มัตสยะ

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
ไบยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
มัตสยะปรากฏตัวเพื่อปราบอสูร

มัตสยะ (สันสกฤต: मत्स्य มตฺสฺย แปลว่า ปลา) คือ ปลาที่เป็นอวตารของพระวิษณุในการอวตารสิบปาง ซึ่งได้รับการพรรณนาว่า เป็นผู้ช่วยเหลือพระมนูและสัตว์โลกจากอุทกภัยใหญ่

เอกสารแรกสุดเกี่ยวกับมัตสยะในฐานะปลาผู้ช่วยเหลือสัตว์โลกนั้นยกให้มัตสยะมีสถานะเท่าเทียมกับพระประชาบดีเทพสมัยพระเวท แต่ในยุคหลังพระเวท เรื่องราวของปลามัตสยะเกลื่อนกลืนไปกับพระพรหม และภายหลังก็กลายเป็นอวตารหนึ่งของพระวิษณุ[1][2][3] ตำนานมัตสยะได้รับการขยายความต่อ ๆ มาในเอกสารฮินดู จนปรากฏเป็นเนื้อหาเชิงสัญลักษณ์ที่เล่าขานว่า พระมนูปกป้องปลาเล็กตัวหนึ่งไว้จนเติบใหญ่ไปช่วยกอบกู้โลก[4][5]

ลักษณะของมัตสยะนั้น บางครั้งปรากฏเป็นปลายักษ์มีนอ บางครั้งแสดงภาพเป็นมนุษย์มีกายท่อนล่างเป็นปลา[6][4]

ศัพทมูล[แก้]

มตฺสฺย เป็นคำในภาษาสันสกฤต แปลว่า "ปลา" คำนี้ปรากฏในคัมภีร์ ฤคเวท[7] ตรงกับคำในภาษาบาลีว่า มจฺฉ ที่แปลว่า "ปลา" เช่นกัน[7]

ดูเพิ่ม[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. Krishna 2009, p. 33.
  2. Rao pp. 124-125
  3. "Matsya". Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Inc. 2012. สืบค้นเมื่อ May 20, 2012.
  4. 4.0 4.1 Bonnefoy 1993, pp. 79-80.
  5. George M. Williams 2008, pp. 212-213.
  6. Rao p. 127
  7. 7.0 7.1 Monier Monier-Williams, Sanskrit-English Dictionary and Etymology, Oxford University Press, pages 776-777

บรรณานุกรม[แก้]