หม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์
| หม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์ | |
 |
|
| เกิด: | 11 ตุลาคม พ.ศ. 2456 กรุงเทพมหานคร |
|---|---|
| ถึงแก่กรรม: | 29 มกราคม พ.ศ. 2553 (96 ปี) จังหวัดนนทบุรี |
| อาชีพ: | ครู, นักเขียน |
| บิดา: | หม่อมราชวงศ์อั้น นิลรัตน์ |
| มารดา: | นางเผือก นิลรัตน์ ณ อยุธยา |
| คู่สมรส: | • นายวิชัย ไวชนะ • พันเอกถาวร สถาวรินทุ |
| หัวข้อ: | ตำราอาหาร ชีวิตในวัง |
| ผลงานสำคัญ: | "ชีวิตในวัง" และ "ชีวิตนอกวัง" |
| รางวัล: | รางวัลนราธิป ประจำปี พ.ศ. 2546 |
หม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์ นักเขียนชาวไทย เจ้าของผลงานคอลัมน์ และหนังสือชุด "ชีวิตในวัง" และ "ชีวิตนอกวัง" ผู้ได้รับรางวัลนราธิป ประจำปี พ.ศ. 2546
เนื้อหา |
ประวัติ [แก้]
หม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์ เกิดเมื่อวันเสาร์ที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2456 ณ วังพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์ เดิมชื่อ ทับทิม ภายหลังได้รับการตั้งชื่อใหม่ว่า เนื่อง เป็นบุตรีคนที่ 3 ของหม่อมราชวงศ์อั้น นิลรัตน์ และนางเผือก นิลรัตน์ ณ อยุธยา สืบราชสกุลมาจากพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านิลรัตน กรมหมื่นอลงกฎกิจปรีชา ลงมาทางพระอัยกาหม่อมเจ้าชายชุ่ม นิลรัตน์
หม่อมหลวงเนื่อง มีพี่น้องร่วมมารดาคือ
- หม่อมหลวงหญิง ถึงแก่กรรมตั้งแต่ยังไม่มีชื่อ
- หม่อมหลวงหญิง ถึงแก่กรรมตั้งแต่ยังไม่มีชื่อ
- หม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์
- หม่อมหลวงกระแสร์ นิลรัตน์ (ชาย)
- หม่อมหลวงสมพงษ์ นิลรัตน์ (หญิง)
- หม่อมหลวงวารินทร์ นิลรัตน์ (ชาย)
- หม่อมหลวงวารี นิลรัตน์ (หญิง)
- หม่อมหลวงสมจิตต์ จันทนพิศาล (หญิง)
- หม่อมหลวงดำรงค์ นิลรัตน์ (ชาย)
ในวัยเยาว์ บิดาได้นำมาถวายหม่อมเจ้าหญิงสะบาย นิลรัตน์ ซึ่งเป็นหัวหน้าห้องเครื่อง (ครัว) ของพระวิมาดาเธอ พระองค์เจ้าสายสวลีภิรมย์ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา ทรงเลี้ยงดูภายในพระราชวังสวนสุนันทา โดยหม่อมเจ้าหญิงสะบาย ทรงมอบภาระการเลี้ยงดูหม่อมหลวงเนื่องต่างพระเนตรแก่หม่อมเจ้าหญิงแย้มเยื้อน สิงหรา พร้อมกับหม่อมราชวงศ์หญิงศรีคำ ทองแถม และหม่อมราชวงศ์หญิงวงศ์สินธุ์ สิงหรา หม่อมหลวงเนื่อง ได้รับการสอนในวิชาการครัว ตลอดจนการฝีมือต่างๆ จนมีอายุพอสมควรแล้ว หม่อมเจ้าหญิงสะบาย จึงนำขึ้นถวายเป็นข้าหลวง ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้านิภานภดล วิมลประภาวดี กรมขุนอู่ทองเขตขัตติยนารี ได้รับประทานเหรียญทองลงยา อักษรพระนามย่อ “น น” เป็นเกียรติยศ
หม่อมหลวงเนื่อง ได้ศึกษาในขั้นแรก กับหม่อมราชวงศ์หญิงบุญเอื้อ ลดาวัลย์ และหม่อมพยอม ทวีวงศ์ ณ อยุธยา ภายหลังเมื่ออายุได้ 8 ปี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้านิภานภดลฯ ทรงสถาปนาโรงเรียนนิภาคารขึ้น เพื่อให้การศึกษาแก่ข้าหลวงในพระราชวังสวนสุนันทา จึงเข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนแห่งนี้จนจบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 หลังเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อ พ.ศ. 2475 หม่อมหลวงเนื่องออกจากพระราชวังสวนสุนันทา มาอยู่กับบิดามารดาระยะหนึ่ง ต่อมาจึงย้ายไปอาศัยกับ หม่อมเจ้าหญิงแย้มเยื้อน ที่วังลดาวัลย์ ในระหว่างนี้ ได้สมัครเข้าทำงานเป็นครูประชาบาล ทำการสอนที่โรงเรียนเทเวศร์ศึกษาเป็นแห่งแรก จากนั้นได้ประกอบอาชีพครูโดยตลอดและสอนที่โรงเรียนวัดสมณานัมบริหาร (วัดญวน สะพานขาว) เป็นแห่งสุดท้าย รวมเป็นระยะเวลาถึง 22 ปี
