มณฑป

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา

มณฑป ในสถาปัตยกรรมไทยคือ เรือนยอดหรือเครื่องยอดหลังคาขนาดใหญ่มีรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส หรือเป็นรูปตัด มุม หรือย่อไม้แปด ย่อไม้สิบสอง ยอดหลังคาเป็นทรงจอมแห

มณฑปเก่าแก่ของวิรูปักษะมณเทียร

ส่วนมณฑปในสถาปัตยกรรมโบสถ์พราหมณ์หมายถึงห้องหนึ่งของโบสถ์พราหมณ์ที่มีลักษณะเป็นระเบียง ทะลุผ่านเข้ามาจากโคปุรัม (หอทางเข้า) และนำพาเข้าไปในตัววัด โดยทั่วไปส่วนนี้ใช้สำหรับประกอบพิธีกรรมที่เป็นการร่ายรำและนาฏกรรม นับเป็นองค์ประกอบพื้นฐานของทุกโบสถ์พราหมณ์[1] โดยทั่วไปส่วนนี้จะเชื่อมกับส่วนที่ใช้ในการสวดมนต์และสักการะองค์เทพฮินดู ซึ่งต่อเข้ากับส่วนครรภคฤห์ ที่ปกติไม่ได้เปิดให้คนทั่วไปเข้า[2]

ในโบสถ์พราหมณ์ใหญ่ ๆ มักมีกมณฑปหลายหลัง ซึ่งจะสร้างให้สอดรับกับการใช้งานที่ต่างกัน เช่น "กัลยาณมณฆป" คือมณธปสำหรับจำพิธีมงคลสมรส เป็นต้น[3] ทั่วไปแล้วเสาขแงมณฑปนั้นจะแกะสลักอย่างวิจิตร[4]

ในภาษาต่าง ๆ[แก้]

รอแยลเปินดาปา เป็นเปินดาปาขนาดใหญ่ในจังหวัดชวากลาง สันนิษฐานว่าคำว่า "เปินดาปา" เพี้ยนมาจากคำสันสกฤต "มณฑป"

มณฑป มาจากภาษาสันสกฤตว่า "มัณ-ฑะ-ปา" (Mandapa) ซึ่งพบคำที่มีรากมาจากคำเดียวกันในภาษาต่าง ๆ ในภูมิภาคเดียวกัน เช่น

อ้างอิง[แก้]

  1. Ching, Francis D.K. (1995). A Visual Dictionary of Architecture. New York: John Wiley and Sons. p. 253. ISBN 0-471-28451-3.
  2. "Architecture of the Indian Subcontinent - Glossary". สืบค้นเมื่อ 2007-01-08.
  3. Thapar, Binda (2004). Introduction to Indian Architecture. Singapore: Periplus Editions. p. 43. ISBN 0-7946-0011-5.
  4. "Glossary of Indian Art". art-and-archaeology.com. Archived from the original on 2007-04-05. สืบค้นเมื่อ 2007-01-08.