มัณฑะเลย์

บทความนี้เกี่ยวกับเมือง สำหรับความหมายอื่น ดูที่ มัณฑะเลย์ (แก้ความกำกวม)

มัณฑะเลย์ မန္တလေး
นคร
วัดพระมหามัยมุนี เจดีย์กุโตดอ และ เจดีย์ซานดามุนิ สะพานอู้เบน ตลาดเซโจ สนามกีฬามานดะลาตีริ พระราชวังมัณฑะเลย์
มัณฑะเลย์ ที่ตั้งเมืองมัณฑะเลย์ในประเทศพม่า
พิกัด: 21°58′59″N 96°05′04″E
ประเทศ	พม่า
ภาค	ภาคมัณฑะเลย์
จังหวัด	มัณฑะเลย์
ผู้ก่อตั้ง	พระเจ้ามินดง
การปกครอง
• นายกเทศมนตรี	จอซาน
พื้นที่
• นคร	163.84 ตร.กม. (63.26 ตร.ไมล์)
ความสูง	22 เมตร (70 ฟุต)
ประชากร  (2014)
• นคร	1,726,889 คน
• ความหนาแน่น	11,000 คน/ตร.กม. (27,000 คน/ตร.ไมล์)
• เขตเมือง	1,319,452 คน
• นอกเมือง	407,437 คน
• กลุ่มชาติพันธุ์	พม่า, อินเดีย, จีน, ไทใหญ่
• ศาสนา	พุทธเถรวาท, คริสต์, ฮินดู, อิสลาม
เขตเวลา	UTC+6:30 (เวลามาตรฐานพม่า)
รหัสพื้นที่	02
ทะเบียนพาหนะ	MDY
เว็บไซต์	www.goldencity.asia

มัณฑะเลย์ หรือ มานดะเล (พม่า: မန္တလေးမြို့, เอ็มแอลซีทีเอส: manta.le: [máɰ̃dəlé]) เป็นเมืองใหญ่อันดับสองของประเทศพม่า รองจากย่างกุ้ง ตั้งอยู่บนฝั่งตะวันออกของแม่น้ำอิรวดี ห่างจากย่างกุ้งไปทางเหนือ 631 กิโลเมตร (392 ไมล์) ในปี ค.ศ. 2014 เมืองนี้มีประชากร 1,225,553 คน

มัณฑะเลย์ถูกสถาปนาขึ้นในปี ค.ศ. 1857 โดยพระเจ้ามินดง โดยได้ตั้งเป็นราชธานีแห่งใหม่ของราชวงศ์โก้นบอง แทนที่กรุงอมรปุระ มัณฑะเลย์เป็นราชธานีแห่งสุดท้ายของพม่าในยุคระบอบกษัตริย์ก่อนที่อาณาจักรจะถูกผนวกเข้ากับจักรวรรดิบริติชในปี ค.ศ. 1885 โดยภายใต้การปกครองของอังกฤษ มัณฑะเลย์ยังคงมีความสำคัญทั้งในด้านการค้าและวัฒนธรรม แม้ว่าย่างกุ้ง เมืองหลวงใหม่ของพม่าภายใต้การปกครองของอังกฤษจะผงาดขึ้นก็ตาม มัณฑะเลย์ได้รับความเสียหายอย่างหนักในช่วงที่ญี่ปุ่นเข้ายึดครองพม่าในสงครามโลกครั้งที่สอง ในปี ค.ศ. 1948 มัณฑะเลย์ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพพม่าที่เพิ่งได้รับเอกราช

ปัจจุบัน มัณฑะเลย์เป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจของพม่าตอนบน และถือเป็นศูนย์กลางวัฒนธรรมพม่า การหลั่งไหลเข้ามาอย่างต่อเนื่องของผู้อพยพชาวจีนอย่างผิดปกติ ซึ่งส่วนใหญ่มาจากยูนนาน นับตั้งแต่ปลายคริสตศตวรรษที่ 20 ได้เปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางชาติพันธุ์ของเมือง และเพิ่มการค้ากับจีน แม้ว่าเนปยีดอจะเพิ่งเกิดขึ้นมาไม่นานมานี้ แต่เมืองมัณฑะเลย์ก็ยังคงเป็นศูนย์กลางหลักทางการค้า การศึกษา และสุขภาพของพม่าตอนบน

ศัพทมูลวิทยา

เมืองนี้ได้ชื่อมาจากเขามัณฑะเลย์ที่อยู่ใกล้เคียง แม้จะยังไม่ชัดเจนแต่เชื่อกันว่ามีที่มาจากคำในภาษาบาลีคือ มณฺฑล (မဏ္ဍလ), อันหมายถึงที่ราบทรงกลม หรืออาจจะหมายถึงเขามันทระซึ่งมีอยู่ในตำนานการกวนเกษียรสมุทร

เมื่อมีการสถาปนาเมืองขึ้นในปี ค.ศ. 1857 เมืองนี้ได้รับนามอย่างเป็นทางการว่า ยะดะนาโบน (ရတနာပုံ, [jədənàbòʊɰ̃]) ซึ่งมาจากนามเมืองในภาษาบาลีว่า รัตนปุระ (ရတနပူရ) "เมืองแห่งรัตนะ" เมืองนี้ยังเคยมีชื่อว่า เลโจ่นอองมเย (လေးကျွန်းအောင်မြေ, [lé dʑʊ́ɰ̃ àʊɰ̃ mjè], "ดินแดนแห่งชัยชนะเหนือเกาะทั้งสี่") และ เมียนน่านซานจอ (မြနန်းစံကျော်, [mja̰ náɰ̃ sàɰ̃ tɕɔ̀], "พระราชวังมรกตลือเลื่อง")

ด้านสาธารณูปโภค

ถนนที่ใช้รองรับการขนส่งอยู่ในสภาพค่อนข้างดี สาธารณูปโภคพื้นฐานอื่น ๆ เช่น น้ำประปา ไฟฟ้า โรงพยาบาล สถานีอนามัย มีคุณภาพและการให้บริการที่ดี ส่วนระบบโทรคมนาคมมีความสะดวกสบายพอสมควร สามารถใช้อินเทอร์เน็ตได้ อีกทั้งยังสามารถรับสัญญาณโทรทัศน์จากประเทศไทยได้บางช่องสัญญาณ

ระเบียงภาพ

• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
•