ผลงาน [แก้]
หม่อมหลวงเนื่อง เริ่มงานเขียนชิ้นแรก เมื่อปี พ.ศ. 2528 เมื่อครั้งที่หม่อมราชวงศ์หญิงศรีคำ เพื่อนสนิทตั้งแต่เมื่อครั้งอาศัยอยู่ในวัง ถึงแก่กรรมลง หม่อมหลวงเนื่องจึงเขียนคำไว้อาลัย เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับชีวิตเมื่อครั้งยังเยาว์ในพระราชวังสวนสุนันทา สำหรับลงพิมพ์ในหนังสือที่ระลึกงานพระราชทานเพลิงศพครั้งนั้น ภายหลังจึงเขียนเรื่องลงในนิตยสารมาโดยตลอด เริ่มต้นที่นิตยสาร อาหาร-โรงแรม-ท่องเที่ยว, ลดา และ พลอยแกมเพชร ในปัจจุบัน โดยใช้ชื่อคอลัมน์ ชีวิตในวัง และ ชีวิตนอกวัง ต่อมา สำนักพิมพ์ศรีสารา จัดพิมพ์ขึ้นเป็นฉบับรวมเล่มในรูปหนังสือพกพา แบ่งเป็น ชีวิตในวัง 2 เล่ม และ ชีวิตนอกวัง 17 เล่ม
นอกจากงานเขียน หม่อมหลวงเนื่อง ยังมีความสามารถในการปรุงอาหารไทยชาววังประเภทต่างๆ ซึ่งได้รับการอบรมมาแต่ครั้งอาศัยอยู่ในวัง เช่น ทอดมันสิงคโปร์, สะเต๊ะลือ, เมี่ยงลาว, แกงรัญจวน, ยำทวาย ฯลฯ โดยหม่อมหลวงเนื่อง และนางสาวนิจ เหลี่ยมอุไร บุตรสาว ร่วมกันเผยแพร่วิธีการปรุงอาหารเหล่านี้ เป็นประโยชน์แก่บุคคลที่สนใจจำนวนมาก
เกียรติยศ [แก้]
- พ.ศ. 2545 - เข้ารับพระราชทานปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาวิชาภาษาไทย จากมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
- พ.ศ. 2546 - เข้ารับรางวัลนราธิป ครั้งที่ 3
ครอบครัว [แก้]
ด้านชีวิตครอบครัว ได้สมรสกับ นายวิชัย ไวชนะ อดีตครูใหญ่โรงเรียนเทศบาลพญาไท เมื่อปี พ.ศ. 2488 มีบุตร 2 คน คือ
- นายเนรมิต ไวชนะ (ถึงแก่กรรม)
- นายอิทธิชัย ไวชนะ (ถึงแก่กรรม)
ต่อมา เมื่อนายวิชัย ไวชนะ ถึงแก่กรรมแล้ว จึงได้ใช้ชีวิตคู่กับ พันเอกถาวร สถาวรินทุ มีบุตรชายร่วมกันอีก 1 คน
นอกจากบุตรทั้ง 3 แล้ว ท่านยังได้รับอุปการะบุตรีบุญธรรมอีกคนหนึ่ง คือ
- นางสาวนิจ เหลี่ยมอุไร
ถึงแก่กรรม [แก้]
หม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์ กราบถวายบังคมลาถึงแก่กรรม ด้วยโรคชรา เมื่อวันศุกร์ที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2553 เวลา 4.45 น. ที่สถาบันบำราศนราดูร อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี สิริอายุได้ 96 ปี
ในการนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชทานหีบทองลายองุ่น พวงมาลาวางหน้าหีบศพ และพระราชทานเพลิงศพ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม รับศพไว้ในพระราชานุเคราะห์โดยตลอด มีพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรมเวลากลางคืน พระราชทานพวงมาลาวางหน้าหีบศพ และพระราชทานพระราชานุเคราะห์ ในการพระราชทานเพลิงศพ พระบรมวงศานุวงศ์ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทาน และประทาน พวงมาลาวางหน้าหีบศพ อนึ่ง พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ ประทานน้ำอาบศพด้วย
อ้างอิง [แก้]
- หนังสือ เรื่องเล่าชาววัง - เรียบเรียงโดย ศูนย์ศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
- หนังสือชุด ชีวิตในวัง - โดย หม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์
- หนังสือชุด ชีวิตนอกวัง - โดย หม่อมหลวงเนื่อง นิลรัตน์
