นรสิงห์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
นรสิงห์
เทพแห่งการป้องกัน, การทำลายล้าง, โยคะ และกาล (เวลา); ผู้ทำลายความชั่วร้าย
ส่วนหนึ่งของ ทศาวตาร
NarayanaTirumala15.JPG
รูปปั้นนรสิงห์ที่เวงกเฏศวรมนเทียร
ชื่อในอักษรเทวนาครีनरसिंह
ชื่อในการทับศัพท์ภาษาสันสกฤตNarasimha
ส่วนเกี่ยวข้องเทพหัวสิงโต, กาล-มหากาล, Manyu, อวตารที่สี่ของพระวิษณุ[1]
วิมานเกษียรสมุทร
อาวุธจักร, คทา, เล็บ
เทศกาลนรสิงห์ชยันตี, โฮลี
คู่ครองพระลักษมี

นรสิงห์ หรือ นรสีห์ (สันสกฤต: नरसिंह, แปลตรงตัว: 'มนุษย์-สิงโต', Narasiṃha) เป็นอวตารของพระวิษณุ โดยมีร่างกายท่อนล่างเป็นมนุษย์ และร่างกายท่อนบนเป็นสิงโต ลงมาทำลายความชั่วร้ายและยุติการกดขี่ข่มเหงทางศาสนาและความหายนะบนโลก ฟื้นฟูธรรม[1][2] นอกจากนี้ นรสิงห์ยังด้รับการกล่าวถึงเป็นเทพแห่งโยคะ ในรูปแบบโยคะ-นรสิงห์[3][4]

นรสิงห์เป็นหนึ่งในเทพหลักในลัทธิไวษณพ และตำนานของเขาได้รับการยกย่องในVaikhanasas, Sri Vaishnavism, Sadh Vaishnavism[5] และในธรรมเนียมอื่น ๆ ของลัทธิไวษณพ

เรื่องราว[แก้]

หิรัณยกศิปุบำเพ็ญตบะเป็นเวลานาน จนได้รับพรจากพระพรหม ให้เป็นผู้ที่ฆ่าไม่ตายจากมนุษย์, สัตว์, เทวดา ให้ฆ่าไม่ตายทั้งในเวลากลางวันและกลางคืน ให้ฆ่าไม่ตายทั้งจากอาวุธและมือ ให้ฆ่าไม่ตายทั้งในเรือนและนอกเรือน

หิรัณยกศิปุ ได้อาละวาดสร้างความเดือดร้อนไปทั่วทั้งสามภพ พระอินทร์จึงทูลเชิญพระนารายณ์อวตารเกิดมาเป็น นรสิงห์ คือ มนุษย์ครึ่งสิงห์[6] นรสิงห์สังหารหิรัณยกศิปุด้วยกรงเล็บด้วยการฉีกอก ที่กึ่งกลางบานประตู ในเวลาโพล้เพล้ ก่อนตาย นรสิงห์ได้ถามหิรัณยกศิปุว่า สิ่งที่ฆ่าเจ้าเป็นมนุษย์หรือสัตว์หรือเทวดาหรือไม่ คำตอบก็คือ ไม่ สิ่งที่สังหารเป็นมือหรืออาวุธหรือไม่ คำตอบก็คือ ไม่ ในเรือนหรือนอกเรือนหรือไม่ คำตอบก็คือ ไม่ และเป็นเวลากลางวันหรือกลางคืนหรือไม่ คำตอบก็คือ ไม่ นรสิงห์จึงประกาศว่า บัดนี้ พรที่ประทานจากพระพรหมได้สลายไปสิ้นแล้ว เทวดาทั้งสามภพจึงยินดี

รูปประติมากรรมหรือรูปวาดของนรสิงห์ตอนสังหารหิรัณยกศิปุ จึงมักสลักมีรูปเทวดาองค์เล็ก ๆ 2 องค์อยู่ข้างล่างแสดงกิริยายินดีด้วย[7]

ระเบียงภาพ[แก้]

อ้างอิง[แก้]

  1. 1.0 1.1 George M. Williams (2008). Handbook of Hindu Mythology. Oxford University Press. p. 223. ISBN 978-0-19-533261-2.
  2. Gavin D. Flood (1996). An Introduction to Hinduism. Cambridge University Press. p. 111. ISBN 978-0-521-43878-0.
  3. Soifer 1991, p. 102.
  4. Soifer 1991, p. 92.
  5. Farley P. Richmond; Darius L. Swann; Phillip B. Zarrilli (1993). Indian Theatre: Traditions of Performance. Motilal Banarsidass. pp. 127 with footnote 1. ISBN 978-81-208-0981-9.
  6. [https://web.archive.org/web/20120831122605/http://rirs3.royin.go.th/new-search/word-23-search.asp Archived 2012-08-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน นรสิงห์ ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542]
  7. เทปสนทนา เรื่อง คุยเฟื่องเรื่องเขมร: วีระ ธีรภัทร - ดร.สุเนตร ชุตินธรานนท์

บรรณานุกรม[แก้]

แหล่งข้อมูลอื่น[แก้]