เจ้าอนันตวรฤทธิเดช

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
(เปลี่ยนทางจาก พระยาอนันตยศ)
ไปยังการนำทาง ไปยังการค้นหา
เจ้าอนันตวรฤทธิเดช

พระนามเต็ม เจ้าอนันตวรฤทธิเดช กุลเชฐมหันต์ ไชยนันทบุรมหาราชวงษาธิบดี เจ้านครเมืองน่าน
พระอิสริยยศ เจ้าผู้ครองนครน่าน (พ.ศ. 2395 - 2435)
ราชวงศ์ หลวงติ๋นมหาวงศ์
ครองราชย์ พ.ศ. 2395 - 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2434
รัชกาล 39 ปี
รัชกาลก่อน พระยามหาวงศ์
รัชกาลถัดไป พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช
ข้อมูลส่วนพระองค์
ประสูติ พ.ศ. 2348
พิราลัย 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2434 (86 ปี)
พระบิดา เจ้าฟ้าอัตถวรปัญโญ
พระชายา แม่เจ้าสุนันทา
แม่เจ้าขอดแก้ว
พระบุตร พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช
เจ้าอุปราช (สิทธิสาร ณ น่าน)
เจ้ามหาพรหมสุรธาดา

เจ้าอนันตวรฤทธิเดช เป็นเจ้าผู้ครองนครน่านองค์ที่ 62 แห่งราชวงศ์หลวงติ๋นมหาวงศ์ ตรงกับรัชสมัยของ รัชกาลที่ 4 และรัชกาลที่ 5 ในระหว่างปี พ.ศ. 2395 ถึงปี พ.ศ. 2434 รวมระยะเวลา 39 ปี ชาวน่านเรียกพระองค์โดยลำลองว่า เจ้ามหาชีวิต

พระประวัติ[แก้]

พระยาอนันตยศ หรือพระนามเต็มว่า "เจ้าอนันตวรฤทธิเดช กุลเชฐมหันต์ ไชยนันทบุรมหาราชวงษาธิบดี เจ้านครเมืองน่าน" ประสูติเมื่อปี พ.ศ. 2348 ทรงขึ้นครองนครน่าน เมื่อปี พ.ศ. 2395 สืบต่อจากพระยามหาวงศ์ผู้เป็นญาติและท่านเป็นบุตรของเจ้าฟ้าอัตถวรปัญโญ ได้รับการสถาปนาอิสริยยศเป็น "เจ้าอนันตวรฤทธิเดช" เมื่อปี พ.ศ. 2399 จนกระทั่งพิราลัยเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2434 ด้วยโรคชรา รวมอายุ 86 ปี[1]

พระโอรส[แก้]

เจ้าอนัตวรฤทธิเดช มีพระโอรสที่ประสูติแต่ชายาเอกทั้งสองอยู่ 3 พระองค์ ได้แก่

พระกรณียกิจ[แก้]

เจ้าอนันตวรฤทธิเดช มีกรณียกิจทั้งในด้านการเมืองและการศาสนา ในการศาสนา เจ้าอนันตวรฤทธิเดชอุปถัมภ์พระพุทธศาสนาในอาณาจักรน่าน ทั้งการสร้างวิหาร วัด พระพุทธรูป รวมไปถึงการอุปถัมภ์การบูรณะวัดภูมินทร์ โดยมีการเขียนภาพจิตรกรรมฝาผนังอันล้ำค่าขึ้นในช่วงเวลานี้ และในจารึกวัดโป่งคำ มีจารึกถึงกรณียกิจไว้ว่า ''ในวันเพ็ญเดือน ๗ ล้านนา จ.ศ. ๑๒๔๘ พระกาวิไชยประธานฝ่ายสงฆ์และเจ้ามหาชีวิตหรือเจ้าอนันตวรฤทธิเดชฯ เจ้าผู้ครองนครน่านเป็นประธานฝ่ายฆราวาสพร้อมกับข้าราชการและชาวบ้านทุกคน ได้จัดมีการฉลองวิหารวัดโป่งคำ พร้อมกับถวายเครื่องอัฐบริขารทั้งหลาย โดยตั้งจิตปรารถนาขอให้ผู้ร่วมทำกุศลกิจกรรมครั้งนี้ได้พบกับพระนิพพานโดยทั่วกัน''[2]

ในด้านการเมือง เจ้าอนันตวฤทธิเดช ได้ตรากฎหมายสำคัญสูงสุดสำหรับใช้ปกครองในอาณาจักรน่าน คือ '''กฎหมายอาณาจักรหลักคำของเจ้ามหาชีวิต''' ซึ่งเป็นกฎหมายที่ได้รับอิทธิพลจากคำสอนในพระพุทธศาสนา และมีความเชื่อตามจารีตประเพณี เช่น การแอ่วสาว หรือการเสียผี กฎหมายเจ้ามหาชีวิต มีการตราบทลงโทษไว้อย่างชัดเจน โดยบทลงโทษสูงสุด คือ ประหารชีวิต กฎหมายควบคุมไปถึงวิถีชีวิต การประกอบการค้า ใช้ปกครองเมืองน่านต่อมา จนถึงคราวเปลี่ยนแปลงการปกครอง ในปี พ.ศ. 2475 เมืองน่านจึงมาใช้กฎหมายฉบับเดียวกันกับสยาม

เครื่องราชอิสริยาภรณ์[แก้]

อ้างอิง[แก้]

ดูเพิ่ม[แก้]

ก่อนหน้า เจ้าอนันตวรฤทธิเดช ถัดไป
พระยามหาวงศ์ 2leftarrow.png เจ้าผู้ครองนครน่าน
(พ.ศ. 2395 - พ.ศ. 2434)
2rightarrow.png พระเจ้าสุริยพงษ์ผริตเดช