แผ้ว สนิทวงศ์เสนี
| ท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนี | |
 |
|
| ชื่อเกิด | แผ้ว สุทธิบูรณ์ |
| เกิด | 25 ธันวาคม พ.ศ. 2446 จังหวัดฉะเชิงเทรา |
| เสียชีวิต | 24 กันยายน พ.ศ. 2543 (98 ปี) |
| คู่สมรส | สมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวงนครราชสีมา หม่อมราชวงศ์ตัน สนิทวงศ์ (พลตรี หม่อมสนิทวงศ์เสนี) |
| อาชีพ | ช่างภาพ ผู้อำนวยการสร้าง ผู้กำกับภาพยนตร์ |
| ผลงานเด่น | ' |
| ศิลปินแห่งชาติ | |
|---|---|
| พ.ศ. 2528 - สาขาศิลปะการแสดง (นาฏศิลป์) | |
ท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนี (25 ธันวาคม พ.ศ. 2446 - 24 กันยายน พ.ศ. 2543) ศิลปินแห่งชาติประจำปี พ.ศ. 2528
ท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนี มีนามเดิมว่า แผ้ว สุทธิบูรณ์ เกิดที่จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นบุตรของนาย เฮง และนางสุทธิ สุทธิสมบูรณ์ ได้เข้าถวายตัวในสมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวงนครราชสีมา ในพระตำหนักวังสวนกุหลาบตั้งแต่อายุ 8 ปี รับการฝึกหัดนาฏศิลป์กับ เจ้าจอมมารดาวาด (ท้าววรจันทร์) และเจ้าจอมมารดาเขียน ในรัชกาลที่ 4 เจ้าจอมมารดาทับทิม ในรัชกาลที่ 5 ต่อมาเป็นที่โปรดปรานของเจ้าฟ้าอัษฏางค์เดชาวุธ ทรงขอท่านไปเป็นชายา มีนามว่า "หม่อมแผ้ว นครราชสีมา" พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระมหากรุณารับท่านไว้ในตำแหน่งสะใภ้หลวง
หลังจาก สมเด็จพระอนุชาธิราช เจ้าฟ้าอัษฎางค์เดชาวุธ กรมหลวงนครราชสีมา ประชวรด้วยพระโรคพระวักกะอักเสบ สิ้นพระชนม์ที่พระตำหนักวังสวนกุหลาบ พระราชวังดุสิต เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2467 พระชนมายุได้ 36 พรรษา โดยไม่มีพระโอรสและพระธิดา ขณะนั้นหม่อมแผ้วมีอายุได้ 21 ปี
ต่อมาท่านผู้หญิงแผ้วจึงสมรสใหม่กับ หม่อมราชวงศ์ตัน สนิทวงศ์ (พลตรี หม่อมสนิทวงศ์เสนี) ได้ติดตามติดตามสามีซึ่งรับราชการเป็นทูตทหารไปประจำที่ประเทศฝรั่งเศส ประเทศอังกฤษ ประเทศอิตาลี จนได้รับการแต่งตั้งเอกอัครราชทูตไทย ประจำประเทศโปรตุเกส
ด้วยความที่เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านนาฏศิลป์ไทย นายธนิต อยู่โพธิ์ หัวหน้ากองการสังคีต กรมศิลปากร ได้เรียนเชิญให้ท่านผู้หญิงช่วยปรับปรุงฟื้นฟู และวางรากฐานด้านการละคร การรำ ให้กับกรมศิลปากร ท่านเป็นผู้ออกแบบท่ารำ เป็นผู้ฝึกสอน และอำนวยการฝึกซ้อมการแสดงโขน ละคร ฟ้อนรำ ต่างๆ เป็นจำนวนมาก
ท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนี ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ประถมมาภรณ์ช้างเผือก ประถมมาภรณ์มงกุฎไทย เมื่อปี พ.ศ. 2520 ได้รับบรรดาศักดิ์เป็นคุณหญิง ต่อมาได้รับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ เมื่อ พ.ศ. 2528 มีบรรดาศักดิ์เป็นท่านผู้หญิง และได้รับการคัดเลือกให้เป็นศิลปินแห่งชาติ ประจำปี พ.ศ. 2528
ท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนี มีบุตรธิดากับพลตรี หม่อมสนิทวงศ์เสนี จำนวน 4 คน คือ
- หม่อมหลวงแต้ว สนิทวงศ์
- หม่อมหลวงนวลผ่อง สนิทวงศ์ (ท่านผู้หญิงนวลผ่อง เสนาณรงค์) สมรสกับ พลเอกแสวง เสนาณรงค์
- พ.ต.อ. (พิเศษ) หม่อมหลวงเติม สนิทวงศ์ สมรสกับ นางโสภี โชติกพุกกณะ
- หม่อมหลวงตวง สนิทวงศ์ สมรสกับ หม่อมเจ้าหญิงรังษีนภดล ยุคล
ท่านผู้หญิงแผ้ว สนิทวงศ์เสนี ถึงแก่กรรมเมื่อ 24 กันยายน พ.ศ. 2543 อายุ 98 ปี
