วัดพระพุทธฉายวรวิหาร

สำหรับวัดพระพุทธฉายในจังหวัดนครนายก ดูที่ วัดเขาชะโงก

วัดพระพุทธฉายวรวิหาร
ที่ตั้ง	ตำบลหนองปลาไหล อำเภอเมืองสระบุรี จังหวัดสระบุรี
ประเภท	พระอารามหลวงชั้นโทชนิดวรวิหาร
นิกาย	มหานิกาย
สถานีย่อยพระพุทธศาสนา

วัดพระพุทธฉายวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นโทชนิดวรวิหาร ตั้งอยู่ที่เชิงเขาปถวี (เขาปฐวี) หมู่ 1 บ้านพระพุทธฉาย ตำบลหนองปลาไหล อำเภอเมืองสระบุรี จังหวัดสระบุรี

การยกฐานะเป็นพระอารามหลวง

เมื่อ พ.ศ. 2557 วัดพระพุทธฉายได้รับการเสนอให้ยกฐานะเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดสามัญ ในสมัยรัชกาลที่ 9 แต่ยังมิได้โปรดเกล้าฯ จนสิ้นรัชกาล ต่อมาในวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2568 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ยกฐานะวัดพระพุทธฉายขึ้นเป็นพระอารามหลวงชั้นโทชนิดวรวิหาร เพื่อเฉลิมพระเกียรติและเป็นพระราชกุศลเนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 28 กรกฎาคม 2567ปัจจุบัน พระราชวชิรมงคลวิสิฐ เป็นรักษาการเจ้าอาวาส

ความสำคัญ

วัดพระพุทธฉายเป็นวัดที่ประดิษฐานพระพุทธฉาย หรือ รอยพระพุทธรูป อยู่บนแผ่นหินซึ่งตั้งอยู่บนชะง่อนผา นอกจากนี้ยังมีภาพเขียนลายเส้นยุคก่อนประวัติศาสตร์ที่บริเวณเชิงผา ได้แก่ ภาพสัตว์ลายเส้นคล้ายตัวกวาง บริเวณข้าง ประตูเข้าพระพุทธฉายพบภาพเหมือนคน และภาพสัญลักษณ์ บริเวณจากจากถ้ำฤๅษี ไปทางพระพุทธฉาย ทางทิศตะวันตก พบภาพเขียนรูปไก่ ภาพพระพุทธรูป และภาพสัญลักษณ์ และบริเวณหน้าผา จปร. พบภาพลายเส้นขนาดใหญ่ที่มีความซับซ้อน คล้ายภาพเขียนก่อนประวัติศาสตร์ที่เคยถูกค้นพบที่ผาแต้ม จังหวัดอุบลราชธานีเขียนด้วยยางไม้ มีอายุเก่าแก่ประมาณ 3,000 ปี โดยเขียนสัญลักษณ์ใช้สื่อความหมายที่เข้าใจในหมู่เดียวกัน และอาจจะเป็นสื่อทางพิธีกรรม และความเชื่อของคนในยุคนั้น และยังพบรอยพระพุทธบาท เมื่อ พ.ศ. 2537 กรมศิลปากรได้ทำการซ่อมมณฑปบนภูเขาบริเวณวัดพระพุทธฉาย และเมื่อรื้อพื้นซีเมนต์ ก็ได้มีการพบรอยพระพุทธบาทเบื้องขวาอยู่ใต้ทรายปรากฏเห็นเป็นรูปรอยประทับในหิน

แหล่งข้อมูลอื่น

• เว็บทางการ เก็บถาวร 2010-09-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน