ถ้วยตวงยา

ถ้วยตวงยา

ถ้วยตวงยา (อังกฤษ: conical measure) เป็นภาชนะที่ใช้ในห้องปฏิบัติการเคมี บริเวณปากภาชนะจะบากเป็นร่องเพื่อให้เทสารเคมีที่เป็นของเหลวออกมาได้สะดวก และด้านข้างจะมีขีดเครื่องหมายบอกปริมาตรของเหลวที่บรรจุอยู่ด้วย ภาชนะเหล่านี้อาจทำด้วยพลาสติก แก้ว หรือโบโรซิลิเกต (borosilicate)

ถ้วยตวงยา หรือ ถ้วยใส่ยา (measuring cups) คืออุปกรณ์ทางการแพทย์ประเภทหนึ่งที่มีลักษณะเหมือนถ้วยใบเล็กๆ ถ้วยตวงสำหรับผู้ป่วยนิยมทำด้วยพลาสติก เพราะแตกเสียหายยาก ส่วนที่ทำด้วยแก้วโบโรซิลิเกต มักใช้ในห้องปฏิบัติการเภสัชกรรม ถ้วยตวงยา จะมีขีดปริมาตรบอกที่ข้างถ้วยซึ่งชนิดของถ้วยตวงยาจะมีทั้งแบบที่มีขีดบอกเป็นหน่วยมิลลิลิตร หรือบางชนิดจะบอกเป็นหน่วยช้อนชา

ประเภท

ถ้วยตวงยาของผู้ป่วย

นิยมทำจาก พลาสติก เพราะปลอดภัย น้ำหนักเบา ใช้งานสะดวก และแตกหักยาก ปัจจุบันมีทั้งแบบใช้ซ้ำและแบบใช้แล้วทิ้งเพื่อความสะอาดและลดความเสี่ยงการปนเปื้อน ซึ่งเหมาะสำหรับใช้ในบ้านหรือสถานพยาบาล ถ้วยใส่ยามีทั้งหมดสามประเภทดังนี้:

ถ้วยใส่ยาประเภทแก้ว

นิยมใช้ใส่ยาเม็ดหรือยาน้ำ ถ้วยแก้วมีข้อดีคือเนื้อหนาทนทาน ใช้งานได้ยาวนาน แต่ข้อเสียคือไม่ทนต่อแรงกระแทก ถ้าทำตกก็แตกได้ง่ายๆ

ถ้วยใส่ยาประเภทพลาสติก

ส่วนใหญ่จะมีลักษณะคล้ายถ้วยตวงโดยจะมีขีดวัดระดับอยู่ข้างถ้วย จึงนิยมใช้ใส่ยาน้ำเพราะจะได้กะปริมาณยาได้ง่าย

ถ้วยใส่ยาประเภทสแตนเลส

นิยมใช้เป็นถ้วยใส่น้ำยาทางการแพทย์หรือถ้วยไอโอดีน มากกว่าใช้ใส่ยาเม็ดหรือยาน้ำ

ถ้วยตวงยาแบบใช้ทดลอง

มักผลิตจาก แก้วโบโรซิลิเกต (Borosilicate glass) เพราะทนต่อความร้อนและสารเคมีต่างๆ รวมถึงมีความแม่นยำในการวัดปริมาตรสูง วัสดุนี้พบได้ทั่วไปในถ้วยตวงสำหรับทดลองหรือใช้ในห้องแลบเภสัชกรรมและวิทยาศาสตร์อื่นๆ