจจุบัน มีประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐเป็นประธาน และรักษาไว้ที่ "ตำหนักเลฌียงดอเนอร์" (ฝรั่งเศส: Palais de la Légion D'honneur) ริมฝั่งซ้ายน้ำแซน ณ กรุงปารีส ทั้งนี้ คำว่า "เลฌียงดอเนอร์" มีความหมายว่า "กองพลเกียรติยศ" และคติพจน์แห่งเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ คือ "เกียรติยศและปิตุภูมิ" (ฝรั่งเศส: Honneur et Patrie; อังกฤษ: Honour and Fatherland)

สมาชิกแห่งอิสริยาภรณ์[แก้]

"รัฐบัญญัติสถาปนาเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ลงวันที่ 19 พฤษภาคม 2345" ("Loi du 19 mai 1802 portant création de la Légion d'honneur")

ปัจจุบัน ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศสเป็นประธานแห่งเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ และนายกรัฐมนตรีเป็นรองประธานโดยตำแหน่ง โดยมีรัฐมนตรีคนหนึ่งตามที่ประธานแต่งตั้งเป็นเลขาธิการแห่งเครื่องอิสริยาภรณ์ดังกล่าว

ประธานมีอำนาจแต่งตั้งให้บุคคลเป็นสมาชิกตามชั้นสูงต่ำโดยสมควร และเรียกคืนเครื่องอิสริยาภรณ์ ทั้งนี้ ตามคำแนะนำของคณะรัฐมนตรี

บุคคลผู้มีสัญชาติฝรั่งเศสอาจได้รับแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกแห่งเครื่องอิสริยาภรณ์นี้ เพื่อเป็นบำเหน็จความชอบในการสนองราชการพลเรือนหรือราชการทหาร เป็นต้นว่า ทหารผ่านศึก ซึ่งปรกติมักเริ่มที่ชั้นเบญจมาภรณ์ อย่างไรก็ดี ปัจจุบันได้มีการขยายวงผู้อาจได้รับแต่งตั้งไปถึงผู้มีสัญชาติอื่นแต่ได้มีความชอบเกี่ยวกับประเทศฝรั่งเศสอย่างถึงขนาดด้วย เป็นต้นว่า เซลีน ดิออน นักร้องชาวแคนาดาเชื้อสายฝรั่งเศส ได้รับมอบเบญจมาภรณ์เลฌียงดอเนอร์เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2551 ในฐานะที่ได้สนับสนุนให้ภาษาฝรั่งเศสเป็นที่แพร่หลายยิ่งขึ้นไปในสากล[2] กับทั้งประมุขแห่งรัฐต่างประเทศและคู่สมรส ตลอดจนราชวงศ์ต่างประเทศ ก็อาจได้รับมอบเครื่องอิสริยาภรณ์นี้ตามมารยาทในการเจริญสันถวไมตรี

ทั้งนี้ มีข้อห้ามมิให้แต่งตั้งสมาชิกแห่งรัฐสภาเป็นสมาชิกแห่งเครื่องอิสริยาภรณ์นี้ เว้นแต่กรณีที่ผู้นั้นมีความชอบในราชการสงคราม กับทั้งห้ามมิให้คณะรัฐมนตรีเสนอให้ผู้ช่วยปฏิบัติงานส่วนตนได้รับมอบด้วย

เพื่อได้รับการแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกในชั้นสูงขึ้น ผู้นั้นต้องมีความดีความชอบใหม่นับแต่วันที่ได้รับแต่งตั้งให้เป็นสมาชิกแห่งเครื่องอิสริยาภรณ์ในชั้นปัจจุบันเป็นต้นไป

เมื่อแรกสถาปนาเครื่องอิสริยาภรณ์ มีการจำกัดจำนวนสำหรับแต่ละชั้นไว้ดังต่อไปนี้ 1) ประถมาภรณ์ ให้มีสมาชิกเจ็ดสิบห้าคน 2) ทุติยาภรณ์ ให้มีสมาชิกสองร้อยห้าสิบคน 3) ตริตาภรณ์ ให้มีสมาชิกหนึ่งพันสองร้อยห้าสิบคน 4) จตุรถาภรณ์ ให้มีสมาชิกหนึ่งหมื่นคน และ 5) เบญจมาภรณ์ ให้มีสมาชิกหนึ่งแสนหนึ่งหมื่นสามพันสี่ร้อยยี่สิบห้าคน

