ณ บางช้าง

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี

สกุล ณ บางช้าง เป็นราชินิกุลแห่งราชวงศ์จักรี ที่เป็นวงศ์หนึ่งในราชินิกุลบางช้าง ซึ่งเป็นพระญาติวงศ์ในสมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี พระบรมราชินีในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช. นอกจากนั้น สกุล ณ บางช้าง ยังเป็นราชสกุลหนึ่ง แห่งราชวงศ์สุโขทัยแห่งอาณาจักรอยุธยา ราชวงศ์พระร่วง (ราชวงศ์สุโขทัย) แห่งอาณาจักรสุโขทัย ราชวงศ์สิงหนวัติแห่งแคว้นโยนกเชียงแสน และราชวงศ์หารยังกะแห่งแคว้นมคธในอินเดียโบราณ.

ราชินิกุลบางช้าง มี 3 สกุล ได้แก่ สกุลชูโต สกุลบุนนาค และสกุล ณ บางช้าง. พระชนกและพระชนนีในสมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี มีพระโอรสและพระธิดารวม 10 องค์ ได้แก่

  1. เจ้าคุณหญิงแวน
  2. เจ้าคุณหญิงทองอยู่
  3. เจ้าคุณชายชูโต
  4. สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี
  5. เจ้าคุณชายแตง
  6. เจ้าคุณหญิงชีโพ
  7. เจ้าคุณชายพู
  8. เจ้าคุณหญิงเสม
  9. เจ้าคุณหญิงนวล
  10. เจ้าคุณหญิงแก้ว.

มีพระโอรสและพระธิดาที่สืบราชินิกุล 3 องค์ ได้แก่

  1. เจ้าคุณชายชูโต ซึ่งเป็นต้นสกุลชูโต
  2. เจ้าคุณหญิงนวล ซึ่งได้นามสกุลตามสามีว่าบุนนาค
  3. เจ้าคุณหญิงแก้ว ซึ่งสมรสกับพระยาสมุทรสงครามหรือพระยาแม่กลอง (สอน หรือ ศร) หรือพระแม่กลอง (สอน) ตามบัตรพระราชทานนามสกุล ณ บางช้าง ซึ่งได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว. ทั้งพระยาสมุทรสงครามและเจ้าคุณหญิงแก้ว (หรือ เจ้าคุณบางช้าง) สืบราชสกุลแห่งราชวงศ์สุโขทัยแห่งอาณาจักรอยุธยา จากเจ้าพลายและเจ้าแสน ซึ่งเป็นพี่น้องกันและเป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระเอกาทศรถ. ผู้ที่สืบสกุลจากพระยาสมุทรสงครามและเจ้าคุณหญิงแก้วมีนามสกุลว่า ณ บางช้าง.

เจ้าพลายและเจ้าแสนหนีราชภัยมาตั้งบ้านเรือนอยู่ที่แขวงบางช้าง เมืองราชบุรี (ในปัจจุบัน (ปี พ.ศ. 2555) แขวงดังกล่าวคือจังหวัดสมุทรสงคราม. ในอดีต แขวงดังกล่าวมีศูนย์กลางอยู่ที่ตำบลบางช้าง อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม ตามการแบ่งเขตการปกครองในปัจจุบัน (ปี พ.ศ. 2555)). เนื่องจากเป็นเจ้า จึงมีบ่าวไพร่มากและมีทรัพย์สินมาก จึงค้าขายทางเรืออยู่ที่แขวงบางช้าง มีฐานะร่ำรวยมาก ชาวเมืองจึงยกย่องเรียกว่า ตระกูลเศรษฐีบางช้าง. พวกเศรษฐีในตระกูลบางช้างนี้ มักจะถือตัว ถือยศ และหวงตระกูลของตน แบบผู้ที่เกิดในวรรณะกษัตริย์ เหมือนต้นตระกูลศากยวงศ์ของพระพุทธเจ้า จึงหวงตระกูล หวงสายเลือดของพวกตน มักแต่งงานอยู่ในวงศ์ญาติเท่านั้น. ผู้หญิงต้องแต่งงานกับคนในตระกูลเดียวกัน ผู้ชายแต่งงานกับคนนอกตระกูลได้. ผลก็คือ ในสมัยนั้น ผู้ที่อยู่ในตระกูลบางช้าง ย่อมมีบรรพบุรุษโดยนับทางบิดาตลอดเป็นเจ้าพลายหรือไม่ก็เจ้าแสน. สกุล ณ บางช้าง เป็นหนึ่งในสกุลที่สามารถนับรุ่นได้มากที่สุดของประเทศไทย (สามารถนับได้ไม่น้อยกว่า 23 รุ่น (ข้อมูลปี พ.ศ. 2555)).

ให้ < แทน "เป็นบิดาของ" และ << แทน "เป็นบรรพบุรุษของ" แล้ว กษัตริย์ราชวงศ์หารยังกะแห่งแคว้นมคธในอินเดียโบราณพระองค์หนึ่ง < พระเจ้าสิงหนวัติ << พระเจ้าพังคราช < พระเจ้าพรหมมหาราช < พ่อขุนศรีนาวนำถุม < พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ < พ่อขุนรามคำแหงมหาราช < พระมหาธรรมราชา (ลือไทย) < พระมหาธรรมราชาธิราช (เลอไทย) < สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช (ขุนพิเรนทรเทพ) < สมเด็จพระเอกาทศรถ < เจ้าแสน < เจ้าบุญสา < เจ้านพ < พระยาสมุทรสงคราม < พระยาอุไทยธรรม (คุณชายกลาง) < พระยามหิศรราชสัมพันธ์ฯ (กุญ) < คุณ หงิม ณ บางช้าง < คุณ แจ่ม ณ บางช้าง < คุณ สอาด ณ บางช้าง < ศ.ดร.นพ. เอิบ ณ บางช้าง.

อ้างอิง[แก้]

  • บุษกร ณ บางช้าง. ราชินิกุล ณ บางช้าง. กรุงเทพฯ : บริษัท อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), 29 กันยายน 2547. 71 หน้า. (พิมพ์เป็นอนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพศาสตราจารย์ นายแพทย์เอิบ ณ บางช้าง ม.ป.ช., ม.ว.ม., ท.จ.)
  • เทพ สุนทรศารทูล. พงศาวดารราชินีกุลบางช้าง. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์พระนารายณ์, พ.ศ. 2540. 232 หน้า.
  • http://na-bangxang.webs.com