กรมขุนสุนทรภูเบศร์

จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
กรมขุนสุนทรภูเบศร์

พระนาม เรือง
พระอิสริยยศ พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าเรือง กรมขุนสุนทรภูเบศร์
ราชวงศ์ จักรี (สถาปนา)
ข้อมูลส่วนพระองค์
พระโอรส/ธิดา หม่อมเจ้าดวง สุนทรกุล
หม่อมเจ้าก้อง สุนทรกุล
หม่อมเจ้าเม่น สุนทรกุล
เจ้าจอมมารดาเขียว สุนทรกุล ณ ชลบุรี
อ้น สุนทรกุล ณ ชลบุรี
หมายเหตุ ความสัมพันธ์
พระอนุชาร่วมสาบานในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท

พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าเรือง กรมขุนสุนทรภูเบศร์ โดยพระนามเดิมว่าเรืองหรือจีนเรือง ทรงเป็นเศรษฐีชาวเมืองชลบุรี(บางปลาสร้อย) โดยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯสถาปนาขึ้นเป็นเจ้านาย โดยเกี่ยวข้องกับราชวงศ์จักรีคือการได้ร่วมสาบานเป็นภราดรกับสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท

พระประวัติ[แก้]

พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าเรือง กรมขุนสุนทรภูเบศร์ พระองค์ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯสถาปนาขึ้นเป็นเจ้านาย จากสามัญชนที่มิได้มีเชื้อสายเกี่ยวข้องกับพระบรมราชจักรีวงศ์ มีพระนามเดิมว่า เรือง หรือ จีนเรือง เดิมทรงเป็นชาวเมืองชลบุรี ทรงเป็นผู้มีอุปการคุณแด่สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เมื่อเสด็จยกทัพไปตีเมืองจันทบุรี จีนเรืองรักใคร่ชอบพอกับสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาทมาก ถึงแก่ได้ร่วมสาบานเป็นพี่น้องกัน เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงปราบดาภิเษก จึงโปรดเกล้าฯสถาปนาขึ้นเป็นเจ้านาย เป็น "หม่อมเรือง" ต่อมาเป็น "เจ้าบำเรอภูธร" จนท้ายที่สุดได้สถาปนาที่พระยศเป็น กรมขุนสุนทรภูเบศร์[1] ดำรงฐานันดรศักดิ์เป็นพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้า และทรงกรม ตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระอนุชาธิราช พระราชทานให้ทรงสร้างวังอยู่ปากคลองวัดชนะสงคราม (หรือปากคลองโรงไหม) ตรงข้ามวังหน้า พอถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 พระราชทานให้เป็นวังเจ้าฟ้าอิศราพงศ์ กรมขุนสุนทรภูเบศร์นี้ทรงได้เป็นเจ้านายแต่เฉพาะพระองค์เดียว ส่วนพระโอรส-ธิดามิได้เป็นเจ้านายด้วย

ราชสกุล[แก้]

พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าเรือง กรมขุนสุนทรภูเบศร์ ทรงเป็นต้นราชสกุล "สุนทรกุล ณ ชลบุรี" เป็นนามสกุลพระราชทานลำดับที่ 4603 พระราชทานให้แก่หม่อมหลวงจาบ ตามราชกิจจานุเบกษาเล่มที่ 35 หน้า 1719 พระราชทานเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2461 สำหรับบรรดาผู้สืบสกุลโดยตรงลงมาจาก พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าเรือง กรมขุนสุนทรภูเบศร์ (หม่อมเรือง) ซึ่งได้รับโปรดเกล้า ฯ สถาปนาฐานันดรศักดิ์ขึ้นมาจากสามัญชนแต่เพียงพระองค์เดียวยกเว้นบุตรหลาน เกี่ยวข้องกับพระราชวงศ์จักรีในฐานะที่ได้ร่วมสาบานเป็นภราดรกับสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาทมาก เดิม กรมขุนสุนทรภูเบศร์มีพระนามเดิมว่าเรือง หรือจีนเรือง เป็นชาวเมืองชลบุรี เป็นผู้มีอุปการคุณแด่สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เมื่อครั้งเสด็จยกทัพไปตีเมืองจันทบุรี จีนเรืองรักใคร่ชอบพอกับสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท หลังจากที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชปราบดาภิเษก จึงได้โปรดเกล้า ฯ สถาปนาขึ้นเป็นเจ้านายตามพระราชประสงค์ของสมเด็จพระอนุชาธิราช และพระราชทานให้สร้างวังอยู่ปากคลองวัดชนะสงคราม (หรือปากคลองโรงไหม) ตรงข้ามวังหน้า จนกระทั่งรัชกาลที่ 3 ได้พระราชทานให้เป็นวังพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ เจ้าฟ้าอิศราพงศ์แทน

พระโอรส-ธิดา[แก้]

สันนิษฐานว่าพระอิสริยศักดิ์หม่อมเจ้า พระโอรสในกรมขุนสุนทรภูเบศร์นี้ น่าจะเป็นการพระราชทานเฉพาะแต่ละพระองค์เท่านั้น[ต้องการอ้างอิง] โดยพระโอรสและธิดาเท่าที่ปรากฏพระนามและนาม ได้แก่

พระอิสริยยศ[แก้]

เรียงตามลำดับการพระราชทานโปรดเกล้าฯ

  • หม่อมเรือง
  • เจ้าบำเรอภูธร
  • พระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าเรือง กรมขุนสุนทรภูเบศร์

อ้างอิง[แก้]

  1. จุลลดา ภักดีภูมินทร์. "จีนกุน จีนเรือง จีนมั่วเส็ง," เวียงวัง. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : อักษรโสภณ, 2551. หน้า 38-43.