ตั้งแต่ พ.ศ. 2544 เป็นต้นมา จำนวนดังกล่าวได้เปลี่ยนแปลงไปดังต่อไปนี้ 1) ประถมาภรณ์ ให้มีหกสิบเอ็ดคน 2) ทุติยาภรณ์ ให้มีสามร้อยยี่สิบเอ็ดคน 3) ตริตาภรณ์ ให้มีสามพันหกร้อยยี่สิบหกคน 4) จตุรถาภรณ์ ให้มีสองหมื่นสองพันสี่ร้อยเอ็ดคน และ 5) เบญจมาภรณ์ ให้มีแปดหมื่นเจ็ดพันสามร้อยเจ็ดสิบเอ็ดคน ด้วยจำนวนที่มากมายนี้ จึงมีเรื่องตลกของประเทศฝรั่งเศสอยู่ว่า ประชาชนกว่าครึ่งประเทศต้องการเป็นสมาชิกเครื่องอิสริยาภรณ์ และกว่าครึ่งหนึ่งของจำนวนดังกล่าวได้รับการแต่งตั้งเรียบร้อยแล้ว

บุคคลผู้ได้รับมอบเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ และได้กระทำความผิดอาญาตามกฎหมาย ย่อมถูกเรียกคืนเครื่องอิสริยาภรณ์

การประดับเครื่องอิสริยาภรณ์ดังกล่าวโดยไม่มีสิทธิจะกระทำถือเป็นความผิดอาญา และห้ามมิให้ชาวฝรั่งเศสประดับสายสะพายอิสริยาภรณ์ต่างประเทศซึ่งมีสีแดงเหมือนเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์

ชั้นและเครื่องยศ[แก้]

การประดับเครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ชั้นต่าง ๆ

เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์แบ่งเป็นห้าชั้นและมีเครื่องยศตามชั้นสูงไปต่ำดังต่อไปนี้ :

  1. ประถมาภรณ์ (ฝรั่งเศส: Grand-Croix, กร็อง-ครัว; หรือชั้นนักบุญมหากางเขน) : ประดับดวงตราและสายสะพายพาดเฉียงจากบ่าขวา และประดับดาราเหนืออกซ้าย (ตามรูปที่ 5 -ในรูปแสดงการประดับสำหรับบุรุษ)
  2. ทุติยาภรณ์ (ฝรั่งเศส: Grand Officier, กร็องตอฟีซีเย; หรือนายทัพ) : ประดับดวงตราพร้อมแถบลายเถากุหลาบเหนืออกซ้าย และประดับดาราเหนืออกขวา (ตามรูปที่ 4)
  3. ตริตาภรณ์ (ฝรั่งเศส: Commandeur, กอม็องเดอร์; หรือชั้นนายกอง) : ประดับดวงตราบนกัณฐาภรณ์ (necklet) หรือแถบห้อยคอ ตามรูปที่ 3
  4. จตุรถาภรณ์ (ฝรั่งเศส: Officier, ออฟีซีเย; หรือชั้นเจ้าพนักงาน) : ประดับดวงตราพร้อมแถบลายเถากุหลาบเหนืออกซ้าย ตามรูปที่ 2
  5. เบญจมาภรณ์ (ฝรั่งเศส: Chevalier, เชอวาลีเย; หรือชั้นอัศวิน) : ประดับดวงตรา โดยไม่มีแถบลายเถากุหลาบ เหนืออกซ้าย ตามรูปที่ 1
เครื่องหมายแพรแถบย่อ
Legion Honneur Chevalier ribbon.svg
เบญจมาภรณ์
Legion Honneur Officier ribbon.svg
จตุรถาภรณ์
Legion Honneur Commandeur ribbon.svg
ตริตาภรณ์
Legion Honneur GO ribbon.svg
ทุติยาภรณ์
Legion Honneur GC ribbon.svg
ประถมาภรณ์

สมาชิกเลฌียงดอเนอร์ชาวต่างประเทศที่มีชื่อเสียง[แก้]

