เจียร จารุจรณ
 |
บทความชีวประวัติของบุคคลนี้ต้องการเก็บกวาด ตรวจสอบ ปรับปรุง แก้ไขรูปแบบ วิกิพีเดียไม่สนับสนุนให้มีอัตชีวประวัติ หรือประวัติการทำงาน นอกเหนือจากนั้นถ้าคุณเห็นว่าบุคคลนี้ไม่ใช่บุคคลสำคัญให้ทำการแจ้งลบ |
นายรงภักดี (เจียร จารุจรณ) ศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. 2529 สาขาศิลปะการแสดง (นาฏศิลป์)[1] ผู้มีบทบาทอันสำคัญยิ่งในการเป็นต้นแบบสาธยายท่ารำหน้าพาทย์องค์พระพิราพต่อเบื่องพระพักตร์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช โดยมี คุณหญิงนัฏฏานุรักษ์ (เทศ สุวรรณภารต) ภรรยา พระยานัฏกานุรักษ์ (ทองดี สุวรรณภารต) อดีตเจ้ากรมมหรสพ ผู้ปรดิษฐ์ท่ารำหน้าพาทย์องค์พระพิราพ ร่วมดูเป็นประจักษ์พยานในความถูกต้อง และนายรงภักดีถ่ายทอดท่ารำหน้าพาทย์องค์พระพิราพให้กับนาฏศิลปินโขนยักษ์เป็นสมบัติทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าที่ถูกสืบทอดมาจนถึงปัจจุบันนี้
เนื้อหา |
ประวัตินายรงภักดี ( เจียร จารุจรณ ) [แก้]
นายรงภักดีเข้ารับการฝึกหัดโขนยักษ์ ในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ ครูที่ประสิทธิ์ประสาทวิชานาฏศิลปไทยได้แก่
- พระยานัฏกานุรักษ์ (ทองดี สุวรรณภารต)
- คุณหญิงนัฏกานุรักษ์ (เทศ สุวรรณภารต)
- พระยาพรหมาภิบาล (ทองใบ สุวรรณภารต)
- พระยาสุนทรเทพระบำ (เปลี่ยน สุนทรนัฏ)
- หลวงรำถวายกร (สาย สายะนัฏ)
และยังมีครูอาจารย์ทั้งชายและหญิงอีกหลายท่าน
นายรงภักดี รับราชการ เป็นศิลปิน แสดงโขนเป็นตัวเอกในเรื่อง รามเกียรติ์ เช่น พิราพ รามสูร กุมภกรรณ มัยราพณ์ วิรุญจำบัง และตัวอื่นๆอีก ได้แสดงโขนหน้า พระที่นั่งถวายพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวหลายครั้ง
ต่อมา ได้เข้ารับราชการเป็น ตำรวจหลวง ร.อ. ในแผ่นดินพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๗ ( และยังมีหน้าที่เป็นครู สอนโขน ฝ่ายยักษ์อีกด้วย) จนถึงรัชกาลปัจจุบัน เมื่อมีอายุครบ ๖๐ ปี ตามปกติ จะต้องพ้นจากหน้าที่ราชการ (ครบเกษียณอายุ) รับพระราชทานบำเหน็จ บำนาญ แต่ด้วยความรู้ ความสามารถในการปฏิบัติราชการ ท่านผู้ใหญ่ ซึ่งเป็นผู้บังคับบัญชา จึงให้รับราชการต่อไป เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (นาฏศิลป์) พ.ศ. ๒๕๒๙ ถึงแก่กรรมเมื่อวันที่ ๓ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๓๑ สิริอายุได้ ๙๐ ปี
การสาธยายท่ารำหน้าพาทย์องค์พระพิราพ [แก้]
ปฐมบทในการการถ่ายทอดท่ารำ [แก้]
หลังจากรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีศิลปินที่สามารถรำเพลงหน้าพาทย์องค์พระพิราพได้ เหลืออยู่เพียงผู้เดียวคือ นายรงภักดี (เจียร จารุจรณ) แต่ท่านก็มิอาจถ่ายทอดให้แก่ศิษยานุศิษย์ผู้หนึ่งผู้ใดได้ หากมิได้รับพระบรมราชโองการ จากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสียก่อน เมื่อนายธนิต อยู่โพธิ์ ขณะดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมศิลปากรได้พยายามทุกวิถีทางที่จะให้ศิลปินอาวุโสของกรมศิลปากร ได้รับการถ่ายทอดการรำหน้าพาทย์เพลงองค์พระพิราพ ความทราบถึงฝ่าละอองธุลีพระบาท พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช จึงมีพระบรมราชโองการ โปรดเกล้า โปรดกระหม่อมให้ นายรงภักดี ( เจียร จารุจรณ ) ครูผู้ใหญ่ในพระราชสำนัก ประกอบพิธีครอบองค์พระพิราพ ให้แก่ศิลปินอาวุโสของกรมศิลปากร ณ บริเวณโรงละคร พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิตเมื่อวันที่ ๒๔ มกราคม ๒๕๐๖ ศิลปินอาวุโสที่ได้รับครอบองค์พระพิราพ จำนวน ๔ ท่าน คือ
- นายอาคม สายาคม
- นายอร่าม อินทรนัฏ
- นายหยัด ช้างทอง
- นายยอแสง ภักดีเทวา
แผนผังระยะเวลาการถ่ายทอดท่ารำ [แก้]
รูปนายรงภักดีกับการรำหน้าพาทย์องค์พระพิราพ [แก้]
รูปจากหนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ นายรงภักดี ( เจียร จารุจรณ )
อ้างอิง [แก้]
- หนังสืออนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ นายรงภักดี ( เจียร จารุจรณ ) ศิลปินแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๒๙ สาขาศิลปะการแสดง ( นาฏศิลป์ )
- จดหมายเหตุพระราชพิธี พระราชทานครอบประธานประกอบพิธีไหว้ครูโขน-ละคร และพิธีต่อท่ารำเพลงหน้าพาทย์ องค์พระพิราพ ณ ศาลาดุสิดาลัย สวนจิตรลดา วันพฤหัสบดีที่ ๒๕ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๒๗ โดยกรมศิลปากร