  1. อิตาลี: วาเลนตีโน การาวานี (Valentino Garavani) นักออกแบบพัสตาภรณ์ ได้รับในเดือนกรกฎาคม 2549
  2. รัสเซีย: วลาดีมีร์ ปูติน ประธานาธิบดี ได้รับในเดือนกันยายน 2549[3]
  3. ออสเตรเลีย : พลอากาศเอกแองกัส ฮูสตัน (Angus Houston) ผู้บัญชาการทหารสูงสุด ได้รับตริตาภรณ์ใน พ.ศ. 2550
  4. อินเดีย: อมิตาภ พัจจัน (Amitabh Bachchan) นักแสดง ได้รับจตุรถาภรณ์ในเดือนมกราคม 2550 [4]
  5. สหรัฐอเมริกา: เดวิด ลินช์ (David Lynch) ผู้กำกับภาพยนตร์ ได้รับเบญจมาภรณ์ในเดือนตุลาคม 2550 [5]
  6. ฮ่องกง: ศาสตราจารย์ฉูหลี่จื้อ (Lap-Chee Tsui) รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยฮ่องกง ได้รับเบญจมาภรณ์ในเดือนตุลาคม 2550
  7. ศรีลังกา: มาลิก เปรีส (Malik Peiris) ราชบัณฑิตแห่งสหราชอาณาจักร ได้รับเบญจมาภรณ์ในเดือนตุลาคม 2550
  8. เกาหลีใต้: อิม คว็อนแต็ก (Im Kwon-taek) ผู้กำกับภาพยนตร์ ได้รับใน พ.ศ. 2550 [6]
  9. อิสราเอล: ชิมอน เปเรส (Shimon Peres) ประธานาธิบดี ได้รับในเดือนมีนาคม 2551[7]
  10. ไทย:
  11. บอตสวานา: เฟอร์ทัส โมแก (Festus Mogae) ประธานาธิบดี ได้รับในเดือนมีนาคม 2551[10]
  12. สหรัฐอเมริกา: สตีเวน สปีลเบิร์ก ผู้กำกับภาพยนตร์ ได้รับเบญจมาภรณ์ในเดือนพฤษภาคม 2551[11]
  13. แคนาดา: นักร้องเซลีน ดิออน ได้รับเบญจมาภรณ์จาก นีกอลา ซาร์กอซี ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2551พระราชวังเอลีเซ (ฝรั่งเศส: Palais de l’Élysée)[2]

นอกจากนั้นมีบุคคลต่างชาติที่ได้รับอิสริยาภรณ์นี้อีก อาทิ คลินท์ อิสต์วู้ด ดาราภาพยนตร์สหรัฐอเมริกา และ พ.ญ. แอนสัน ชาน อธิบดีกรมสาธารณสุขฮ่องกง เป็นต้น

อ้างอิง[แก้]

  1. Legion of Honour. (2008, 22 May). [Online]. Available: http://www.celinemaniacs.com/news_e.html. (22 May 2008).
  2. 2.0 2.1 2.2 CelineDion.com. (2008, 18 May). Celine To Receive the French Legion of Honor Medal. [Online]. Available: http://www.celinedion.com/celinedion/english/whatsgoinon.cgi. (22 May 2008).
  3. Dailymotion.com. (2006, 13 October). Chirac décore Poutine. [Online]. Available: http://www.dailymotion.com/video/xhvhv_chirac-decore-poutine. (25 May 2008).
  4. BBC News. (2006, 12 October). Bollywood star gets French honour. [Online]. Available: http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/6044614.stm. (25 May 2008).
  5. Global Good News. (2007, October 4). Dr David Lynch awarded highest civilian honour of France, the Legion of Honour, and inspires President Nicolas Sarkozy to bring invincibility to his nation. [Online]. Available: http://www.globalgoodnews.com/world-peace-a.html?art=1191356142257645. (25 May 2008).
  6. Lee Hyo-won. (2007, 28 November). France to Award Director Im Kwon-taek. [Online]. Available: http://www.koreatimes.co.kr/www/news/art/2007/12/141_14567.html. (4 December 2007).
  7. Ynetnews. (2008, 10 March). Sarkozy tells Peres France is Israel's true friend. [Online]. Available: http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3517500,00.html. (25 May 2008).
  8. การประดิษฐานพระโกศ ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท. (2551, 23 กุมภาพันธ์). เดลินิวส์. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.uc.in.th/web/html/popup_news/Default.aspx?ColumnId=53315&NewsType=2&Template=1. (22 พฤษภาคม 2551).
  9. สถานเอกอัครราชทูตฝรั่งเศสประเทศไทย. (2550, 25 ธันวาคม). พิธีทูลเกล้าฯ ถวายอิสริยาภรณ์ฝรั่งเศสแด่สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.ambafrance-th.org/spip.php?article872. (23 พฤษภาคม 2551).
  10. AFP. (2008, 20 March). Sarkozy décore le président du Botswana pour sa bonne gouvernance. [Online]. Available: http://www.jeuneafrique.com/fluxafp/fil_info.asp?reg_id=0&art_cle=43493. (25 May 2008).
  11. MSN Celebrity UK. (2008, 21 May). MSN article about Spielberg receiving the honour. [Online]. http://entertainment.uk.msn.com/celebrity/news/Article.aspx?cp-documentid=8350390. (25 May 2008).

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]

แม่แบบ:เครื่องอิสริยาภรณ์ฝรั่งเศส